Fotografie trainingen

Fotograferen doen we allemaal! Maar om foto's te maken die impact hebben, een verhaal vertellen en er technisch goed uit zien, heb je kennis nodig. Kennis van de techniek. Wil jij foto's maken die ervoor zorgen dat jouw social media eruit zien om te smullen, waardoor je meer volgers krijgt en meer online succes? Dan ben je hier precies op de plek waar je moet zijn.  

Heel graag leer ik jou het prachtige vak. Of je nu alleen maar waanzinnige vakantiefoto's wilt leren maken, of mega aantrekkelijke foto's op je website en social media wilt plaatsen, ik leer het je met hart en ziel. Dat jij zelfverzekerd achter die camera leert staan, en met veel plezier de schoonheid van mens, dier en aarde kunt zien en fotograferen, is mijn prioriteit.

 

Fotografie trainingen

Basis opleiding fotografie

Basis opleiding fotografie

Diensten

Opleiding tot allround fotograaf

Visual Storytelling

Powershoot

Wie zijn wij

Blog

De verantwoordelijkheid van een fotograaf

14 februari 2020

De verantwoordelijkheid van een fotograaf

 

Elk beroep brengt voor de hand liggende verantwoordelijkheden met zich mee. Een bakker moet goed brood bakken, een auto verkoper moet auto's verkopen en een chirurg moet een operatie tot een zo goed mogelijk einde brengen.

Een fotograaf, die doet zijn best om een opdracht zo goed mogelijk uit te voeren met mooie foto's als resultaat.

 

Maar elk beroep heeft extra verantwoordelijkheden, ik noem het de bonus verantwoordelijkheden. Dit zijn de verantwoordelijkheden die meestal niet in een functieomschrijving staan, maar die in mijn ogen net zo belangrijk zijn. En iedereen die zich bewust is van deze bonus verantwoordelijkheden en ze ook neemt, is meestal net ietsje meer bijzonder in zijn of haar vak, en ook als mens, dan een ander.

 

Ikzelf neem deze bonus verantwoordelijkheid heel serieus. Zowel bij alle mensen die ik fotografeer als bij de trainingen die ik geef. Ik probeer die verantwoordelijkheden ook altijd door te geven aan mijn cursisten zodat ook zij net dat beetje meer bijzonder kunnen zijn als fotograaf.

 

Heel graag deel ik hieronder met jullie wat in mijn ogen deze bonus verantwoordelijkheden zijn van een fotograaf.

 

Een blij model

Als vanzelfsprekend wil je zo goed mogelijk gehoor geven aan wat een opdrachtgever van je vraagt. Soms is de persoon die op de foto staat jouw opdrachtgever, maar vaak ook niet. Wanneer je foto's maakt voor een artikel in een magazine dan is de persoon op de foto voor veel fotograferen vaak niet meer of minder dan een onderwerp. En dat onderwerp moet zo op de foto gezet worden, dat de opdrachtgever daar blij mee is en dat het past in de stijl van het magazine.

Wat de opdrachtgever ook wil, of wat ik als fotograaf ook in mijn hoofd heb, toch vind ik het ook wel degelijk mijn verantwoordelijkheid dat de persoon die op de foto gaat zich fijn voelt. Er is hier wel verschil in of het om een professioneel model gaat of niet. Een professioneel model moet zich in alle bochten kunnen wringen om te voldoen aan de wens van fotograaf en opdrachtgever. Zij verdienen veel geld met soms heel ongemakkelijk en oncomfortabel op de foto gaan. Alsnog zou ik dan toch nog wel proberen om het ook dat model naar de zin te maken natuurlijk. Maar gaat het om iemand die net zijn eerste boek heeft uitgebracht, of de persoon die voor een magazine wordt geïnterviewd met een foto erbij, dan is de drang nog groter om het deze personen naar de zin te maken.

 

Ik heb een heel mooi voorbeeld vanuit mijn eigen ervaring van een fotograaf (en stylist), die het niet belangrijk vonden om mij als model een goede ervaring en een goed gevoel te geven.

 

Voor een heel bekend magazine werd ik gefotografeerd voor een artikel waarin meerdere mensen iets vertelden over het werken met een bepaald zintuig. In mijn geval, mijn ogen, die natuurlijk als fotograaf heel belangrijk zijn.

Voordat de shoot begon gaf ik aan dat ik me erg ongemakkelijk voelde in het pastelroze jurkje dat ik aankreeg. Mijn lichaam kwam er niet goed in uit (en dat is een understatement) en de kleur maakte me flets. Ik moest hem toch aanhouden, kreeg er alleen een kimonootje overheen wat enigszins de boel bedekte. De schoenen waren twee maten te groot met een enorm hoge hak waardoor ik heel erg onstabiel stond en nauwelijks kon lopen. Nu kwamen ze ook helemaal niet in beeld dus  tot op de dag van vandaag kan ik niet het nut ontdekken van deze gruwelijkheden aan mijn voeten.

De oude fabriekshal waar ik in werd gefotografeerd was erg koud en het leek de fotograaf leuk wanneer ik tai chi bewegingen zou maken. Gezien het feit dat ik nog nooit tai chi had gedaan in mijn leven, en het artikel erover ging dat ik fotograaf was, vond ik dit echt het stomste idee ooit. Godzijdank voel ik me voor de camera net zo op mijn gemak als achter de camera. Was ik iemand geweest die het heel lastig had gevonden om gefotografeerd te worden dan was deze shoot voor mij een hel geweest.

 

Zelf heb ik vorig jaar 20 Zutphense vrouwen naakt in mijn prachtige gewelven kelder gefotografeerd. Ook dit was voor hen niet altijd comfortabel. Het was koud en de houdingen die we samen hadden gedacht waren niet altijd heel ontspannen. Maar toch heb ik alles gedaan wat in mijn macht lag, om ze een goed gevoel te geven door hetelucht kacheltjes, net ietsje aanpassen van de houding, aanmoediging, veel lachen en heel veel fijne aandacht.

Bij elke shoot probeer ik het een model altijd zo goed mogelijk naar de zin te maken.

 

Het resultaat

Ik weet inmiddels goed dat wanneer er van iemand foto's zijn gemaakt, ik vaak heel andere foto's mooi vind dan de persoon die erop staat. En ook een opdrachtgever zal weer heel andere foto's kiezen. Iedereen kijkt vanuit een ander perspectief naar die foto's en zal iets anders moois vinden. Natuurlijk vind ik het belangrijk dat een opdrachtgever blij is. Maar wanneer de opdrachtgever iemand anders is dan de persoon die op de foto staat, vind ik het zelf vaak nog belangrijker dat die persoon er blij mee is.

Ik heb veel opdrachten voor magazines gedaan waarin een persoon werd geïnterviewd en gefotografeerd. Ook heb ik veel auteurs gefotografeerd voor de achterflap van hun boek, met de uitgever als opdrachtgever. Ik vind het enorm belangrijk dat de persoon op de foto blij is met die foto. Het is tenslotte zijn of haar hoofd dat voor altijd zichtbaar zal zijn op dat boek. Een boek uitbrengen en in een magazine staan, zijn leuke ervaringen en hoe jammer is het wanneer die ervaring wordt overschaduwd omdat je de foto van jezelf niet mooi vindt.

Een goede vriendin van mij stond ooit op de cover van een magazine. De foto was zo verschrikkelijk slecht dat ze nooit naar de buitenwereld heeft gemeld dat ze op die cover stond. In elke boekwinkel waar we kwamen verstopten we die magazines onder een aantal anderen. Heel grappig om aan terug te denken, maar hoe jammer is het dat iets wat een heel blije ervaring had moeten zijn, een grote teleurstelling werd.

 

Hoe zorg ik ervoor dat het voor iedereen een goede ervaring wordt? Het is heel simpel, maar het wordt door de meeste andere fotografen nooit gedaan.

Ik schiet ten eerste altijd veel verschillende soorten foto's. Ik maak eerst zelf een ruime selectie van de foto's die ik mooi vind. In plaats van dat ik deze selectie naar de opdrachtgever stuur, stuur ik ze naar de persoon op de foto. Ik laat dan hem of haar ook weer een ruime selectie maken daaruit. En die stuur ik naar de opdrachtgever die dan een keuze mag maken uit de foto's die door het model al zijn goedgekeurd. De opdrachtgever weet meestal niet eens dat ik dit doe, maar who cares? Iedereen is op deze manier blij. Ik verbaas me er echt over dat er maar zo weinig andere fotografen zijn die deze manier van werken hanteren en eigenlijk altijd blind meegaan in de wensen van de opdrachtgever.

 

Het zelfbeeld

Als fotograaf kun je echt een verschil maken in hoe iemand zichzelf ziet of over zichzelf denkt. Voor mij is dit echt mijn allerbelangrijkste verantwoordelijkheid, één waardoor de Powershoot is ontstaan en één die als een rode draad door al mijn shoots en trainingen loopt.

Het gaat te ver om al die manieren in dit blog te noemen, er zijn daar namelijk heel veel verschillende aspecten belangrijk bij. Ik vertel ze allemaal in 32 videolessen van de Masterclass portretfotografie. Je snapt dan misschien dat dit niet in een blogje past.

In ieder geval is het heel belangrijk dat je een model altijd positief benadert en met jouw woorden en jouw houding het model een goed gevoel over zichzelf geeft.

 

Je zou denken dat dit erg logisch is, ik vind dat in ieder geval wel. Maar als je eens wist wat ik allemaal te horen heb gekregen van mensen die eerder een heel slechte ervaring met een fotograaf hebben gehad, dan word je daar heel verdrietig van. Een aantal voorbeelden:

 

  • De fotograaf zei dat ik beter niet kon lachen omdat mijn lach niet mooi was
  • De fotograaf zei dat ik altijd deze kant op moest kijken omdat mijn andere kant een stuk minder mooi was.
  • De fotograaf zei dat ik een erge onderkin had en moest om die reden mijn hand onder mijn kin houden
  • De fotograaf zei dat ik alleen maar boos keek
  • De fotograaf zei dat ik heel houterig poseerde
  • De fotograaf zei dat ik door mijn buik beter alleen mijn gezicht kon laten fotograferen.
  • De fotograaf zei dat ik niet zo fotogeniek ben

 

Dit is een kleine selectie van alles wat ik te horen kreeg. Een kleine selectie van opmerkingen die een grote impact hebben gehad op deze mensen, en je begrijpt dat dat niet in positieve zin was.

 

Natuurlijk kun je als fotograaf iets zien in iemand waarvan je denkt dat dat misschien niet heel flatterend is. Wanneer je bijvoorbeeld ziet dat iemand een onderkin heeft die op de foto best wel wat aandacht trekt, dan is het je verantwoordelijkheid om de foto's zo te maken dat dit zo min mogelijk opvalt. Dit doe je door houdingen en jouw eigen fotografiestandpunt. En daarbij zeg je niet: 'Ik fotograaf je een beetje van boven want dan zie ik je onderkin niet'. Nee, dan zeg je gewoon: 'Kun je even zo gaan zitten, dan fotografeer ik je ook vanuit een ander standpunt, dat ziet er heel mooi uit.'

Wanneer de persoon zelf heeft aangegeven dat ze heel graag de onderkin niet zo prominent in beeld wil hebben dan kun je daar verder heel open over praten en de persoon uitleggen wat ze kan doen waardoor het minder zichtbaar wordt. Maar je mag mensen nooit een probleem of onzekerheid aanpraten waar ze zelf niet over begonnen zijn.

 

Het is niet aan mij om te bepalen of iets wel of niet mooi is. Het enige wat ik kan doen is om zoveel mogelijk moois te zien in een persoon en dat zoveel mogelijk naar voren te laten komen.

 

Wanneer ik zie dat iemand alleen maar boos kijkt, dan probeer ik door mijn gedrag en communicatie een vriendelijker gezicht tevoorschijn te toveren. Niet door ze te vragen om te lachen, maar door ze aan het lachen te maken en ze een goed gevoel te geven.

 

Wanneer ik zie dat ze na een periode van boos kijken opeens een lach laten zien, dan zeg ik niet: 'Ja, dat is een stuk beter!' Want dan veroordeel ik alsnog het eerst boze gezicht. Ik zeg dan gewoon simpelweg: 'Wat een mooie lach.' Of iets in die richting.

 

Alles wat ik hier zeg is natuurlijk extra belangrijk wanneer je jonge mensen fotografeert. Pubers waarbij in al hun kwetsbaarheid het zelfbeeld zich nog in volle mate aan het vormen is. Tegenwoordig is met alle 'perfectie' die ons om de oren wordt geslingerd, het lichaamsbeeld vaak bepalend in het zelfbeeld. Het zelfbeeld bestaat eigenlijk uit zoveel meer dan het lichaamsbeeld. Maar het wordt als zo belangrijk gezien, zeker door de jeugd, dat vooral dat iets is waar we ons heel bewust van moeten zijn. Ouders, verzorgers, leraren, iedereen die invloed hebben op jonge mensen, zou zich hier heel erg bewust van moeten zijn. Ik vind ook dat bekende mensen en infuencers daar een grote en belangrijke rol in hebben. En ik vind eerlijk gezegd dat ze dat niet altijd goed doen.

Maar zeker ook als fotograaf heb je daar een belangrijke taak in. Regelmatig kijk ik programma's als Next top model, niet omdat ik het zo fantastisch vind, maar wel om te zien wat er allemaal gebeurt in die wereld en hoe er met jonge mensen wordt omgegaan. En ook daar hoor ik fotografen dingen zeggen tegen de jonge mensen waar mijn haren van recht van overeind gaan staan. 

 

Ik zie het als mijn taak om het zelfvertrouwen van iedereen die voor mijn camera staat te vergroten, als is het maar voor dat ene momentje voor die camera, waardoor ze met een goed gevoel en een grote lach de deur uitgaan. En ik hoop altijd dat mijn woorden blijven hangen, en in hun eigen hoofd liefdevol als tegengeluid tegen ze fluisteren wanneer veel negatieve woorden hardnekkig blijven schreeuwen.

 

Een veilig model

Het lijkt me vanzelfsprekend dat je er als fotograaf alles aan doet om je model veilig te houden. Om die reden zal ik mijn model niet snel boven een afgrond laten poseren. Ik denk niet dat ik daar veel over hoef te zeggen. Maar er zijn ook veel minder zichtbare gevaren, zoals teken. Ik heb hier een tijd geleden om apart blog over geschreven. 

 

De schoonheid van de wereld

Het soort fotograaf die je bent maakt wat jouw verantwoordelijkheid is om te laten zien. Ik heb veel respect voor bijvoorbeeld oorlogsfotografen. Ze laten met gevaar voor eigen leven, beelden zien die anders verborgen zouden blijven. Ze maken ons bewust van wat wat er buiten onze veilige grenzen vaak gebeurt. Maar ook binnen onze grenzen. Bijvoorbeeld dierenleed, armoede en slechte ouderenzorg om maar even wat te noemen. Een fotograaf kan dit voor de buitenwereld zichtbaar maken zodat meer mensen zich ervan bewust worden. In dit geval zegt een beeld nog steeds veel meer dan 1000 woorden. 

 

Dit is natuurlijk maar weggelegd voor een heel klein percentage van de fotografen. Ik kan zelf onmogelijk leed fotograferen. Wanneer iemand pijn of verdriet heeft lukt het mij niet om een camera te richten en te klikken, dat is voor mij mentaal en fysiek onmogelijk.

Maar voor elke andere fotograaf is het juist mogelijk om de schoonheid te laten zien. Dit om een tegengeluid te geven aan de vaak negatieve en hartverscheurende berichten. We kunnen niet genoeg moois zien.

 

Je manier van kijken naar de wereld mag altijd door een ander gezien worden.

 

Leed voorkomen

Met wat je door middel van fotografie vastlegt, en vervolgens deelt, kun je ook veel leed veroorzaken. Ik walg echt van plaatjes op internet waarbij bijvoorbeeld een dikke vrouw in een strakke legging wordt gefotografeerd en met een grappige tekst erbij op internet wordt gezet. Puur om zo iemand voor paal te zetten. De persoon heeft hier geen toestemming voor gegeven maar wordt wel wereldwijd uitgelachen met de meest vreselijke opmerkingen. Hier ligt niet alleen de verantwoordelijkheid bij de fotograaf, maar ook bij iedereen die ervoor kiest om het te delen en mee te doen aan het voor schut zetten van deze persoon.

 

Ook het ongevraagd beroemdheden fotograferen op momenten dat ze daar geen zin in hebben, zeker in verdrietige situaties, vind ik echt niet kunnen. En nee, omdat iemand beroemd is vraagt hij daar zeker niet om. De beroemdheid is een gevolg van een beroep dat ze uitoefenen. Dat maakt nog niet dat de buitenwereld onrespectvol met ze om mag gaan. Met afgrijzen zie ik het hele Harry en Meghan verhaal voorbij komen. Wat er wordt geschreven is verschrikkelijk, en door de altijd aanwezige fotografen ontneem je iemand volledig de vrijheid.

Ik vind het vak van paparazzo ook echt het laagste van het laagste in de fotografie wereld. Ze zijn het gruwelijke voorbeeld van fotografen die op geen enkele manier die speciale verantwoordelijkheid nemen.

 

Laat het mooier achter

Dit is een verantwoordelijkheid die ik altijd voel. Of ik nu fotografeer of niet. Ik wil heel graag elke plek waar ik kom mooier achterlaten dan ik hem aangetroffen heb, dit doe ik bijvoorbeeld door op een buitenplek wat afval op te pakken die op de grond ligt. Ik wil niet alleen geen schade aanrichten, ik wil het ook daadwerkelijk mooier maken. Respect verdient dus niet alleen mijn model, maar ook de plek waar ik het model fotografeer.

 

Een goed doel

Regelmatig zet ik mijn talent in voor een goed doel. En dat kunnen heel verschillende dingen zijn. In de jaren dat ik fotografeer heb ik voor verschillende stichtingen gefotografeerd of trainingen gegeven. Onder andere voor Vluchtelingenwerk, Stichting de Broekriem, 100 talentvolle vrouwen, Buddy to Buddy, Ebin foundation, en ik heb meegewerkt aan projecten voor daklozen, vrouwen met kanker en kwetsbare kinderen. In mijn werk komen er zoveel mooie dingen op mijn pad en ik heb zoveel  gekregen. Het voelt fijn om regelmatig iets terug te geven.

 

Wat is jouw verantwoordelijkheid?

Elke fotograaf voelt ergens diep van binnen een eigen verantwoordelijkheid. Daarvoor hoef je niet perse beroepsfotograaf te zijn. Ook als amateur kun je prachtige dingen doen! Ik geloof er heel erg in dat iedereen de wereld een stukje mooier kan maken, welk beroep je ook uitoefent of welke hobby je ook hebt. Ik ben heel benieuwd of jij dat ook zo ziet, en wat het voor jou is wat je kunt doen.

Fotografeer je niet, dan is het toch goed om hierover na te denken wat jij extra kunt doen in jouw beroep en met jouw vaardigheden. Toen ik nog als reisleidster werkte deed ik bijvoorbeeld heel erg mijn best om mensen bewust te maken van het land waar we waren en wat ze beter wel en niet konden doen. Dit stond niet in mijn functie omschrijving maar ik vond het ontzettend belangrijk. Dus mijn groepsleden kregen niet de kans om beren aan kettingen te fotograferen, ik wilde niet op bezoek bij bedrijven die ernstig de mensen-, kinderen- of dierenrechten schonden, en ik tolereerde geen naar gedrag naar de locale bevolking. Ook liet ik sterk mijn afkeur merken wanneer mensen met grote zakken snoep een sloppenwijk in gingen. En ik weet dat er maar weinig reisleiders waren die zich bezighielden met dit soort zaken, ik voelde me daar best vaak heel alleen in.

Dus... wat kan jij doen?

 

 

LEES MEER
Hoe sta je zelfverzekerd achter de camera

27 januari 2020

Hoe sta je zelfverzekerd achter de camera

Bij veel beginnend (amateur) fotografen zie ik veel onzekerheid wanneer ze achter de camera staan. En die onzekerheid heeft verschillende redenen. Ik vind het zelf heel belangrijk om hier veel aandacht aan te besteden. In mijn trainingen is het dan ook een belangrijk onderdeel. Een fotograaf die zichzelf fijn en zeker voelt, werkt met veel meer plezier en logischerwijs met betere resultaten tot gevolg.

 

Heel graag wil ik in dit blog mijn tips en ervaring delen om zelfverzekerder achter de camera te staan.

 

Techniek

Ik begin met het meest voor de hand liggende, de techniek van fotografie. Wanneer je die techniek beheerst en je camera goed kent, dan weet je waar je mee bezig bent. Je weet heel snel in elke situatie wat je moet doen en dat geeft altijd een fijn en rustig gevoel.

En toch werkt het voor de één anders dan voor de ander. Ik vergelijk het weleens met het spreken van een andere taal. De ene persoon die durft pas goed een Spaans gesprek met een Spanjaard te voeren wanneer hij of zij zeker is dat de woorden en grammatica goed zijn (ik ben daar zo'n voorbeeld van). Maar de ander die heeft het hoogste woord in steenkolen Spaans, vergezeld van handen en voeten, zonder zich ook maar een seconde druk te maken of dat wat gezegd wordt wel correct Spaans is.

En daarbij verschilt het ook hoeveel je weet en in welke situatie je verkeert.

 

Nog een voorbeeld. Ik vond het vroeger leuk om massages te geven. Ik werd niet gehinderd door enige kennis en masseerde er lustig op los, 100% op gevoel. Maar toen ik een paar massage trainingen had gevolgd, leek het opeens of ik niet meer kon masseren. De techniek zat me in het begin alleen maar in de weg. Dat wat ik vroeger zo intuïtief deed, had opeens een naam. En ik werd vervolgens alleen maar onzeker of ik het wel goed deed. Maar toen ik wat langer bezig was, vloeiden intuïtie en techniek samen en kon ik, dankzij en ondanks de kennis die ik had, gewoon lekker weer mijn eigen weg volgen.

 

Dit geldt ook voor fotografie. We fotograferen allemaal, al is het alleen maar op vakantie of een selfie met je smartphone. De meeste mensen doen dit zonder er bij na te denken, op de automatische stand, en vinden het resultaat al snel goed.

Maar dan ga je een cursus doen, en leer je de techniek. En ook leer je meer over wat een goede of mooie foto is. En dan lijkt het opeens alsof je aan zoveel dingen moet denken, dat elke knop een functie heeft en jij daar iets mee moet. Onbezorgd fotograferen lijkt voorgoed voorbij en ineens is het hogere wiskunde geworden, in plaats van gezellig en ongestoord klikken.

 

Misschien kom je erachter dat je talent hebt en de mensen om je heen roepen dat je zo mooi kunt fotograferen. De druk om te presteren wordt dan alleen maar groter. Zeker wanneer iemand je vraagt om eens wat foto's van zijn kinderen te maken. Of je werkgever vraagt je om al je collega's op de foto te zetten. Dan opeens weet je wat knikkende knieën en hartkloppingen precies zijn. En niks aan dat fotograferen lijkt nog vrijblijvend en ongecompliceerd.

 

Heb je hier allemaal geen last van en klik je rustig en vrolijk verder zonder je druk te maken over techniek of dat perfecte plaatje, dan is er niks aan de hand en hoef je dit verder ook niet te lezen. Maar herken je hier jezelf toch wel in, lees dan alsjeblieft verder, het kan je in de toekomst zeker gaan helpen.

 

Hoe je het ook wendt of keert, fotografie is een vak, en daar komt heel veel techniek bij kijken.

En hoe meer jij hiervan weet, hoe meer als vanzelf dit gaat. En hoe meer het vanzelf gaat, hoe meer aandacht je kunt hebben voor datgene of diegene die je fotografeert. Ook wanneer je heel creatief en kunstzinnig bent, is techniek belangrijk. Je kunt namelijk jouw creatieve ideeën veel beter uitvoeren zoals jij het in je hoofd hebt en veel meer je creativiteit laten stromen. Zeker wanneer je dingen voor anderen gaat fotograferen en je denkt dat er wel echt iets van je verwacht wordt, dan is beheersing van de techniek noodzakelijk. Hoe makkelijker de techniek gaat, hoe zekerder jij in je schoenen staat.

 

In of uit je comfort zone

Uit je comfort zone, dat is waar the magic happens wordt er vaak gezegd. En voor een deel ben ik het daarmee eens. Maar wanneer jij jezelf zonder voorbereiding mijlenver buiten je comfortzone slingert, dan is er volgens mij weinig magie, maar vooral heel veel verwarring, onzekerheid en hersencellen die niet meer lijken te werken.

Langzaam wat stapjes buiten je comfortzone zetten is voor veel mensen veel beter. Stapje voor stapje steeds een beetje meer zorgt voor een beetje spanning maar ook dat je al het nieuwe dat je leert en moet doen veel beter aankan.

Dus wanneer jij net een beginnerstraining hebt gevolgd en nog met je aantekeningen erbij aan het fotograferen bent, dan is een vraag van jouw werkgever waarschijnlijk iets te hoog gegrepen. Wanneer hij je vraagt om nieuwe foto's voor de webiste te maken, dan wil jij waarschijnlijk het liefst vluchten of zul je ter plekke bevriezen wanneer je bleef staan. Toen je gisteren met je familie op het strand was ging het fotograferen prima, maar in zo'n grote stress situatie kan het zijn dat je alle techniek opeens bent vergeten.

 

Voor iedereen is die comfortzone weer iets anders. De één voelt zich helemaal zen wanneer hij urenlang in het bos een naaktslak achterna rent met zijn macro lens, de ander gaat helemaal aan bij een groots opgezette fashionshoot. Er zijn vele vormen van fotografie en bij welke jij je fijn voelt is heel persoonlijk.

 

In de vervolgtraining van de basisopleiding krijgen mensen opdrachten in 14 verschillende soorten fotografie. En daarbij worden de voordelen van uit je comfortzone gaan heel duidelijk. Deze zijn:

  • Je leert technieken op verschillende manieren en in verschillende situaties toepassen zodat je technische kennis snel verdiept.
  • Je leert goed welke vorm van fotografie wel en niet bij je past
  • En soms word je aangenaam verrast door te zien dat je een vorm heel erg leuk vindt waarvan je dat niet had verwacht.

 

Omdat bij de training de druk niet zo groot is zoals bij een echte opdracht, kun je op een vrij ontspannen manier je comfortzone een beetje oprekken.  Je kunt dit ook zelf doen. Bedenk eens een vorm van fotografie die je zelf niet zo snel zou doen en ga daar eens een dag mee aan de slag. Je zult hierdoor weer veel nieuwe dingen leren over fotografie maar ook over jezelf.

 

Krijg je de kans om iets te doen, wat je spannend vindt maar waarbij je wel een glimlach op je gezicht krijgt, dan is het het oprekken van je comfortzone meer dan waard. Maar krijg je een verzoek waar je hart van op hol slaat, een pijnlijke knoop in je maag krijgt en je er dagen niet van kunt slapen, dan is die shoot misschien iets teveel van je gevraagd.

 

Sowieso moet je er rekening mee houden dat de buitenwereld heel graag gebruik, of soms misbruik, wil maken van iemand met een camera. Hoe makkelijk is het om iemand gratis te vragen zodat ze geen geld kwijt zijn aan een echte fotograaf. Het is natuurlijk aan jou zelf hoe je hiermee omgaat. Maar mijn ervaring, iemand die voor niks iets wil waar ze eigenlijk voor zouden moeten betalen, waarderen jouw werk vaak maar heel weinig. Omdat ze geen waarde geven aan jouw werk zullen ze die waarde ook niet zien.

 

Wees aanwezig

Voor verschillende soorten fotografie vraagt het een verschillende manier van zijn. Als bruiloft fotograaf gedraag je je natuurlijk een stuk anders dan wanneer je een uitvaart fotografeert. Fotografeer je een spreker op een podium dan is het fijn wanneer jij als fotograaf zo onzichtbaar mogelijk bent, maar wanneer jij een portret van iemand maakt of een uitgebreide commerciële shoot doet dan ben jij als fotograaf degene die de touwtjes in handen heeft en leiding moet geven. Hierbij moet je juist heel erg aanwezig zijn.

 

Hoe ben je als fotograaf dan onzichtbaar? Nooit, je kunt niet onzichtbaar worden. Het gaat er denk ik meer om of jouw aanwezigheid, en jouw zijn, mensen stoort of niet. En dat ligt volledig aan jouw houding en hoe je de ruimte inneemt.

 

Ik heb hierbij een mooi voorbeeld. 20 jaar geleden werkte ik als reisleidster, voornamelijk in Azie. Aan het einde van twee rondreizen in India was ik in Varanasi. Dit is é╬n van mijn lievelingssteden, waar ik me uren kan verwonderen over alles wat ik zie.

De laatste uren broken aan en ik had de groep wat vrije tijd gegeven. Dit gaf mij de kans om een paar laatste uren in mijn eentje op de Ghats bij de Ganges te zitten, alles voor de laatste keer in me op te nemen. De mensen die weleens in India zijn geweest zullen begrijpen dat het redelijk grappig klinkt wanneer ik zeg dat ik in India even alleen wilde zijn. Want in India ben je namelijk nooit alleen. Ik kwam aan en ging zitten, met links het uitzicht op een plek waar vele mensen zichzelf ritueel reinigden in het water. Het woord reinigen is niet het eerste wat in mij opkomt wanneer je het water ziet en weet wat er allemaal in drijft. Alleen dat al is fascinerend, de toewijding en geloof van deze mensen dat ze zich onderdompelen in water waar ook de nodige lijken in drijven.

Aan de andere kant had ik uitzicht op een openlucht crematorium, waar een verkoold lichaam op het vuur lag.

 

Ik had even geen zin in iedereen die me om mijn naam vroeg, waar ik vandaan kwam of me iets wilde verkopen. Ik probeerde mezelf daarom volledig af te sluiten en onzichtbaar te maken. Maar hoe meer ik dat deed, hoe meer mensen naar me toe leken te komen. Geen seconde had ik rust en ik baalde er behoordelijk van dat mijn laatste uren op deze manier verloren leken te gaan.

Op een gegeven moment keek ik naast me en daar zag ik een geitje naar me kijken, met lange flaporen. En het leek bijna alsof ze me uitlachte. We keken elkaar diep in de ogen aan. Ik weet niet of het geitje er iets mee te maken had maar opeens zag ik wat ik fout deed. Ik probeerde zo hard om daar niet te zijn, dan het niet anders kon dan dat ik op zou vallen. Het maakte me als een rode lap voor een stier, iemand die zover af stond van alles om me heen dat juist iedereen me zag zitten.

Ik besloot om contact te gaan maken met alles wat er was. Niet door te gaan praten, maar juist door mijn energie. Ik haalde diep adem en in gedachten zag ik mijn energie zich vermengen met die van de andere aanwezigen. Ik ontspande meteen en op dat moment kwam het geitje naar me toe gelopen. Ze ging naast me zitten, ik sloeg mijn arm om haar heen, en samen hebben we zeker een uur gezeten, uitkijkend over het water waar zoveel gebeurde. En niemand, maar dan ook niemand, heeft me in die tijd meer aangesproken of lastig gevallen. De enige communicatie die er zo nu en dan was, was een wederzijdse glimlach.

Door mezelf af te sluiten, werd ik dus juist heel erg zichtbaar.

 

Wanneer ik in het verleden een bruidsceremonie fotografeerde of een spreker op het podium, dan was ik rustig, maar ik probeerde niet angstvallig mezelf te verstoppen. Ik durfde overal te komen (natuurlijk met vooraf overleg) en verplaatste me rustig tussen alles mensen door. Mijn focus lag altijd op mijn onderwerp en in gedachten maakte ik er altijd contact mee. Mensen zagen me, maar niemand heeft zich ooit aan mij gestoord. Het lijkt in zo'n situatie misschien beleefd om een beetje afstand te houden van het bruidspaar. Maar aangezien het je taak is als bruiloftfotograaf om het bruidspaar zo goed en mooi mogelijk op de foto te zetten, sta je nu eenmaal soms een ander in de weg. En wanneer een ander jou in de weg staat en je om die reden verhindert om die foto te maken, dan is het je taak om daar iets aan te doen. Bij een bruiloft is er geen plek voor bescheidenheid.

Wees volledig aanwezig met jouw energie en blijf ademhalen en glimlachen. Die laatste twee zorgen er altijd voor dat jij je prettiger voelt in de situatie.

Praktisch gezien is het wel handig wanneer je kleding aanhebt die niet teveel opvalt, dus het liefst natuurlijke of donkere kleding zonder teveel poespas. En schoenen die geen lawaai maken, dus niet kraken of klikken. Wanneer jij je door een heel stille zaal voortbeweegt en elke stap galmt door de ruimte heen, dan ga je jezelf gegarandeerd heel ongemakkelijk voelen.

 

Om ergens echt aanwezig te zijn heb je vaak even tijd nodig, en dan kom ik direct bij het volgende onderwerp.....

 

Neem je tijd

Stel, je gaat de stad in omdat je graag wilt oefenen met straatfotografie. Ook dan kun je het 'aanwezig zijn' oefenen. Zonder de aandacht op jezelf te richten zorg je dat je daar echt bent met al je energie. Je gaat zitten op een bankje, glimlacht zo hier en daar en haalt rustig adem. Op die manier ben je wel aanwezig maar niet zo zichtbaar. Dit is anders wanneer jij heel geheimzinnig en onzichtbaar gaat lopen doen. Iedereen zal ik dat geval argwanend naar je kijken.

Nederlands meest beroemde straatfotograaf ooit, de fantastische Ed van der Elsken, wist met zijn persoonlijkheid contact te maken met mensen, en ze toch gewoon zichzelf te laten zijn. Hij begon van een afstand te fotograferen maar kwam vaak al snel heel dichtbij wanneer hij vond dat dat nodig was. Hij communiceerde ook echt met de mensen die hij op de foto zette. Hij was denk ik een meester in aanwezig zijn op een prettige manier, want hij kreeg alles voor elkaar.

 

Het is voor veel mensen echt heel erg uit hun comfortzone om zomaar ergens op straat met je camera te gaan staan. En voor anderen is het juist wel heel spannend om zomaar in de natuur waar maar heel weinig mensen zijn met je camera en statief te staan. Je voelt je al snel bekeken. Bedenk hierbij altijd dat wanneer jij zelf iemand met een camera ziet staan, je daar ook niet direct een oordeel over hebt. Je denkt dan vaak niet meer dan: daar staat een fotograaf of iemand die een foto neemt, that's it. Dus zo zullen mensen jou ook zien. En hoe meer jij het normaal vindt wat je doet, hoe minder er op je gelet zal worden. Proef eerst de sfeer, voel je thuis op de plek, en ga dan pas aan de slag.

 

Wanneer je een shoot doet waarbij jij de regie in handen hebt, reclame, mode of portret bijvoorbeeld, dan moet je niet alleen in energie aanwezig zijn maar ook als persoon en met je woorden. Een stille fotograaf zorgt in dat geval alleen maar voor een onzeker model. Bij zo'n shoot neemt de fotograaf de leiding en geeft rustig maar duidelijke aanwijzingen. Doe dit altijd op een positieve en respectvolle manier.

 

 

Dit is een onderwerp waar ik uren over kan praten, het contact tussen fotograaf en model. Het is mijn specialiteit waar ik mijn merknaam en bekendheid aan te danken heb. Uren praten ga ik in dit blog niet doen. Maar weet wel dat wanneer een model zich fijn voelt, dit er ook voor zorgt dat jij je als fotograaf fijn voelt. En dat werkt natuurlijk ook andersom. Voor mij is dit contact en alles wat het teweeg brengt reuze interessant en ik kan er geen genoeg van krijgen. Ik heb hier veel onderzoek naar gedaan en het onderwerp loopt als een rode draad door al mijn trainingen.

Als je meer wilt weten, check dan de masterclass portretfotografie.

 

Het juiste gedrag, de juiste mate van zichtbaarheid in de juiste situatie, zorgt voor veel zekerheid voor jou achter die camera, en voor de mensen voor je camera.

 

Ook voor de techniek en instellingen is het goed om de tijd te nemen. Wen jezelf aan dat je eerst altijd de locatie in je opneemt en de (licht)situatie. Bedenk dan in alle rust wat voor soort foto het moet worden en welke instellingen daarbij passen. Stel deze in, check het door een paar proeffoto's te maken, net zo lang totdat je er zeker van bent dat het goed is.

Ben je een model aan het fotograferen, zeg dan dat je eerst je instellingen gaat doen. Op deze manier staat het model niet ongeduldig te wachten zonder te weten wat te doen en voel jij jezelf niet opgejaagd.

Maar ook als het ergens anders om gaat, sport, landschap of wat dan ook. Zorg eerst dat je de instellingen klaar hebt voordat je echt begint. Het is net als wanneer je in de auto stapt. Je hebt dan een heel ritueel. Je gaat zitten, doet de deur dicht, je gordel om, je steekt de sleutel in het contact, zet je lichten aan, kijkt op je dashboard of alles ok is, haalt de handrem er af, kijkt in je spiegels en over je schouder, en je rijdt weg. Wanneer je al deze dingen zou moeten doen terwijl je al vertrokken bent dan kun je nooit genoeg met je aandacht bij het rijden zijn.

Zo werkt het met fotograferen ook. Wanneer je direct begint te fotograferen zonder eerst goed te kijken en te handelen, heb je geen rust tijdens het fotograferen en is de kans groot dat je een belangrijke instelling vergeet die negatieve gevolgen voor je foto's gaat hebben.

Op die manier geeft het stress en ben je niet zelfverzekerd aan het fotograferen.

Het lijkt of tegenwoordig alles snel moet. Wanneer we 's avonds om 10 uur een pakje bestellen willen we het de volgende dag in huis. En als ik niet binnen een paar uur een mail beantwoord, krijg ik een app en een bericht in messenger erachteraan, terwijl het misschien gewoon weekend is. We verwachten van een ander dat dingen snel gaan, maar ook van onszelf. Dus wanneer we iets of iemand gaan fotograferen dan willen we nu resultaat, en als dat tegenvalt dan raken we in paniek. Maar vergeet niet dat bij veel shoots heel uitgebreid de tijd wordt genomen om de instellingen goed te krijgen, de compositie, de achtergrond. Er is niks mis mee om daar de tijd voor te nemen en het maakt je geen slechte fotograaf wanneer een foto niet in 1 keer goed is. Het maakt je juist een goede fotograaf wanneer je hier voldoende aandacht aan besteedt. De perfecte foto is een proces. En zolang je dat accepteert en dat hele proces met aandacht doet, dan is er niks aan de hand.

 

Stevigheid

Al 18 jaar lang laat ik de mensen voor mijn camera stevig staan. Wanneer iets spannend is dan heeft de mens de neiging om heel onstabiel te gaan staan, terwijl dat nu net iets is wat we op zo'n moment niet kunnen gebruiken. Dus ik laat mensen altijd met de benen stevig in de grond en wijd uit elkaar staan. Als vanzelf ga je dan rechter staan en voel je jezelf veel steviger en krachtiger. En wat voor het model geldt, dat geldt natuurlijk ook voor de fotograaf. Ook daar zie ik te vaak dat mensen in onstabiele houdingen staan, waardoor ze zich niet sterk en geaard voelen. Dit heeft niet alleen effect op je eigen gevoel als fotograaf maar ook voor je foto's, want onstabiel staan kan al heel snel voor bewogen of onscherpte foto's zorgen. Ook heeft het effect op je model. Als je wilt dat een model sterk staat, dan geeft je zelf het goede voorbeeld.

Dus ga altijd met je benen redelijk wijd en sterk staan en blijf altijd diep en rustig ademhalen.

En wanneer je in een bepaalde positie eigenlijk net 30 centimeter dichterbij bij je model moet komen, leun dan niet naar voren (dat doen echt schrikbarend veel mensen) maar doe gewoon een stap naar voren en ga daar dan weer stevig staan.

Ook stevig staan en geaard zijn is een vorm van aanwezig zijn en zal je altijd helpen om je veel fijner en zelfverzekerder te voelen. Lichaam eerst, en gevoel volgt vanzelf.

 

Duidelijkheid

Als fotograaf is het altijd heel fijn om volledig duidelijk te hebben wat er van je wordt verwacht tijdens een opdracht. Je moet weten wat je wel en niet kunt doen. Dit is heel belangrijk om vooraf te weten, omdat je bij veel opdrachten, zoals een event of bruiloft, ter plekke er niemand beschikbaar is om het aan te vragen. Dus vooraf duidelijke afspraken maken is een must.

 

In het begin van mijn carrière als fotograaf werkte ik veel voor theater. Ik maakte vaak foto's van de opvoering van een show. Dit was voor de info boekjes die elke bezoeker van de show op zijn stoel vond. Hierin staan de verschillende nummers, en alle acteurs met foto en tekst. Die foto's werden gemaakt tijdens een doorloop, dat is een opvoering van het stuk waarbij nog geen publiek is maar waarbij alle kleding, make-up en licht wel al helemaal zo zijn zoals tijdens de echte opvoering. De eerste keer dat ik dat deed was ik niet goed op de hoogte wat ik wel en niet mocht en ik hield me enorm in. Je snapt dat dat niet fijn voelde en ik kon het op dat moment aan niemand vragen. De tweede keer wist ik precies wat ik allemaal mocht doen, en dat was dus bijna alles. Bij een beroemde Ierse dansshow mocht ik letterlijk aan de voeten van de dansers liggen. En toen de bekende Ierse musical zanger een heel gevoelig lied zong en ik op 2 meter afstand voor hem op de grond zat, was het net of hij alleen voor mij zong. Ik was betoverd en voelde me de rijkste vrouw op aarde dat ik dit allemaal mocht doen.

 

 

 

Na de theater periode heb ik veel events gefotografeerd waarbij bekende sprekers op het podium stonden. Zo heb ik 4 keer Deepak Chopra gefotografeerd. Ik kan je zeggen, de man en ik zijn nooit de beste vrienden geworden. Maar ik heb door hem wel heel goed geleerd om assertief te zijn en voorwaarden te stellen. De eerste keer werd ik gevraagd door de organisator van het event om hem te fotograferen tijdens zijn seminar. Dus ik stond onderaan het podium. Maar elke keer wanneer ik mijn camera op hem richtte dan draaide hij zijn hoofd weg. In het begin dacht ik nog dat het toeval was, maar na een kwartier lang zijn achterhoofd of zijn hand voor zijn gezicht op de foto te hebben, ging ik toch denken dat meneer er geen zin in had. Maar ja, ik was ingehuurd om de beste man erop te zetten dus what to do?!

In de pauze liep ik naar de organisator en heb hem heel duidelijk gezegd dat ik het zeer op prijs zou stellen dat meneer Chopra op de hoogte werd gebracht van de fotograaf in de zaal. Zo niet, ook goed, maar dan was ik verdwenen. Vanaf dat moment ging het goed en kreeg ik zelfs een kleine glimlachje van hem. Om precies dezelfde reden ben ik ooit weggegaan bij een seminar van Neale Donald Walsch. Er was geen plek voor mij bij het podium, en zowel hij als iedereen om hen heen, leken niet bereidwillig om gefotografeerd te worden, of plek voor mij te maken. En dat terwijl ik na de ervaring met Chopra toch echt duidelijk van te voren had aangegeven dat ik wilde dat Walsch ervan op de hoogte was en ik daar geoorloofd aan het werk was.

Gelukkig ging het meestal goed en werd ik op mijn verzoek meestal eerst voorgesteld aan de mensen. Ik ben geen paparazzo, en ik wens ook niet als dusdanig gezien te worden. Het gevoel hebben dat je ergens welkom bent, wetende wat je wel en niet mag doen, en dat je gewaardeerd wordt, is heel fijn. En organisatoren van een event denken daar vaak niet uit zichzelf aan, en dan moet je dus als fotograaf heel goed voor jezelf zorgen en voor jezelf opkomen. Word je ooit gevraagd om op een event op seminar te fotografere, vraag dan altijd waar je wel en niet mag lopen. Vraag of ze van je verwachten dat je op het podium zelf ook komt of dat je ernaast blijft. En zorg er altijd voor dat de persoon op het podium op de hoogte is van jouw aanwezigheid.

 

Nog een belangrijke vraag, ben ik de enige fotograaf?

Ik zal deze vraag even toelichten met twee voorbeelden.

 

Voorbeeld 1

In de beginjaren deed ik nog weleens bruiloften. Een bruiloft is niet het makkelijk. Alles moet in één keer goed. En zeker toen ik het deed, toen ik het eerste jaar nog met film fotografeerde, en het resultaat pas te zien was zodra de foto's afgedrukt waren. Een bruiloft is ook bij uitstek een situatie waarin je als fotograaf goed voor jezelf moet zorgen, want in de planning is niet altijd meegenomen dat jij als fotograaf bijvoorbeeld ook iets moet eten. 

Een bruidspaar had mij tijdens een ontmoeting ingehuurd als hun fotograaf. En alles leek in orde. Met goede zin belde ik aan bij een nieuwbouwwoning in een kleine stad. Eerst duurde het erg lang voordat er open werd gedaan. Toen dat eindelijk gebeurde keek de persoon me argwanend aan. Ik vertelde dat ik de fotograaf was en zonder een woord te zeggen werd ik binnen gelaten. Daar liep ik tegen een muur van rook op. Elke aanwezige in die kamer rookte op dat moment en dat zouden ze het komende half uur ook allemaal blijven doen. Niemand zei iets tegen me en er werd me ook niks te drinken aangeboden. Na twee uur in de trein gezeten te hebben was dat best jammer. 

Ik vroeg of de bruid hier al aanwezig was. Ik kreeg het antwoord dat ze boven was maar ik hoefde er niet naartoe. Dat op zich is al gek want meestal was ik als fotograaf aanwezig bij het aankleden. Even laten kwam er een man van boven met een camera, die beneden begon met fotograferen. Ik raakte met hem aan de praat en hij vertelde dat hij een vriend was van de bruidegom en dat ze hem hadden gevraagd om de bruiloft te fotograferen. Alarmbellen gingen daar al af, maar ik bleef positief. Maar ook al vroeg ik wanneer er wat ging gebeuren, niemand vertelde me iets. Op een gegeven moment zag ik dat de man met camera was verdwenen en dat ook anderen naar buiten gingen. Ik ging er achteraan. En wat bleek, om de hoek, bij het huis van de ouders van de bruidegom was de bruidegom aangekomen in een cabriolet. En zijn vriend stond hem al uitgebreid te fotograferen. En toen ik mijn camera pakte om ook aan het werk te gaan, ging hij steeds voor me staan of juist tegenover me achter de bruidegom zodat ik geen fatsoenlijke foto kon maken. Ik sprak hem erop aan. Ik vertelde dat het bruidspaar mij betaalde om foto's te maken en het belangrijk was dat ik de ruimte kreeg. Hij leek er niet van onder de indruk en bleef zijn ik-sta-in-de-weg-houding volhouden. Toen de bruidegom uiteindelijk weer instapte om de hoek om te rijden naar zijn bruid, liep de vriendfotograaf me bijna omver. Een moment stond ik daar, kijkend naar wat er gebeurde. De bruidegom die geen woord tegen me zei, en de ontmoeting met zijn bruid waar ik zelf niet eens in de buurt kwam. In een seconde tijd besloot ik dat ik dit niet de hele dag ging doen. Ik voelde me met zo weinig respect behandeld, dat ik  niet anders kon dan weggaan. Ik pakte mijn tas uit het huis, liep de deur uit en keek  niet meer om. Ik heb ook nooit meer iets van ze gehoord.

 

Voorbeeld 2

Mijn eerste echte opdracht was voor een theatershow met liedjes van Ramses Shaffy. In 3 maanden tijd zou ik de voortgang van de show fotograferen, het werd een making of. Dat betekende dat ik bij verschillende repetities aanwezig was. Ook was ik bij het moment dat de cast voor het eerst Ramses zelf zou ontmoeten, en Ramses is een aantal keer bij de repetities geweest om zijn visie op het stuk te geven en te vertellen over de teksten van zijn liedjes. Tenminste, dat deed hij op de dagen dat het goed ging met hem. En op die dagen konden we ook altijd een privé optreden van hem verwachten wanneer hij zich niet kon bedwingen om achter de vleugel te gaan zitten.

Ook ben ik in zijn oude huis op de grachten geweest. Het huis dat, sinds hij verhuisd was naar het verpleegtehuis, leeg stond maar volledig intact was gelaten. Inclusief half lege wijnglazen en volle asbakken. Op zijn vleugel, welke bijna de helft van zijn kamer in beslag nam, lagen kleine gekrabbelde briefjes met het begin van zijn songteksten. Achter deze vleugel waren al zijn meesterwerken ontstaan, in het bijzijn van veel alcohol en tabak. Je begrijpt dat dit een heel bijzondere opdracht was en dat ik soms bijna niet kon geloven dat ik deze dingen echt aan het doen was.

 

 

Maar er was ook een moment dat het minder leuk was. Tijdens het proces werd er een CD uitgebracht en ook een songbook met teksten en muziek van Ramses. Op een dag werd het eerste songbook uitgereikt door burgemeester Job Cohen aan Ramses. In al die maanden was ik de enige fotograaf geweest, en had ik volledig toegang tot alles en iedereen. Maar tijdens de uitreiking was dat even niet meer het geval. Voor het podium stonden alle bekende paparazzi zich te verdringen, met mij er dus tussen. En op het moment dat ik een foto wilde maken kreeg ik een keiharde elleboog van zo'n bekende paparazzo tegen mijn hoofd, zodat niet ik, maar hij de foto kon maken. Ik schaamde me zo diep dat ik daar tussen stond, ik was daar volledig niet op mijn plek en voelde me doodongelukkig. Ik heb die avond tegen de producent gezegd dat ik dit dus nooit meer wilde doen. Dus bij de première, toen de mannen elkaar weer af stonden te maken voor het podium, zat ik heerlijk rustig in de zaal, zonder camera. Dus de belangrijke vraag die ik sindsdien stelde bij elke opdracht, ben ik de enige fotograaf? Ik wil niet hoeven vechten voor mijn plek. Maar misschien vind jij het wel geweldig om met wat tegenwerking jouw plek te bemachtigen, dan is het zeker iets wat je gewoon moet doen.

 

 

Wat ik hiermee wil zeggen, doe die dingen waar jij je als fotograaf goed bij voelt en die niet ingaan tegen je gevoel.

 

Wie ben jij

In het kort gezegd gaat het er heel erg om wie jij bent als fotograaf, in welke situatie jij je prettig voelt, wat je waarden en normen zijn en dat je weet wat je kunt. Jezelf buiten je comfortzone plaatsen is heel gezond, maar alleen wanneer je die stap op dat moment aankunt. Onthoudt altijd dat fotografie een vak is en dat je dat echt moet leren. Of je dat nu via een opleiding doet of zelf het internet afstruint, dat maakt niet uit. Weten wie je bent en wat je kunt, en situaties vinden die daarbij passen, zorgt ervoor dat jij je lekker voelt en zelfverzekerd en met veel plezier kunt fotograferen.

 

 

LEES MEER
Begrijp de handleiding van jouw camera

12 oktober 2019

Begrijp de handleiding van jouw camera

Hij was knalrood en glanzend. Bloedmooi vond ik hem. Hij voelde als goud in mijn handen en de klik, die was zacht, vastberaden en o zo sexy. Ik heb het over mijn eerste Pentax camera, die ik 20 jaar geleden van mijn collega’s als afscheidscadeau kreeg. Die perfecte zonsondergang, alle wereldwonderen, de exotische minnaars, de lokale bevolking, alles moest zo goed mogelijk tot zijn recht komen op de foto's die ik ging maken tijdens mijn reizen. Leergierig begon ik aan de handleiding. Maar al snel zonk de moed me in de schoenen. Hoe kon het zijn dat iets wat bedoeld is om de magie van dit leven vast te leggen, zo saai en ingewikkeld beschreven stond. De autostand leek de enige oplossing. Het werd een grote teleurstelling. Veel foto's waren bewogen, onscherp of onderbelicht. Die autostand zorgde er dus niet voor dat de foto's ook automatisch goed werden. Het plezier in het fotograferen begon flink af te nemen. Ik maakte steeds vaker een foto voor de vorm en veel minder vanuit enthousiasme.

De camera waar ik eerst zo blij mee was bleef steeds vaker thuis omdat hij geen mooie foto's maakte.

Die rode Pentax is voor mij ver verleden tijd en ik werk inmiddels al ruim 17 als fotograaf en fotografie trainer. Voor mijn cursisten heb ik alle handleidingen doorgespit en weet ik van elk merk en type camera de werking.

En met al die kennis in mijn achterhoofd wil ik je heel graag hier wat tips geven hoe jij die handleiding en het menu van jouw camera kan leren lezen.

 

De handleiding is de handleiding niet

Want ook jij hebt waarschijnlijk een prachtige camera in huis en toen je hem kocht zag je al die prachtige foto's voor je die je ermee gaat maken. Maar die camera blijkt enorm veel knoppen te hebben en een zeer uitgebreide menu structuur. Je hebt geen idee wanneer je welke opname strand moet gebruiken en wat al die termen inhouden die je tegenkomt in het menu. Dus pak je vol goede moed dat enorme boekwerk waar handleiding op staat.

Maar net als ik kom je niet veel verder dan hoe je de camera aan en uit zet, en hoe je het geheugenkaartje erin plaatst. Want waar staat nu eigenlijk hoe de camera echt werkt?

 

 

 

En hier hebben we direct het eerste deel van het probleem van de handleiding te pakken. Want dat dikke boek in zo'n 85 verschillende talen is niet de echte handleiding. Het vertelt je inderdaad hoe je de camera aanzet, hoe je de lens eraf haalt, hoe je hem aansluit op de computer en hij vertelt je dat je de camera na een regenbui niet mag opwarmen in de magnetron. Maar hoe jij ermee moet fotograferen, dat staat er niet. Papierverspilling ten top dus. Dus pak hem op en deponeer hem liefdevol de oud papierbak.

 

De echte handleiding kun je online vinden. Type in google het merk en het type van jouw camera in met het woord handleiding erachter. In de meeste gevallen kom je dan terecht op een site die gebruikershandleidingen heet en daar staan bijna alle handleidingen. Meestal krijg je vervolgens verschillende handleidingen te zien. Download dan de handleiding met het meeste aantal pagina's. Behalve wanneer je ziet dat deze handleiding ook in heel veel talen is, dan heb je waarschijnlijk te maken met de digitale versie van het boekwerk wat je zojuist naar de papierbak hebt verbannen.

 

Heel soms kom je erachter dat er niet echt een uitgebreide versie van jouw handleiding te vinden is, of in ieder geval geen Nederlandse vertaling ervan. Het komt niet vaak voor maar heel soms is dit wel het geval. Het gaat meestal om wat oudere modellen. Maar het kan geen kwaad dat wanneer je nog een camera gaat aanschaffen, om van te voren te checken of er van jouw camera wel een goede handleiding te vinden is. Ook is het zo dat elke handleiding weer anders in elkaar zit. Net zoals elke camera weer anders in elkaar zit. Geen enkel merk geeft je de garantie dat een nieuw type camera hetzelfde werkt als de vorige versie. En ook de handleiding lijkt soms weer volgens een geheel nieuwe structuur geschreven te zijn.

 

Sony, het buitenbeentje

Heb je een camera van Sony, dan lukt het je wellicht niet om de uitgebreide handleiding te vinden via gebruikershandleidingen. Sony hanteert hiervoor een ander systeem. Wanneer je de camera googled dan kom je uit op de Sony website waar alle handleidingen te vinden zijn. Je kunt deze handleiding soms downloaden maar soms staat hij alleen maar op de site om te raadplegen. Ik vind deze laatste de meest lastige, omdat het heel lastig zoeken is in deze handleidingen vanwege het ontbreken van een goede index. Sony heeft echt prachtige camera's maar de handleidingen zijn in mijn ogen verre van ideaal.

 

Waarom zijn die handleidingen vaak zo slecht?

De ene keer lijkt een handleiding geschreven te zijn door een techneut die niet in gewone mensen taal kan praten. De andere keer lijkt er een stagiaire aan gezet te zijn die de werking van de camera zelf niet helemaal snapt. In beide gevallen is de handleiding voor een gewone sterveling die net een nieuwe camera heeft gekocht vaak reden tot depressiviteit of frustratie. Want we begrijpen er meestal niks van!

 

Wat ik nu schrijf is slechts gissen natuurlijk, aangezien ik er niet bij ben op het moment dat ze geschreven worden (wat overigens best een goed idee zou zijn). Ik gebruik hierbij even mijn gezonde verstand. Toen we vroeger nog fotografeerde met analoge en mechanische camera's gingen die soms wel een leven lang mee. Hoe meer elektronica er inzit, hoe kwetsbaarder. Tegenwoordig zijn camera's niet meer gemaakt om lang mee te gaan. Er komen erg veel nieuwe types op de markt en het doel van de fabrikanten is om er hiervan zoveel mogelijk te verkopen. Het doel van de fabrikanten lijkt niet om de kopers ervan zo goed mogelijk te laten fotograferen met die camera. Elke type camera is maar een beperkte tijd op de markt waarna hij weer wordt vervangen door een nieuwere soort. Het schrijven van een goede handleiding of het vertalen ervan uit het Engels of Japans kost veel tijd en geld. Om deze redenen heeft volgens mij een goede handleiding dan ook geen prioriteit voor een fabrikant.

 

Maar ja, wat heb jij aan die informatie, jij wilt alleen maar weten hoe die prachtige camera werkt. En vaak kom je daar dus met de handleiding niet achter. En wat doe je dan? Dan zet je hem op de autostand. Dan doet die camera alles zelf en hoeven we niks ervan te weten. Toch? Automatisch betekent automatisch, zou je denken. Maar helaas werkt het met een camera niet zo. Zeker wanneer je een mooie spiegelreflex of systeem camera hebt. Deze camera's zijn niet gemaakt om automatisch te fotograferen. Inderdaad gaat de camera zelf aan de slag op de autostand. Maar vaak zijn de resultaten zeer teleurstellend. Dat komt omdat een camera nooit kan weten wat jij precies wil fotograferen in het beeld dat hij voor zich ziet. Hij weet niet wat je scherp wil hebben, welke onderwerp er goed belicht moet zijn, wat voor soort foto je wilt nemen en wat jouw stijl of smaak is. En wanneer hij doet wat hem goed lijkt, is de foto vaak helemaal niet wat jij ervan in je hoofd had en doet de foto geen recht aan de situatie of plek. Daarnaast kan de foto onscherp, bewogen of onderbelicht zijn. En wanneer jij van vakantie terugkomt met veel van dit soort 'mislukte' foto's dan vergaat het plezier in fotograferen je al heel snel.

 

Leer fotograferen!

Om de handleiding van je camera goed te kunnen lezen en begrijpen is het eigenlijk noodzakelijk dat je de techniek van fotografie begrijpt. De fabrikanten doen in de handleiding wel wat pogingen om ook uit te leggen waarom je iets doet of instelt, maar het is niet voldoende. Het is echt een handleiding voor je camera en niet voor fotografie. Het is een beetje hetzelfde wanneer je leert een auto te besturen maar geen enkel idee hebt wat de spelregels in het verkeer zijn. Je rijdt wel, maar je weet niet waar je mag rijden, wie er voorrang heeft, hoe hard je mag en welke kant je op mag.

 

Het allergrootste advies wat ik dus kan geven is om je te verdiepen in de techniek van fotografie, dan wel door dit zelf in boeken of online op te zoeken of door een training te doen.

Waarom zou je dit doen? Je wilt tenslotte misschien helemaal niks in de fotografie gaan doen, dus waarom zou je perse echt mooie foto's willen maken? In mijn ogen is fotografie in ieders leven heel belangrijk, ook als je niet de intentie hebt om er een hobby of je beroep van te maken. We leggen onze vakanties vast, onze geliefden, kinderen, mooie momenten. En elk moment, elke plek en elk mens verdient het dat die weergave op een foto realistisch is en goed. Dus niet bewogen, onscherp of onderbelicht. Het is net als andere 'gewone' dingen die we veel doen zoals koken, fietsen, autorijden en zwemmen. Ook als we daar niet ons beroep van maken zullen we het toch moeten leren.

 

 

De belangrijkste functies van je camera

Ik zal je hier in het kort de belangrijkste functies van je camera vertellen, de functies die je nodig hebt om goed te fotograferen, en onder welke benamingen je ze kunt vinden in je handleiding, wanner je zoekt in de inhoudsopgave. Ik probeer het in verschillende termen weer te geven zodat je het bij zoveel mogelijk handleidingen kunt vinden. Maar er zijn altijd weer uitzonderingen dus sorry wanneer je iets toch net weer niet kunt vinden. Ik leer je in deze tekst niet fotograferen, daar is natuurlijk heel wat meer voor nodig. Maar ik leer je de handleiding en je camera te lezen.

 

 

Het snelmenu

Het is goed om te weten dat de meeste camera's onderscheid maken tussen het volledige menu en het snelmenu. Het snelmenu is dat wat je in beeld ziet wanneer je de camera aanzet. De info die dan op je scherm staat zijn de belangrijkste functies. Het is goed om deze info te leren lezen. Op die manier kun je altijd in één oogopslag zien wat je instellingen op dat moment zijn en of dat past bij de situatie waarin jij gaat fotograferen.

Zie je geen info in beeld dan kan het zijn dat je even op een info knopje moet drukken om die info in beeld te zien verschijnen. Vervolgens is er bij elke camera een knop die ervoor zorgt dat je door het menu kunt navigeren en dingen kan veranderen. Naast het snelmenu hebben veel functies die in dat menu staan ook een eigen knop op de camera.

Dit betekent dat sommige veelgebruikte functies vaak op meerdere manier zijn in te stellen, nl via een knop, via het snelmenu en via het uitgebreide menu. Hoe sneller hoe beter, dus een knop heeft altijd de voorkeur wanneer die er is.

Wieltjes hebben op een camera vaak meerdere functies. Wanneer een bepaalde knop is ingedrukt, dan correspondeert het wieltje vaak voor die functie. Wanneer een andere knop is ingedrukt, dan correspondeert hetzelfde wieltje voor een andere functie.

Omdat je op zoveel manieren dingen kunt instellen is het altijd goed om niet blind op alles te drukken en te draaien. Want je kunt dan instellingen veranderen die niet de bedoeling zijn. Nog meer reden om te leren wat alles inhoudt zodat je niet per ongeluk iets verkeerd instelt.

Mocht je aan een wieltje draaien of op een knop drukken en je camera doet iets heel anders dan je dacht, druk dan even je sluiterknop (of afdrukknop) half in. Dan gaat hij uit de functie waar hij eventueel per ongeluk nog in was voordat je drukte en kun je weer opnieuw een functie aangeven. Ook aan en uitzetten kan altijd helpen :-). In ieder geval nooit in paniek blijven drukken en draaien!!

 

Het snelmenu van een Canon                                      Het snelmenu van een Nikon

 

Wat zie je meestal in het snelmenu

  • De opnamestrand waarin de camera staat
  • Het diafragma
  • De sluitertijd
  • De ISO waarde
  • De belichtingscorrectie
  • Witbalans
  • Lichtmeetmethode
  • Scherpstelmethode
  • Scherpstelzone
  • Drive/ontspanstand
  • Beeldeffect
  • Formaat

 

 

De opname stand

of opname modus

Allereerst bepaal je in welke opnamestand je een foto wilt maken.

  • Autostand: alles gaat automatisch, jouw camera bepaalt alle instellingen.
  • P-stand: Nog steeds gaat alles automatisch. Het verschil met de autostand is dat jij de instellingen die de camera bedenkt kan corrigeren. En ook gaat je camera in deze stand ook niet ongevraagd flitsen. Wanneer je begint met fotografie raad ik altijd aan om in eerste instantie de autostand door de P stand te vervangen.
  • A-stand of Av-stand, diafragma voorkeuze, AE openingsvoorrang: Deze stand is ook automatisch, net als de P stand. Alleen jij bent hier degene die je diafragma instelt. Het diafragma heeft effect op de scherptediepte in de foto.
  • S-stand, of Tv stand, sluitertijdvoorkeuze of AE sluitervoorrang: Net als P en A een automatische stand, alleen ben jij in dit geval de persoon die de sluitertijd bepaalt. Sluitertijd bepaalt of er wel of geen beweging in je foto komt.
  • M stand: Hiermee fotografeer je volledig handmatig. Jij bent degene die al je instellingen zoals diafragma en sluitertijd bepaalt.

 

ISO waarde

ISO gaat over de lichtgevoeligheid die je camera op dat moment hanteert. Toen we vroeger nog met films fotografeerde waren er filmpjes in verschillende ISO waarden, toen nog ASA genoemd. Een filmpje van 100 ASA was het minst gevoelig voor licht. Een filmpje van 3200 ASA was het meest gevoelig. Dit betekende dat je hiermee in schaarse lichtsituaties nog prima foto's kon maken zonder dat je sluitertijd te lang werd.

Hoe hoger de ISO, hoe meer korrel er in de foto kwam. Met film was dat best mooi. Bij digitale fotografie is de korrel wat minder echte korrel en meer ruis, dus minder mooi. De nieuwste camera's hebben echter zo'n goede sensor dat ze op heel erg hoge ISO waarde nog heel goed zonder ruis kunnen fotograferen.

Je kunt de ISO op automatisch instellen, dan past je camera hem aan naarmate er meer of minder licht is. Weet je nog niet zoveel van fotografie dan raad ik dit aan omdat je camera er dan zelf voor zorgt dat je sluitertijd niet zo snel te lang wordt en je dus bewogen foto's krijgt. Maar weet je wel al meer van de instellingen, dan raad ik het af. De ISO vind ik iets dat je zelf moet bepalen aan de hand van wat bij de foto past en zodat je ook een sluitertijd krijgt die jij wilt voor die foto.

 

Belichtingscorrectie

of belichtingscompensatie

Wanneer je op een automatische stand fotografeert dan zit je camera er met de lichtmeting vaak naast waardoor je over of onderbelichte foto's krijgt. Hiervoor heb je de belichtingscorrectie, het +/- knopje. Deze werkt in de P, A en S stand. Wanneer je foto te licht of te donker wordt kun jij met de plus of de min de volgende foto lichter of donkerder maken.

 

Witbalans

Witbalans heeft te maken met de kleur van het licht. Daglicht heeft een heel andere kleur dan bijvoorbeeld kunstlicht. Onze camera ziet deze kleuren veel beter dan wij met onze ogen. Wanneer er geen witbalans op onze camera zou zitten dan zou kunstlicht onze foto bv heel erg geel maken. De witbalans meet de kleur van het licht en voegt eigenlijk automatisch een filter toe zodat de kleur zoals die op de foto verschijnt meer overeenkomt met hoe wij hem zien. Wanneer je witbalans op automatisch staat doet hij dit zelf. Vaak gaat dit goed, en soms niet. Zie je dat een foto veel te warm of koel van kleur is dan kun je de witbalans zelf veranderen.

 

Lichtmeetmethode

of lichtmeting

De camera kan op verschillende manieren het licht meten.

  • Bij matrix of meervlaksmeting meet hij het licht in het gehele beeld dat hij ziet en neemt hier vervolgens een gemiddelde van. Aan de hand van dat gemiddelde stelt hij zijn sluitertijd en diafragma in.
  • Ook kun je de lichtmeting op het midden baseren. Dan meet de camera alleen het licht in het midden van de foto.
  • Of je kunt de lichtmeting op spotmeting zetten, dan meet hij alleen maar een heel klein stukje van de foto. Soms is dit geheel in het midden maar bij veel camera's verplaatst de lichtmeting mee met het scherpstelvakje.

 

Scherpstellen

Allereerst heb je soorten scherpstelling

De meeste camera's hebben 2 manieren van scherp stellen. De autofocus en manuele focus. Bij de autofocus gaat de scherpstelling vanzelf. Bij de manuele focus, moet je zelf met de ring op je lens scherpstellen. Veel compactcamera's hebben dit niet of heeft de manuele focus een andere werking. Ik raad dan altijd de auto focus aan.

 

Hoe stelt de camera scherp

Met autofocus heb je de keuze tussen verschillende manieren van scherpstellen.

  • AF-S / one shot. De camera stelt scherp op een onderwerp en zodra het scherp is stopt het scherpstellen, hoor je een piep (wanneer je dat ingesteld hebt) en kun je afdrukken.
  • AF-C / all servo. Dit is continu scherpstellen. Je camera blijft de hele tijd scherpstellen, dit is geschikt voor bewegende onderwerpen. Er is geen piep en je kunt steeds afdrukken.
  • Dan zijn er bij veel verschillende camera's nog manieren aanwezig die of een combinatie zijn van deze twee of die het net weer anders doen. Het kan zijn dat je camera ziet dat een onderwerp beweegt en dan zelf op een andere manier van scherpstellen overgaat. Het kan ook zijn dat hij zelf een onderwerp gaat volgen. Ook is het bij veel camera's morgen om automatisch een gezicht te herkennen en daarop scherp te stellen. Dit staat niet bij de keuze tussen Af-S of AF-C maar ergens anders in het menu.

 

Waar stelt hij scherp

scherpstelzone, scherpstelgebied, AF-gebied, AF-punt, AF-gebiedselectiemodi, selectie scherpstelpunt

En als laatste is het belangrijk waar de camera scherp stelt.

  • Er is een stand waarbij de camera zelf bepaalt waar hij scherp gaat stellen. Deze raad ik altijd af omdat hij niet kan weten wat jij precies scherp wil hebben in de foto.
  • Je kunt de scherpstelzone in het midden zetten
  • of je kunt de scherpstelzone zelf verplaatsen naar de plek in het beeld dat jij scherp wilt hebben.

 

Drive

of ontspanstand

Hiermee geef je aan of je wilt dat je camera 1 foto maakt per keer dat je afdrukt of meerdere foto's snel achter elkaar wanneer je de ontspanknop ingedrukt houdt.

Ook kun je hiermee aangeven of je wilt fotograferen met de zelfontspanner of met een afstandsbediening.

 

Beeldeffect

of beeldstijl

Hiermee geef je aan wat voor soort foto's je wilt maken. Bijvoorbeeld natuurlijke foto's, portretten, zwart-wit enzovoort. Bij de ene soort fotografie is het mooier wanneer de contrasten iets harder zijn of de kleuren wat feller dan bij de andere soort. Dit is wat je hiermee aangeeft. De verschillen zijn niet heel groot en het is een kwestie van uitproberen wat bij jouw stijl van fotograferen past.

Verwar dit niet met Scene of onderwerpstand die kunt instellen in de autostand. Hierbij kun je bv aangeven dat je een portret gaat maken, een landschap, sport, nachtstand of zelfs sneeuw. Wanneer je dit in de autostand instelt dan zorgt je camera dat je instellingen meer gericht zijn op datgene wat je gaat fotograferen. Wanneer je echt alleen maar in de autostand wilt fotograferen dan is het zeker aan te raden om deze instellingen te gebruiken omdat je camera dan net iets beter weet waar hij mee bezig is.

Maar beeldeffect en beeldstijl gaan puur om de kleuren en contrasten e.d.

 

Formaat

of beeldkwaliteit, beeldformaat, opnamekwaliteit.

Je kunt hiermee het formaat van je foto's aangeven en of je in RAW of Jpeg wilt fotograferen. Jpeg is standaard die voor iedereen goed is. RAW is een formaat dat met een speciaal programma eerst bewerkt moet worden voordat je de foto's kunt delen of afdrukken. Wanneer je in RAW formaat werkt moet je er dus wel iets vanaf weten. Voor iemand die er niet zoveel vanaf weet adviseer ik Jpeg, voor iemand die op de hoogte is van de techniek, bewerken en de juiste apparatuur heeft adviseer ik RAW.

Daarnaast geef je de grootte van de foto aan. Ik adviseer altijd het grootste formaat omdat je die het grootst kunt afdrukken. Meestal wordt dit aangegeven als Fine.

 

Dit waren de belangrijkste functies van je camera waarvan het goed is dat je die opzoekt in de handleiding.  Ik hoop dat je veel plezier zult beleven aan fotografie en prachtige foto's zult maken.

 

Petra van Vliet

 

 

Meer om beter te leren fotograferen:

De online training fotografie voor beginners, klik hier voor meer info.

De opleiding tot allround fotograaf, klik hier voor meer info

LEES MEER
Powershoot

Contact

petra@powershootacademy.com
06-45442170

Social

Op de hoogte blijven?

Wil je op de hoogte gehouden worden van het laatste nieuws en blogs, like dan onze Facebook pagina.