Fotograferen tegen stress

19 april 2020

Fotograferen tegen stress

 

We zitten op dit moment in een gekke tijd. Om veel verschillende redenen ervaren mensen veel stress. Ik ook! Maar er is iets waar ik altijd weer op terug kan vallen, en wat me altijd helpt, en dat is fotografie. Ik kan een uur lang met mijn smartphone aan de IJssel zitten en heel veel mislukte foto's maken van mijn hond, het water of mezelf.  Wanneer al mijn zintuigen zich tegelijk inzetten op zo'n mooie plek om een plaatje te schieten, dan vergeet ik even alle dingen die er op dit moment spelen en komen mijn hart en mijn hoofd even tot rust.

Hoe ik dat doe wil ik heel graag met jullie delen.

 

Mindfull of Meditatief

Wanneer je fotografie gebruikt om stress te reduceren kun je het mindfull fotograferen noemen, of meditatief fotograferen. Je fotografeert dan op zo'n manier dat het resultaat ondergeschikt is aan de handeling zelf.

Dit hoeft niet per definitie te betekenen dat de foto's slecht worden of dat je niet je best doet om er iets moois van te maken. Het kan natuurlijk samen gaan. Zolang het goed willen doen maar niet in de weg zit van het ontspannen kunnen werken.


Twee manieren van werken

Wanneer je wilt dat fotografie geen enkele vorm van stress oplevert, of zelfs ontspannend kan werken, zijn er in grove lijnen twee manieren van werken:

  • Je richt je volledig op het fotograferen, zonder je druk te maken om het resultaat. Je bent volledig bezig met de handeling en wat er uit komt hoeft voor jou niet ergens aan te voldoen of goed te zijn. Je laat het resultaat volledig los.
  • Je gebruikt de technische kennis die je hebt zo goed mogelijk, met wel als doel een mooie foto te maken, maar op een ontspannen manier. Voor perfectionisme is er op deze manier geen ruimte. Hoe beter je technische kennis is, hoe meer ontspannen je de techniek toe kunt passen, zonder dat het stress geeft. Dus een streven naar zo goed mogelijk de techniek beheersen is hierin belangrijk. Hoe meer je oefent en hoe meer ervaring je hebt, hoe beter dat gaat lukken.

 

De plek

De locatie waar je fotografeert kan enorm helpen. In principe kun je overal goed fotograferen, je kunt overal mooie dingen zien, maar hoe rustiger en mooier de locatie, hoe meer ontspanning het vaak oplevert. Fotografeer daarom vaak op plekken waar jij je heel fijn voelt.

 

 

Fotograferen met al je zintuigen

Als één van mijn eerste slogans, toen ik begon als fotograaf, had ik 'fotograferen met je hart'. Natuurlijk fotografeer je vooral met je ogen, maar wanneer je hart erbij komt kijken zie je veel meer en zie je veel mooiere dingen. Wanneer je je hart openstelt terwijl je kijkt, dan ga je opeens veel beter, rustiger en meer gefocust kijken. Wanneer de gemiddelde mens door de stad loopt, kijken we heel oppervlakkig. Hoe meer gefocust we gaan kijken, hoe meer we zien en hoe anders we zien.

Rustig om je heen kijken, echt kijken, is automatisch kijken vanuit je hart. Oppervlakkig kijken gaat veel meer met alleen je ogen, en dan zie je alleen de noodzakelijke dingen, bijvoorbeeld om ervoor te zorgen dat je nergens tegenaan loopt.

Maar fotograferen met je ogen en hart is nog niet voldoende. Alle zintuigen doen mee. Tijdens het fotograferen hoor je ook de geluiden en voel je dingen, zoals bijvoorbeeld de wind. Wanneer je je heel bewust bent van alles wat je met je zintuigen waarneemt, dan ben je nog meer in het moment en blijft er steeds minder ruimte en tijd over in je drukke hoofd om te denken aan problemen, twijfels en je to do lijst.

Terwijl je hiermee bezig bent, haal een aantal keer bewust diep en rustig adem. Bij stress gaan we automatisch veel oppervlakkiger ademhalen en dat zorgt voor veel meer spanning in je lijf. Wanneer ik fotografeer haal ik regelmatig even diep adem. Ik laat het mijn modellen ook altijd doen, zodat de spanning even wordt weggeblazen.

 

Glimlachen voor mooie stofjes

Wanneer ik op zoek ga naar mooie dingen om me heen dan verschijnt er automatisch een glimlach op mijn gezicht.

En die glimlach is belangrijker dan je denkt. Want een glimlach zorgt ervoor dat er geluksstofjes worden aangemaakt in je lichaam, ook als hij in eerste instantie misschien nog niet echt is. En die geluksstofjes, die zorgen ervoor dat je de wereld net weer ietsje mooier ziet. Wanneer ik een persoon fotografeer dan heb ik sowieso een lach op mijn gezicht, en die is altijd echt. Ik vind het altijd een groot voorrecht wanneer er iemand voor mijn camera staat, dus het gaat vanzelf. Maar voor de persoon die ervoor staat is het ook fijn om naar een vriendelijk gezicht te kijken in plaats van een gespannen of hevig geconcentreerd gezicht wat al snel als chagrijnig over kan komen.

 

Rust

Om ontspannen te fotograferen is rust heel belangrijk. Wanneer je ergens gaat fotograferen, kom dan eerst lekker aan op de plek, voel je plek en kijk goed om je heen. Laat je camera eerst even in je tas. Neem dan ook altijd ruim de tijd zodat je niet hoeft te haasten.

 

Het hoeft niks te zijn

Wanneer je gaat fotograferen voor ontspanning hoeft het niks te zijn wat je gaat fotograferen. Natuurlijk kun je mooie landschappen maken of leuke straatbeelden. Maar het is niet noodzakelijk. Het werkt juist ook heel goed om zonder doel te werken en zonder plan. Een beetje pielen boven een boomschors, een stoeptegel of een stapeltjes takjes kan heel rustgevend werken. Abstracte fotografie is dan ook heel geschikt voor het ontspannen fotograferen. Omdat je onderwerp niet echt iets is, behalve wat lijnen en structuren, hoeft het ook nergens aan te voldoen. Het zien van lijnen en structuren geeft rust in je hoofd.

 

Speel en experimenteer

Probeer vooral ook heel andere dingen te doen dan je normaal gesproken doet. Foto's vanuit gekke standpunten, met een raar perspectief, van heel dichtbij of bewust bewogen, alles kan. Het is ook heel fijn om gewoon je smartphone te gebruiken in plaats van een ingewikkelde camera. Hoe meer je uitprobeert, hoe meer je jezelf kunt verliezen in het moment, en dat verliezen, dat werkt heel ontspannend. Ik moet regelmatig lachen om mezelf wanneer ik op die manier bezig ben. Zowel aan de manier van fotograferen als aan het resultaat zal niemand een fotograaf kunnen herkennen. En dat vind ik fijn, want spelen en even de verantwoordelijkheid weglaten is gewoon heel lekker om te doen.

 

Tijdens een opdracht

Hoe kun je een heel ontspannen manier van fotograferen vasthouden wanneer je met een opdracht bezig bent waarbij het resultaat wel degelijk heel belangrijk is.

Allereerst kan ik daar over zeggen dat veel mensen niet voldoende tijd nemen. Ik zie bij cursisten bijna altijd dat de camera te snel wordt gepakt en dat er te snel wordt geklikt. Maar fotografie kost tijd, en het proces naar de juiste instellingen kost ook tijd. Als fotograaf mag je je tijd nemen om de situatie in te schatten en je instellingen goed te maken.

 

Zorg dat je bent voorbereid

Wanneer je een opdracht krijgt (of misschien gewoon een huiswerkopdracht voor één van mijn trainingen gaat doen) zorgt dat je goed bent voorbereid. Zorg dat je de locatie kent of weet met welke lichtsituatie je daar te maken krijgt. Stem met de opdrachtgever heel goed af wat er verwacht wordt en bepaal wat je daarvoor nodig hebt. Zo ga je altijd met de juiste apparatuur op pad. Wat kan helpen is een standaard checklist maken zodat je nooit iets vergeet om mee te nemen. Want apparatuur die niet compleet is, geeft gegarandeerd stress. Geloof me, ik heb het in mijn hele carriere al zo vaak meegemaakt. Net dat ene snoertje niet bij me zodat de flitsers niet werken, of een geheugenkaart die nog thuis in de computer zit. 

 

Het beginscherm

Voordat je gaat fotograferen kijk je eerst goed op je beginscherm/het snelmenu. Hier staan de instellingen die je de laatste keer gebruikt hebt. Kijk goed of daar niks raars staat zoals bijvoorbeeld een heel hoge ISO of een extreme belichtingscorrectie. Zet alles eerst weer terug naar standaard.

 

Bepaal vooraf

Het is goed om een aantal dingen al voordat je gaat fotograferen te bepalen. Te vaak zie ik dat mensen meteen beginnen te schieten maar er is dan nog geen enkele instelling bewust gekozen en dus kies je ook niet bewust voor een bepaald resultaat.

Voor een goede foto laat je niks aan het toeval over maar bepaal jij hoe hij eruit ziet.

 

Wat zijn de dingen die je vooraf bepaalt?

  • Je beeldhoek. De beeldhoek bepaalt heel erg hoe jouw foto eruit komt te zien. Komt er veel in beeld op de groothoekstand, of komt er weinig in beeld wanneer je ver inzoomt. Komt er veel diepte in de foto of juist weinig diepte? En ook ook je scherptediepte wordt voor een deel bepaald door de beeldhoek waarin je fotografeert. Zoomen is in eerste instantie niet bedoelt om dingen dichterbij te halen. Het is bedoeld om je beeldhoek te bepalen, wat een bepaald effect aan de foto geeft en bepaalt hoeveel je ziet. En elke situatie heeft een meest geschikte beeldhoek. Die bepaal je eerst, en als je beeld dan nog verder weg of dichterbij moet zijn, dan loop je dichter naar je onderwerp of ga je er verder van af.
  • Maak je de foto horizontaal of verticaal? Ik zie te vaak dat hier niet bewust over na wordt gedacht en om die reden past een onderwerp vaak niet lekker in het beeld.
  • Diafragma. Je bepaalt een diafragma altijd heel bewust. Want naast de beeldhoek is dit het andere wat je scherptediepte bepaalt. Wil je veel scherp of juist weinig? Het diafragma bepaal je altijd bewust.
  • Sluitertijd en ISO. Die twee hebben vervolgens best veel met elkaar te maken. Bij elke proeffoto die je maakt kijk je bewust naar wat de sluitertijd is. Is die te lang, zodat je bewogen foto's krijgt, zet dan je ISO omhoog. Beter iets teveel ruis door een te hoge ISO dan bewogen foto's door een te lange sluitertijd.

 

Wanneer je deze dingen vooraf bepaalt, en dus weet dat het het resultaat of effect gaat geven dat je voor ogen hebt, loop je tijdens het fotograferen niet steeds tegen problemen aan. Het is veel beter om het te voorkomen dan het te moeten oplossen. Want het eerste geeft enorm veel rust in je hoofd.

 

Blijf kijken

Ga nooit als een kip zonder kop klikken. Kijk altijd naar het resultaat. Zeker in het begin wanneer je nog met de instellingen bezig bent. Bij de digitale fotografie hebben we het grote voordeel dat je direct ziet wat het resultaat is, en gebruik dat ook. Heel vaak zie ik dat cursisten iemand beginnen te fotograferen en er dan direct drie foto's achter elkaar nemen zonder naar het resultaat te kijken. Wanneer je eerste foto niet goed is, dan is je tweede en derde foto ook niet goed. En dat betekent dat je twee keer voor niks je sluiter open en dicht hebt laten gaan. Wanneer je jezelf realiseert dat elke sluiter maar een bepaalt aantal kliks meegaat, dan ben je op deze manier dus drie keer zo snel je camera aan het stukmaken. Dus kijk direct na de eerste foto en pas je instellingen aan waar nodig. Ook tussendoor blijf je regelmatig kijken, want de lichtsituatie of iets anders in beeld kan altijd weer wijzigen.

 

Benoem het

Wanneer ik cursisten aan het werk zie, en ze op hun schermpje kijken raken ze vaak in paniek omdat het resultaat niet goed is. Ze zeggen dan: 'De foto is niet goed, wat doe ik verkeerd?' En dit zeggen ze ook tegen zichzelf. Mijn vraag is dan altijd: 'Wat is er niet goed?'

Wanneer je iets wil veranderen aan een foto is het eerst belangrijk dat je het probleem een naam geeft. Wat is er niet goed aan de foto. Is hij niet scherp? Dan heb je of niet secuur scherp gesteld of de foto is bewogen. Is hij bewogen, dan is je sluitertijd te lang. Is hij te donker? Dan is je belichting niet goed, dan moet je de instellingen veranderen om meer licht binnen te krijgen. Wanneer je op de M stand fotografeert dan moet je of ISO, sluitertijd of diafragma aanpassen. Wanneer je op een automatische stand fotografeert dan pas je de belichtingscorrectie toe.

En ga zo maar door. Eerst bepaal je wat er niet goed is, dan is de oplossing veel dichterbij.

 

Vergroot je scherm

Het is vaak lastig om de dingen goed op je scherm te zien. Zorg dan ook dat je bij het bekijken van de foto inzoomt op je scherm. Zo zie je veel beter of een foto scherp is en of hij goed belicht is.

 

Wees eerlijk

Wees altijd eerlijk naar jezelf en naar een mogelijke opdrachtgever. Wanneer je iets fotografeert wat nog boven je pet gaat, dan geeft dat vaak stress. Wees eerlijk over wie je bent, hoeveel ervaring je hebt, en wat je kunt. Sommige mensen kunnen erg goed onder druk presteren, anderen wat minder. Wees heel eerlijk naar jezelf, over wat jij aankunt.

 

Het belangrijkste

Wat je ook fotografeert, voor wat of wie of waar.

 

NEEM. DE. TIJD.

 

NEEM. DE. TIJD.

 

Echt.... NEEM. DE. TIJD!!!

 

Ik hoop dat fotograferen jouw ook echt kan helpen in deze tijd. Op een ontspannen manier creatief bezig zijn in een mooie omgeving, het is zo fijn!

 

 

Ben jij vooral iemand die volledig op gevoel fotografeert, maar toch vaak tegen beperkingen aanloopt van je eigen technische kennis? Het kan echt helpen om mee ontspannen te werken wanneer je wel goed op de hoogte bent van de techniek. Een basistraining kan hier goed bij helpen. 

 

De foto in dit blog is een free download via pxhere

LEES MEER
Het nieuwe fotograferen in een nieuwe opleiding

16 april 2020

Het nieuwe fotograferen in een nieuwe opleiding

We hebben allemaal wel een trouwfoto of een portretfoto in de familie van één van onze voorouders. Grootouders, overgrootouders en zelfs de betovergrootouders. Mensen die we in het echte leven nooit gekend hebben. We zien alleen dat ene portret waar ze meestal heel ernstig op kijken. De (belangrijke) momenten die in een mensenleven werden vastgelegd waren meestal op één hand te tellen. Hoe anders zou het zijn geweest wanneer deze mensen net als wij elke gebeurtenis, belangrijk of totaal onbelangrijk, hadden vastgelegd met hun camera of smartphone. Hoe zou het zijn geweest wanneer mijn betovergrootmoeder elke dag een selfie maakte. Zou ik dan meer verbinding met haar hebben gevoeld? Zou ik dingen in haar herkend hebben? Zou ik die foto's bewaard hebben of op een gegeven moment in de prullenbak hebben laten verdwijnen?

En wat gebeurt er straks met al mijn foto's. De foto's van mij als kind, als puber, als jong volwassene. Is er, nadat ik er niet meer ben, nog iemand die interesse zal hebben in mijn foto's of verdwijnt de herinnering op papier samen met mij?

Ik vraag me dit serieus weleens af. En niemand die daar op dit moment antwoord op kan geven. Dat ene portret van die verre voorouders gaat meestal over van ouders op kind. Ergens blijft het in de familie, juist omdat het zo zeldzaam is. Maar al die albums en computers vol met foto's die wij nu met zijn allen aan het creëren zijn, zijn die net zo bijzonder en zullen ze blijven bestaan?

 

Grote veranderingen

Bovenstaande gedachte symboliseert heel goed hoe enorm de wereld van de foto is veranderd sinds het is uitgevonden in 1826. Sinds die allereerste versie duurde het nog ruim 40 jaar voordat er een vorm kwam die de voorloper werd van het werken met film en papier, zoals wij het een groot deel van ons leven kende. Als je het interessant vindt, check via Wikipedia hoe de ontwikkeling is verlopen.

 

De reden waarom onze voorouders zo ernstig op de foto stonden had verschillende redenen. Ten eerste was het een belangrijke gebeurtenis, misschien wel dat ene portret dat er in een heel leven gemaakt werd. En om die reden werd er serieus gekeken. Maar er was nog een reden, in de begintijd had elke foto een enorm lange sluitertijd nodig, en moest iemand dus heel stil blijven staan, anders kwam de persoon bewogen in beeld.

 

In mijn jeugd werden foto's bij ons thuis vooral gemaakt op belangrijke momenten, een verjaardag of een vakantie. En voor dat ene familie portret, gingen we naar de plaatselijke fotografie winkel, die was automatisch ook onze fotograaf. Verder bestonden er wel andere soorten fotografen die bijvoorbeeld werkte voor magazines, reclame, bedrijven en als kunstfotograaf. Maar dat waren bijna nooit de fotograferen waar je als gewone sterveling mee te maken kreeg.

De veranderingen in de fotografie waren er wel, maar ze gingen vrij langzaam.

Toen ik bijna 20 jaar geleden met de academie startte was dat in een tijd waarin er snel van alles zou gaan veranderen. Digitale fotografie was er al wel maar werd nog weinig gebruikt. Op dat moment hadden veel fotografen nog het idee dat het digitale, het 'echte' werk nooit zou gaan vervangen, mede ook omdat het nog niet zo heel goed van kwaliteit was. In mijn klas zaten 2 mensen die de opleiding met hun (één van de eerste) digitale camera's gingen volgen. De rest, waaronder ik, deed het nog analoog. En wat was ik daar blij mee. Niet alleen met die camera, maar ook met het feit dat ik het vak nog geleerd heb in de analoge vorm. Want dan leer je dus echt fotograferen. Ik kon na het maken van de foto niet kijken op mijn schermpje of de foto goed was. Ik moest weten dat hij goed was. Ik moest vertrouwen op mijn eigen kunnen en heb portretten, theaterfotografie en bruiloft fotografie analoog gedaan. Vertrouwend op mijn eigen kennis. Ik denk dat wanneer je nu bij de gemiddelde mens het schermpje weg zou halen, de paniek redelijk zou toeslaan. Want dan komt het opeens neer op 100% kennis van de techniek, en die heeft de gemiddelde mens niet.

 

Mijn eigen start als fotograaf

In het jaar dat ik met de academie ben gestart ben ik ook direct gestart als ondernemer. In dat jaar leefde ik van het assisteren van andere fotografen. Dat was niet alleen heel erg leuk maar ik leerde er ook enorm veel van. Het werk van een assistent bestond toen voornamelijk uit het sjouwen van de studio apparatuur, het vasthouden van reflectieschermen, het in en uitdraaien van filmpjes en het fungeren als proefmodel voordat het echte model voor de camera verscheen. De fotografen die ik assisteerde hadden veel vaste opdrachtgevers. De opdrachten waarbij ik assisteerde waren veel voor Joop van den Ende, Libelle, Margriet, Men's Health, Viva, Beau Monde en vele andere magazines. Voor mij was dat heel fijn om te doen want ik leerde heel goed hoe het er in de 'echte' wereld aan toe ging. Ik kwam er al snel achter dat dit best anders was dan hoe we het leerde op de academie. Het feit dat ik de naam van mijn leraar niet meer weet zegt voor mij meer dan genoeg. Hij leek niet echt als doel te hebben om ons heel goed te leren fotograferen, noch om ons zijn passie voor het vak mee te geven. We kregen eerder zijn frustratie mee. Aan het einde van het eerste jaar zag ik nog steeds bij veel klasgenoten dat ze de basiskennis bij lange na niet onder de knie hadden en ik vond het genoeg geweest. Mijn passie en drive waren te groot om nog 2 of 3 jaar in de schoolbanken te zitten met opdrachten die me ver weg hielden van de werkelijkheid en me belemmerde om echt aan het werk te gaan in de fotografie.

Dus ik stopte ermee. En binnen een paar maanden tijd had ik mijn eigen verzameling vaste opdrachtgevers. Deze bestonden uit een aantal theaterproducenten, magazines, een makelaar, en een aantal evenementen bureaus. Daarnaast maakte ik portretten van mensen en fotografeerde ik bruiloften. Binnen een jaar kon ik er prima van leven. En naarmate de inkomsten stegen kon ik meer kiezen welke opdrachten ik wel en niet deed. In tegenstelling tot de meeste fotografen die ik kende heb ik nooit een portfolio gehad, deed ik nooit aan acquisitie en zat ik nooit zonder opdracht. Na een jaar ging ik zelf over op digitale fotografie. Ik prijs mezelf gelukkig en ben erg dankbaar voor het feit dat ik beide manieren van fotograferen heb meegemaakt. Analoog begonnen en digitaal gerijpt. Ik zat niet teveel vast aan het analoge om er moeilijk van los te komen (zoals dat bij veel oudere fotografen het geval was) en ik ben mooi meegegroeid met de groei van de digitale fotografie.

 

Ik besef me de laatste tijd steeds meer hoe bijzonder mijn weg is in de fotografie. Ik ben zelf totaal niet technisch aangelegd, en toch begreep ik van het begin af aan, de techniek feilloos, ondanks de in mijn ogen slechte en ongeïnteresseerde uitleg van onze leraar. Het was alsof het begrip bij mij moeiteloos binnen kwam vallen en ik het direct ook moeiteloos aan mijn klasgenoten kon uitleggen. Alsof het echt zo moest zijn. Onze doka juf zag dit en die ging er regelmatig vandoor terwijl ze het stokje aan mij overdroeg. Nog iets waar ik nogal anders in was, ik keek nooit naar wat andere fotografen deden, ik ging volledig mijn eigen gang. Hierdoor ben ik echt heel erg selfmade en heb ik altijd mijn hele eigen weg gevolgd. De wereld van de fotografie had nogal wat beschreven en ongeschreven regels. Regels die te maken hebben met rechten, met een manier van werken, het aannemen en uitvoeren van opdrachten, het omgaan met opdrachtgevers en modellen en over het jezelf in de markt zetten. Ik was het niet altijd eens met een aantal van die regels. En sinds de komst van de digitale fotografie, en daarna social media, zijn veel van deze regels ook redelijk in het gedrang gekomen. Wat niet zo gek is, de regels hoorde bij een totaal andere manier van werken. Dit veroorzaakte veel onrust in de fotografie wereld. En dat is niet zo gek. Wanneer je een leven lang gewend bent om op een bepaalde manier te werken is het soms best spannend wanneer dat verandert en je jouw manier van werken moet aanpassen naar de huidige tijd. Zeker omdat het zolang hetzelfde is geweest.

Omdat ik net in de overgangsfase begon heb ik daar geen last van gehad. Ik kon makkelijk meebewegen. Maar ik merk wel dat je er bovenop moet blijven zitten om bij te blijven. De wereld van social media is zo veranderlijk dat je als bedrijf jezelf ook steeds weer opnieuw moet uitvinden. Social media en fotografie gaan heel erg samen tegenwoordig. Het is vaak best een uitdaging om (op tijd) mee te bewegen en jezelf daarin niet te verliezen. Ik zelf heb gemerkt dat na een toptijd het opeens heel anders kan zijn. Dat door invloeden van buitenaf, de online veranderingen, concurrentie en nieuwe systemen, het van de één op de andere dag weer totaal anders kan zijn. Dat succes niet vanzelfsprekend blijvend is en dat je als ondernemer heel sterk en flexibel moet zijn. Zeker nu tijdens de corona crisis. Mijn eigen gemoedstoestand gaat per dag op en neer. Het ene moment dan vind ik de wereld heel erg oneerlijk en ben ik verdrietig. Het volgende moment voel ik een groot vuur in mezelf en weet ik heel goed wat me te doen staat.

 

Iedereen een beetje fotograaf

In de huidige tijd is iedereen een beetje fotograaf. In ieder geval is het iedereen die fotografeert. Het is van ons allemaal geworden, het is een manier om prachtige plaatjes te laten zien, om jezelf te laten zien, om mensen mee te nemen in jouw wereld, en om je bedrijf en je product aan de man te brengen. En het is vooral bedoeld om prachtige herinneringen vast te leggen.

Het lijkt misschien, omdat er zoveel meer mensen fotograferen, dat fotografie een uitstervend beroep is, dat je er niet meer echt in kunt uitblinken en je geld mee verdienen. Maar ik zie het tegenovergestelde dagelijks gebeuren. Zoveel mooie initiatieven, zoveel waanzinnige Instagram accounts, zoveel moois is er te zien. En zoveel meer mensen en bedrijven die foto's steeds meer foto's nodig hebben. Er zijn misschien meer fotograferen, maar er zijn ook veel meer klanten en plekken waar foto's nodig zijn.

 

Oude en nieuwe regels

Ik zei het eerder al, de oude regels en manieren van werken passen niet altijd meer zo goed. Mijn grote voordeel is dat ik altijd al redelijk lak aan de regels heb gehad en de nieuwe tijd goed kan omarmen. Omdat ik nooit aan welke vorm dan ook heb vastgezeten kan ik zonder oordeel kijken naar de huidige situatie. Als fotograaf zijnde was ik een pionier en een eenling, en dat laat zich ook weer zien in mijn huidige werk als trainer. Een trainer die zonder vast te houden aan het bekende precies kan zien wat een cursist nodig heeft, waar zijn of haar kracht ligt en hoe je dit in deze tijd kunt inzetten.

Als fotograaf was ik als een vis in het water. Als trainer voel ik me als dat ene mooie kleurrijke visje in het mooiste heldere, tropische water. Het is waar ik moet zijn.

 

Een opleiding in de nieuwe tijd

De eerste keer dat een ex-leerling van de fotovakschool mij vertelde dat ze in mijn beginnerstraining van 10 weken, de techniek beter begreep dan na haar opleiding op de foto vakschool, toen was ik daar natuurlijk blij om op trots op. Maar toen ik die woorden vaker te horen kreeg, toen gingen er bellen rinkelen. Want als dat zo is, dat ik in staat ben om een cursist in een veel kortere tijd en op een veel makkelijker manier, veel meer te leren, dan moet ik dat talent groot gaan inzetten.

En dat is wat ik sinds begin van dit jaar ook doe. Ik zie ook des te meer hoe belangrijk fotografie in ons leven is. Zowel privé als zakelijk. En wat is een mooiere tijd dan nu om met dat talent aan de slag te gaan. Om je niet langer te laten tegenhouden door zaken van buitenaf. Door regels en meningen van anderen en jezelf. Want hoeveel redenen er ook zullen zijn om de stap niet te nemen. Er is altijd een heel belangrijk om het wel te doen. En die reden is dat fotografie jou gelukkig maakt, je laat stralen. En wanneer jouw talent anderen gelukkig maakt, dan is dat meer dan genoeg reden om in het diepte te springen.

 

En daar ben ik om je van A tot Z te begeleiden. Ik zal je de techniek leren zodat jij net als vroeger zonder schermpje zou kunnen fotograferen. Ik zal je leren hoe jij jouw talent het beste kunt inzetten in jouw onderneming, zodat jij op jouw geheel eigen wijze kan schitteren achter de camera. Ik ga je leren om zelfverzekerd achter de camera te staan en om andere mensen te helpen om zelfverzekerd voor jouw camera te staan.

Ik leer je precies wat nodig is om in deze nieuwe tijd aan de slag te gaan als fotograaf. Ik leer je het goede van de oude tijd en het beste van de nieuwe tijd.

De opleiding is naast je huidige baan te volgen met voor een groot deel online lessen. De opleiding is heel praktijkgericht en je leert precies dat wat nodig is om echt als fotograaf aan de slag te gaan. Een gedegen technische ondergrond met veel lessen en opdrachten in vele vormen van fotografie. En privé lessen waarin we jouw talent en jouw gewenste richting veel aandacht zullen geven.

 

En ik doe dat met hart en ziel, omdat lesgeven voor mij het leukste vak is dat er bestaat. Mijn doel is om jou boven jezelf uit te laten stijgen. Dat doe ik niet alleen met hart en ziel, maar ook met 18 jaar gevarieerde ervaring.

Op deze pagina lees je alles over de opleiding tot allround fotograaf. Is fotografie jouw passie en droom je van een leven als fotograaf? Maak dan een afspraak voor een vrijblijvend gesprek. In dat gesprek kan ik je meer vertellen, kan ik al je vragen beantwoorden, kan ik je foto's bekijken en kunnen we samen bepalen of deze opleiding wel of niet geschikt is voor jou. Mail naar petra@powershootacademy.com of bel naar 0645442170.

 

De opleiding start weer in juni. In verband met de corona crisis is het volledige online deel van de opleiding nu al (zonder extra kosten) beschikbaar en kun je direct starten. Op die manier gebruik je deze tijd thuis optimaal en begin je in juni nog beter voorbereid aan de opleiding.

LEES MEER
Zutphen Inside

9 april 2020

Zutphen Inside

 

Toen ik een aantal weken geleden besloot om mensen in Zutphen achter hun raam te gaan fotograferen, had ik nooit kunnen bedenken wat de impact daarvan zou zijn. Zowel op mezelf als op anderen.

 

 

Waarom dit project

Als portretfotograaf is het eigenlijk een heel logisch idee om in deze tijd de mensen achter het raam te fotograferen. Ten eerste is het mooi, omdat glas een bijzonder effect geeft. Ten tweede leven we in een lastige maar zeker unieke tijd, en als fotograaf kun je dat voor altijd vastleggen. Al die mensen die alleen of met het gezin thuiszitten, waarbij de corona crisis enorme impact heeft, op verschillende manieren.

Toen ik hieraan begon had ik niet echt een duidelijk doel, behalve mooie foto's te maken. Maar inmiddels zie ik dat het veel meer is dan dat. Voor mezelf is het een manier om de positiviteit vast te houden, om een doel te hebben dat anders is dan het doel om mijn bedrijf gezond te houden. Want dat is natuurlijk wat elke ondernemer op dit moment aan het doen is.

Ik wil dit heel graag doen vanuit vertrouwen en een goed gevoel, en dat is wat dit project mij geeft. Want laat ik even heel eerlijk zijn, ik heb die positieve boost zo nu en dan echt nodig. Ik vind het voor een groot deel heel verdrietig wat er allemaal gebeurt. En al ben ik van mezelf heel positief ingesteld en probeer ik in elke situatie altijd het mooie te zien, dat lukt in deze tijd niet altijd. Ik ben net als veel andere ondernemers opeens in een situatie terecht gekomen waarin al het oude niet meer werkt. We worden gedwongen om onszelf totaal opnieuw uit te vinden. Nu ben ik daar over het algemeen vrij goed in, maar ik vind dit wel een hele pittige. En ik zie hetzelfde bij vriendinnen die ook ondernemer zijn. We willen ervoor gaan, vol vertrouwen, en knallen, maar de klanten en de markt zijn ook veranderd en totaal niet meer in te schatten. En soms dan willen we gewoon even heel hard huilen op een sterke schouder. En die schouders, dat is nu net datgene wat niet in de buurt is op dit moment. Ik denk dat heel veel ondernemers dit verhaal totaal begrijpen. We willen allemaal positief overkomen naar de buitenwereld, maar we voelen het gewoon niet altijd.

En dat is echt waar dit project mij persoonlijk bij helpt. Wanneer ik op pad ga, kom op plekken waar ik nog nooit geweest ben, en praat met mensen die ik nog nooit gezien heb, dan krijg ik elke keer weer een blij gevoel. En dat is precies wat ik nodig heb om volledig overeind te blijven staan.

En natuurlijk zie ik de impact op de mensen die ik fotografeer, maak ik prachtige foto's van ouderen die hun familie even niet mogen zien, en geeft het anderen ook een moment van blijheid. En naarmate de serie groeit zie ik dat het een heel mooi beeld van de inwoners van Zutphen in een lastige tijd geeft, een mooi tijdsbeeld. Dus het is zeker naar de buitenwereld toe iets heel moois. Maar vooral doe ik dit voor mezelf. En dat anderen daar heel erg van meegenieten, dat is een heel mooie en fijne bijkomstigheid.

 

 

De fotograaf in mij vindt het fantastisch om steeds weer op andere plekken te komen en geen idee te hebben wat me te wachten staat. Mensen achter glas fotograferen is nogal een uitdaging en ik daag mezelf graag uit. Bij de één is het een makkie, bij de ander een drama. Ik word een expert als het gaat om glas, wist niet dat er zoveel soorten waren en dat elk glas weer zo anders reageert op licht en reflectie. Regelmatig moet ik het nodige kunst en vliegwerk uitvoeren om tot een goed resultaat te komen.

 

En de trainer in mij, die wordt ontzettend blij van het feit dat ik dit aan anderen door kan geven. Ik heb mijn eerste webinar gegeven aan 60 cursisten en een tweede volgt. Allemaal mensen door het hele land die heel graag mijn voorbeeld willen volgen. En de eerste prachtige foto's van hen zie ik al dagelijks voorbij komen. Zo maken we met zijn allen een prachtig document van een bijzondere tijd.

 

 

In de media

De media aandacht voor dit project is overweldigend. Hieronder de links naar de verschillende artikelen en uitzendingen.

 

Twee artikelen in Contact. Allereerst een interview door Eric Klop, een een stukje dat geschreven is door Annemarie Willemsen van Huis Welgelegen.

Item in het nieuws van Omroep Gelderland

Item in het NOS journaal

Column door Eke Mannink in de Stedendriehoek

Te gast in de live uitzending van Samen voor Zutphen.

 

Alle foto's zijn te bekijken op mijn zakelijke facebookpagina en op Instagram.

 

Hoe kun je meedoen

Heel graag ga ik hier nog even mee door, zolang de opgestelde regels het toelaten. Misschien overbodig om te zeggen, maar ik doe het toch maar even. Ik volg tijdens het fotograferen alle regels en kom bij niemand in de buurt. Communiceren doen we via de telefoon van achter het glas.

Ik besteed 1 a 2 dagen per week aan het fotograferen voor dit project. De rest van de tijd ben ik bezig met mijn andere werkzaamheden. Op dit moment kan ik weer nieuwe aanmeldingen gebruiken, dus woon je in Zutphen of Warnsveld, en het lijkt je leuk om alleen of met je gezin op de foto te gaan achter jouw eigen raam. Stuur me dan een mail naar petra@powershootacademy.com met daarin je adres, telefoonnummer, een foto van je raam de tijden dat de zon niet op het raam staat. Ik neem dan contact met je op voor het maken van een afspraak.

Ik hoop binnenkort voor jouw raam te staan en ik wens je veel gezondheid en vertrouwen.

 

Woon  je niet in Zutphen en wil je toch op de foto?

Inmiddels heb ik aan meer dan 100 cursisten een webinar gegeven over het maken van deze foto's. En een aantal ervan zijn al heel fanatiek aan de slag gegaan in hun eigen woonplaats. Op de facebookpagina van de Powershoot Academy staat een post waarin de cursisten de komende tijd hun foto's zullen plaatsen met de plaatsnaam erbij waarin zijn werken. Zo kun je kijken of er een fotograag bij jou in de buurt werkzaam is. 

Zutphen Inside wordt hiermee Nederland Inside!

 

 

Ik wil iedereen bedanken voor de enorm positieve reacties op dit project, ik ben er erg blij mee!

Petra

 

 

LEES MEER
Vrouwen en fotografie

4 maart 2020

Vrouwen en fotografie

 

Vrouwen maken in een snel tempo hun opmars in de wereld van de fotografie. En dat is een groot geschenk. Waarom? Dat ga ik je hieronder uitleggen.

 

Ik waarschuw maar vast, het blog kan best generaliserend overkomen, dat is niet perse de bedoeling, maar soms noodzakelijk om een punt te maken. En ik zeg het er ook vast bij, ik ben dol op mannen en ook op veel mannelijke fotografen. Daarnaast zijn er ook horken van vrouwelijke fotograferen, die werkelijk geen benul hebben van het bestaan van hun linker hersenhelft. Bij alles wat ik hieronder zeg zijn er dus vele uitzonderingen.

 

De cijfers

Eerst even wat feiten. In een branche onderzoek uit 2010 van de fotograferen federatie, blijkt dat tot 1975 er maar 4% van alle fotograferen vrouw was. Vanaf 2006 was dit percentage gestegen tot 32%. En ik denk dat vandaag de dag het percentage nog wel een stuk hoger ligt.

Tot nog niet zo lang geleden was het dus toch wel een echt mannen beroep. Wat echt heel jammer is, want juist de vrouwelijke kwaliteiten zijn heel waardevol bij fotografie.

Waarom er zo weinig vrouwen als fotograaf werkzaam waren dat weet ik niet zeker. Maar ik kan me voorstellen dat één van de redenen is dat fotografie echt een heel technisch beroep is. En dat was het zeker in de analoge tijd. In het digitale tijdperk zie je direct de foto die je maakt en kun je de instellingen aanpassen wanneer je ziet dat hij niet goed is. In het analoge tijdperk moest je gewoon weten dat je het goed deed, en dat vergt heel veel kennis van de techniek.

En dat is iets wat vrouwen vaak afschrikt. Het grootste percentage van mijn cursisten is vrouw, en ik zie bij hen veel vaker dat ze de techniek ingewikkeld vinden. Om die reden twijfelen ze vaak of ze wel geschikt zijn om een cursus te gaan doen. Een twijfel die ik bij mannen nauwelijks zie.

 

De techniek

Omdat ik zelf een vrouw ben en toch wel een vrouwelijke manier van uitleggen hanteer (zonder onnodige vaktermen en ingewikkeldheden) begrijpen de vrouwen het prima en ik zie daarover veel trotse reacties. Trots op zichzelf.

Het is niet eens zo heel gek dat vrouwen de techniek vaak lastig vinden. De techniek van fotografie is ook best lastig en vaak heel onlogisch. En ik denk ook echt dat het de mannen zijn die hebben bedacht hoe we wie techniek onder woorden brengen.

Een voorbeeld, neem even het diafragma. Wanneer je op Wikipedia kijkt dan staat er dit: Het diafragmagetal van een lens of lenzenstelsel is gelijk aan de brandpuntsafstand (f) gedeeld door de apertuur (D), de diameter van de intreepupil.

En als je denkt dat dit het was, nee hoor. Eronder staat namelijk nog een lap tekst waar niet doorheen te komen is.

Voor een leek (en ook eigenlijk wel voor niet leken) klinkt het diafragma getal absoluut niet logisch, 5.6 , 7.1 enzovoort. En om het makkelijk te maken, geven we het getal weer met de letter F. En waar dat vandaan komt dat weet volgens mij bijna niemand. Want bij elke uitleg staat er dat het wordt aangegeven met de letter F, zonder een logische uitleg daarbij.

De reden dat het allemaal zo ingewikkeld is, is omdat het een begrip is uit de optica, dat onder andere ook bij astronomie wordt gebruikt. De berekeningen en het effect ervan kloppen natuurlijk. Maar waarom houden die techneuten deze info niet lekker voor zichzelf en geven ze een diafragma een getal waar de gewone sterveling iets mee kan. Het is niet zo gek dat hierdoor de gemiddelde mens denkt dat ze fotografie nooit zullen begrijpen. Een klein getal in die F-waarde betekent een groot diafragma, en een groot getal betekent een klein diafragma. Ik zie mezelf op veel vlakken als een typische vrouw. Ik heb nog steeds moeite met links en rechts uit elkaar houden. En dit soort dingen onder de knie krijgen is dan ook niet heel makkelijk. Natuurlijk weet ik nu precies welk diafragma wat doet. Maar als ik het voor het zeggen had gehad, dan had ik een klein diafragma gewoon met het getal 1 aangegeven en een groot diafragma met het getal 12 ofzo. En ik denk ook echt dat wanneer de vrouwen het voor het zeggen hadden gehad bij het ontstaan van de fotografie, dat het er heel anders had uitgezien. Dit is maar 1 voorbeeld, maar ik kan de hele dag wel doorgaan met het geven van voorbeelden om mijn punt te maken.

 

Gelukkig zijn er altijd vrouwen geweest die zich niet hebben laten tegenhouden, en prima de techniek onder de knie hebben. En gelukkig dat er steeds meer van die vrouwen die de wereld van prachtige beelden voorzien.

 

De apparatuur

Ook de gemiddelde apparatuur was ontworpen met het oog op mannen. Dit omdat alles redelijk zwaar was. Hoe groter de camera, hoe beter. En als je dan ook nog eens grote studio opdrachten doet, dan ben je aardig aan het sjouwen. Vroeger had elke zichzelf respecteren fotograaf een heel groot manfrotto statief. Echt niet te tillen! Op de academie werd dit ook aangeraden. Maar toen ik in de winkel voelde wat het woog, dacht ik echt dat iedereen gek geworden was. Waarom zou je het jezelf zo moeilijk maken door de hele dag kilo's aan statief met je mee te slepen? Ze zeiden dat het was omdat het stevig is. Maar er zijn ook genoeg statieven op de markt die een stuk lichter zijn en van heel stevig materiaal gemaakt zijn.

Ik liet me toch weleens meeslepen in het begin, en ging mee in het idee dat een goede camera groot moest zijn, en dan had ik na een lange dag fotograferen best last van mijn rug, nek en armen. Inmiddels ga ik er al lang niet meer in mee en ben ik blij dat er steeds meer professionele camera's op de markt zijn die een stuk kleiner en lichter zijn.

En dat is fijn, want de kracht van de gemiddelde vrouw zit hem toch net iets meer in het mentale stuk dan in het lichamelijke. Fotografie is om die reden fysiek een stuk zwaarder voor vrouwen dan voor mannen wanneer ze dezelfde apparatuur zouden gebruiken.

 

Wat is dan dat vrouwelijke voordeel

Genoeg over waarom vrouwen minder geschikt zouden zijn als fotograaf. Want er zijn eigenlijk veel meer redenen waarom een vrouw juist wel heel geschikt is.

Toen ik afgelopen week het boek “jouw verhaal, jouw kracht” las, van Elle Luna en Susie Herrick, zag ik dat al die vrouwelijke kwaliteiten tijdens het fotograferen ook echt ergens vandaan komen. Ik quote hier even uit het boek, het onderscheidend hersenfunctioneren van vrouwen:

 

  • Vrouwen hebben meer verbinding tussen de rechter- en linkerhersenhelft, dat wil zeggen: vrouwen kunnen gelijktijdig informatie ophalen uit verschillende kanten van de hersenen, en dat beïnvloedt het zogeheten intuïtief denken, of het snel nemen van effectieve beslissingen. Bovendien is het gelijktijdig toegang hebben tot de rechterhersenhelft, die wordt geassocieerd met creativiteit, of fantasie, een indicatie dat vrouwen beter compassie kunnen tonen en makkelijker verbinding kunnen maken met het moment.
  • Vrouwen hebben een uitstekend werkgeheugen en verwerken meer emotionele informatie en input van de zintuigen
  • Vrouwen hebben meer 'bedrading' in het gedeelte van het brein dat de linkercaudatus heet, hetgeen wordt geassocieerd met sociale cognitie. Dit betekent dat vrouwen over het algemeen goede communicatieve vaardigheden hebben.
  • Bij vrouwen hebben de spiegelneuronen een hogere dichtheid, hetgeen betekent dat vrouwen zich meer op hun gemak voelen in relaties omdat ze zich kunnen inleven in de emotionele ervaringen van anderen.
  • Bij vrouwen komt oxytocine vrij in tijden van stress, en dat betekent dat vrouwen de neiging hebben om zorgzaam te zijn en vriendschappen aan te gaan wanneer ze onder stress staan, hetgeen hen in staat stelt tot solidair werken en het vormen van gemeenschappen in plaats van te vechten om middelen.

 

Al deze feiten laten in mijn ogen zo duidelijk zien waarom een vrouw, wanneer ze fotografeert, veel holistischer bezig is. Terwijl ze met de techniek bezig is, is ze ook in staat om te zien of een model zich wel of niet fijn voelt, kan ze zich beter inleven en is ze veel meer bereid om er alles aan te doen om het model een fijn gevoel te geven. Ook gaat de techniek veel beter samen met creativiteit en fantasie. En omdat we veel input krijgen van onze zintuigen zijn we ons van veel meer dingen tegelijk bewust waardoor we in elke situatie veel meer overzicht hebben. En dat kan in zoveel takken van fotografie heel fijn zijn. Bij een simpele landschapsfoto kan dit net dat ene detail betekenen wat de foto waanzinnig maakt.

Het boek waar ik het hierboven over heb, is een enorme aanrader. Het boek dat vrouwelijke lezers vertelt dat het tijd wordt dat ze gehoord worden, dat ze krachtig zijn en dat ze een mening hebben. Voor elke vrouw die een hoofdrol wil spelen in haar eigen verhaal.

 

Resultaat

Juist door het inbrengen van deze vrouwelijke manier van werken in de fotografie, komen daar vaak foto's uit met zoveel meer gevoel en emotie. Een vrouw is meer op zoek naar die schoonheid die ze weer wil geven. Waar ik het verschil over het algemeen heel goed in zie is in naaktfotografie. De naaktfoto's die door vrouwen zijn gemaakt zijn vaak heel authentiek, de echte schoonheid en kracht van de vrouw komt daar veel meer in naar voren dan de gemiddelde naaktfoto die door een man gemaakt is. Om het even heel plastisch te zeggen, bij de foto die door een vrouw is gemaakt gaat het minder om tieten en kont en meer om de vrouw erachter. Kracht en kwetsbaarheid komen meer naar voren.

 

Ik denk dat je zelf ook wel heel wat voordelen kunt bedenken. En ben jij zelf zo'n vrouwelijke (amateur) fotograaf, dan nodig ik je uit om jouw eigen vrouwelijke kwaliteiten te zien, te erkennen en te gebruiken. Je hebt ze niet voor niks.

De 'regels' in de wereld van de fotografie zijn ooit bedacht door mannen. Ik heb die regels altijd genegeerd en heb mijn eigen regels en vooral mijn waarden en normen gevolgd. Bij fotoclubs, fotografie groepen op internet, en ook bij opdrachtgevers, worden toch nog vaak die mannelijke regels gebruikt. Ik daag je uit om je eigen regels te maken, die beter passen bij wie jij bent als vrouw. Laten we lekker opstandig zijn en met een grote lach op ons gezicht, de regels aan onze hooggehakte laarzen lappen.

 

Voeg ze samen

Voor mij als fotografie trainer, is het mijn grootste doel om dat vrouwelijke en mannelijke goed met elkaar in balans te brengen bij mijn cursisten. Ik zie bij veel vrouwelijke deelnemers toch vaak de angst voor de techniek en de overtuiging dat ze het misschien nooit echt goed zullen leren. Ik blijf er dan ook op hameren dat die technische kennis in orde moet zijn. Al moet ik het 80 keer uitleggen. Als je jezelf staande wilt houden in die mannenwereld, dan moet je ervoor zorgen dat je qua techniek niet onder doet voor de gemiddelde mannelijke fotograaf. Alleen dan kunnen jouw vrouwelijke kwaliteiten zorgen voor die extra magie in jouw foto's.

 

En de mannen, ik vind het juist fantastisch om hen wat meer de weg naar hun linker hersenhelft te wijzen. Want een man die zich wat meer vrouwelijke kwaliteiten tijdens het fotograferen heeft eigengemaakt, die is onweerstaanbaar.

Zoals fantastisch portretfotograaf Davy Mickers het zelf zei na een masterclass portretfotografie die hij bij mij volgde:

'Ik ben hier niet alleen als fotograaf wijzer van geworden, ook als mens heb ik een enorme boost gekregen.'

 

En dat is precies waar ik het voor doe. Gebruik je eigen talenten, en leer van een ander. Als we dat allemaal zouden doen, wat zou de wereld er dan mooi uitzien!

 

 

 

Houd jij als vrouw van fotografie maar denk je nog steeds dat je de techniek nooit zult begrijpen? Check dan de online basis training. Ik leg het je net zolang uit totdat het nooit meer uit je hoofd verdwijnt. De wereld heeft jouw talent nodig, ook als fotograaf!

LEES MEER
De verantwoordelijkheid van een fotograaf

14 februari 2020

De verantwoordelijkheid van een fotograaf

 

Elk beroep brengt voor de hand liggende verantwoordelijkheden met zich mee. Een bakker moet goed brood bakken, een auto verkoper moet auto's verkopen en een chirurg moet een operatie tot een zo goed mogelijk einde brengen.

Een fotograaf, die doet zijn best om een opdracht zo goed mogelijk uit te voeren met mooie foto's als resultaat.

 

Maar elk beroep heeft extra verantwoordelijkheden, ik noem het de bonus verantwoordelijkheden. Dit zijn de verantwoordelijkheden die meestal niet in een functieomschrijving staan, maar die in mijn ogen net zo belangrijk zijn. En iedereen die zich bewust is van deze bonus verantwoordelijkheden en ze ook neemt, is meestal net ietsje meer bijzonder in zijn of haar vak, en ook als mens, dan een ander.

 

Ikzelf neem deze bonus verantwoordelijkheid heel serieus. Zowel bij alle mensen die ik fotografeer als bij de trainingen die ik geef. Ik probeer die verantwoordelijkheden ook altijd door te geven aan mijn cursisten zodat ook zij net dat beetje meer bijzonder kunnen zijn als fotograaf.

 

Heel graag deel ik hieronder met jullie wat in mijn ogen deze bonus verantwoordelijkheden zijn van een fotograaf.

 

Een blij model

Als vanzelfsprekend wil je zo goed mogelijk gehoor geven aan wat een opdrachtgever van je vraagt. Soms is de persoon die op de foto staat jouw opdrachtgever, maar vaak ook niet. Wanneer je foto's maakt voor een artikel in een magazine dan is de persoon op de foto voor veel fotograferen vaak niet meer of minder dan een onderwerp. En dat onderwerp moet zo op de foto gezet worden, dat de opdrachtgever daar blij mee is en dat het past in de stijl van het magazine.

Wat de opdrachtgever ook wil, of wat ik als fotograaf ook in mijn hoofd heb, toch vind ik het ook wel degelijk mijn verantwoordelijkheid dat de persoon die op de foto gaat zich fijn voelt. Er is hier wel verschil in of het om een professioneel model gaat of niet. Een professioneel model moet zich in alle bochten kunnen wringen om te voldoen aan de wens van fotograaf en opdrachtgever. Zij verdienen veel geld met soms heel ongemakkelijk en oncomfortabel op de foto gaan. Alsnog zou ik dan toch nog wel proberen om het ook dat model naar de zin te maken natuurlijk. Maar gaat het om iemand die net zijn eerste boek heeft uitgebracht, of de persoon die voor een magazine wordt geïnterviewd met een foto erbij, dan is de drang nog groter om het deze personen naar de zin te maken.

 

Ik heb een heel mooi voorbeeld vanuit mijn eigen ervaring van een fotograaf (en stylist), die het niet belangrijk vonden om mij als model een goede ervaring en een goed gevoel te geven.

 

Voor een heel bekend magazine werd ik gefotografeerd voor een artikel waarin meerdere mensen iets vertelden over het werken met een bepaald zintuig. In mijn geval, mijn ogen, die natuurlijk als fotograaf heel belangrijk zijn.

Voordat de shoot begon gaf ik aan dat ik me erg ongemakkelijk voelde in het pastelroze jurkje dat ik aankreeg. Mijn lichaam kwam er niet goed in uit (en dat is een understatement) en de kleur maakte me flets. Ik moest hem toch aanhouden, kreeg er alleen een kimonootje overheen wat enigszins de boel bedekte. De schoenen waren twee maten te groot met een enorm hoge hak waardoor ik heel erg onstabiel stond en nauwelijks kon lopen. Nu kwamen ze ook helemaal niet in beeld dus  tot op de dag van vandaag kan ik niet het nut ontdekken van deze gruwelijkheden aan mijn voeten.

De oude fabriekshal waar ik in werd gefotografeerd was erg koud en het leek de fotograaf leuk wanneer ik tai chi bewegingen zou maken. Gezien het feit dat ik nog nooit tai chi had gedaan in mijn leven, en het artikel erover ging dat ik fotograaf was, vond ik dit echt het stomste idee ooit. Godzijdank voel ik me voor de camera net zo op mijn gemak als achter de camera. Was ik iemand geweest die het heel lastig had gevonden om gefotografeerd te worden dan was deze shoot voor mij een hel geweest.

 

Zelf heb ik vorig jaar 20 Zutphense vrouwen naakt in mijn prachtige gewelven kelder gefotografeerd. Ook dit was voor hen niet altijd comfortabel. Het was koud en de houdingen die we samen hadden gedacht waren niet altijd heel ontspannen. Maar toch heb ik alles gedaan wat in mijn macht lag, om ze een goed gevoel te geven door hetelucht kacheltjes, net ietsje aanpassen van de houding, aanmoediging, veel lachen en heel veel fijne aandacht.

Bij elke shoot probeer ik het een model altijd zo goed mogelijk naar de zin te maken.

 

Het resultaat

Ik weet inmiddels goed dat wanneer er van iemand foto's zijn gemaakt, ik vaak heel andere foto's mooi vind dan de persoon die erop staat. En ook een opdrachtgever zal weer heel andere foto's kiezen. Iedereen kijkt vanuit een ander perspectief naar die foto's en zal iets anders moois vinden. Natuurlijk vind ik het belangrijk dat een opdrachtgever blij is. Maar wanneer de opdrachtgever iemand anders is dan de persoon die op de foto staat, vind ik het zelf vaak nog belangrijker dat die persoon er blij mee is.

Ik heb veel opdrachten voor magazines gedaan waarin een persoon werd geïnterviewd en gefotografeerd. Ook heb ik veel auteurs gefotografeerd voor de achterflap van hun boek, met de uitgever als opdrachtgever. Ik vind het enorm belangrijk dat de persoon op de foto blij is met die foto. Het is tenslotte zijn of haar hoofd dat voor altijd zichtbaar zal zijn op dat boek. Een boek uitbrengen en in een magazine staan, zijn leuke ervaringen en hoe jammer is het wanneer die ervaring wordt overschaduwd omdat je de foto van jezelf niet mooi vindt.

Een goede vriendin van mij stond ooit op de cover van een magazine. De foto was zo verschrikkelijk slecht dat ze nooit naar de buitenwereld heeft gemeld dat ze op die cover stond. In elke boekwinkel waar we kwamen verstopten we die magazines onder een aantal anderen. Heel grappig om aan terug te denken, maar hoe jammer is het dat iets wat een heel blije ervaring had moeten zijn, een grote teleurstelling werd.

 

Hoe zorg ik ervoor dat het voor iedereen een goede ervaring wordt? Het is heel simpel, maar het wordt door de meeste andere fotografen nooit gedaan.

Ik schiet ten eerste altijd veel verschillende soorten foto's. Ik maak eerst zelf een ruime selectie van de foto's die ik mooi vind. In plaats van dat ik deze selectie naar de opdrachtgever stuur, stuur ik ze naar de persoon op de foto. Ik laat dan hem of haar ook weer een ruime selectie maken daaruit. En die stuur ik naar de opdrachtgever die dan een keuze mag maken uit de foto's die door het model al zijn goedgekeurd. De opdrachtgever weet meestal niet eens dat ik dit doe, maar who cares? Iedereen is op deze manier blij. Ik verbaas me er echt over dat er maar zo weinig andere fotografen zijn die deze manier van werken hanteren en eigenlijk altijd blind meegaan in de wensen van de opdrachtgever.

 

Het zelfbeeld

Als fotograaf kun je echt een verschil maken in hoe iemand zichzelf ziet of over zichzelf denkt. Voor mij is dit echt mijn allerbelangrijkste verantwoordelijkheid, één waardoor de Powershoot is ontstaan en één die als een rode draad door al mijn shoots en trainingen loopt.

Het gaat te ver om al die manieren in dit blog te noemen, er zijn daar namelijk heel veel verschillende aspecten belangrijk bij. Ik vertel ze allemaal in 32 videolessen van de Masterclass portretfotografie. Je snapt dan misschien dat dit niet in een blogje past.

In ieder geval is het heel belangrijk dat je een model altijd positief benadert en met jouw woorden en jouw houding het model een goed gevoel over zichzelf geeft.

 

Je zou denken dat dit erg logisch is, ik vind dat in ieder geval wel. Maar als je eens wist wat ik allemaal te horen heb gekregen van mensen die eerder een heel slechte ervaring met een fotograaf hebben gehad, dan word je daar heel verdrietig van. Een aantal voorbeelden:

 

  • De fotograaf zei dat ik beter niet kon lachen omdat mijn lach niet mooi was
  • De fotograaf zei dat ik altijd deze kant op moest kijken omdat mijn andere kant een stuk minder mooi was.
  • De fotograaf zei dat ik een erge onderkin had en moest om die reden mijn hand onder mijn kin houden
  • De fotograaf zei dat ik alleen maar boos keek
  • De fotograaf zei dat ik heel houterig poseerde
  • De fotograaf zei dat ik door mijn buik beter alleen mijn gezicht kon laten fotograferen.
  • De fotograaf zei dat ik niet zo fotogeniek ben

 

Dit is een kleine selectie van alles wat ik te horen kreeg. Een kleine selectie van opmerkingen die een grote impact hebben gehad op deze mensen, en je begrijpt dat dat niet in positieve zin was.

 

Natuurlijk kun je als fotograaf iets zien in iemand waarvan je denkt dat dat misschien niet heel flatterend is. Wanneer je bijvoorbeeld ziet dat iemand een onderkin heeft die op de foto best wel wat aandacht trekt, dan is het je verantwoordelijkheid om de foto's zo te maken dat dit zo min mogelijk opvalt. Dit doe je door houdingen en jouw eigen fotografiestandpunt. En daarbij zeg je niet: 'Ik fotograaf je een beetje van boven want dan zie ik je onderkin niet'. Nee, dan zeg je gewoon: 'Kun je even zo gaan zitten, dan fotografeer ik je ook vanuit een ander standpunt, dat ziet er heel mooi uit.'

Wanneer de persoon zelf heeft aangegeven dat ze heel graag de onderkin niet zo prominent in beeld wil hebben dan kun je daar verder heel open over praten en de persoon uitleggen wat ze kan doen waardoor het minder zichtbaar wordt. Maar je mag mensen nooit een probleem of onzekerheid aanpraten waar ze zelf niet over begonnen zijn.

 

Het is niet aan mij om te bepalen of iets wel of niet mooi is. Het enige wat ik kan doen is om zoveel mogelijk moois te zien in een persoon en dat zoveel mogelijk naar voren te laten komen.

 

Wanneer ik zie dat iemand alleen maar boos kijkt, dan probeer ik door mijn gedrag en communicatie een vriendelijker gezicht tevoorschijn te toveren. Niet door ze te vragen om te lachen, maar door ze aan het lachen te maken en ze een goed gevoel te geven.

 

Wanneer ik zie dat ze na een periode van boos kijken opeens een lach laten zien, dan zeg ik niet: 'Ja, dat is een stuk beter!' Want dan veroordeel ik alsnog het eerst boze gezicht. Ik zeg dan gewoon simpelweg: 'Wat een mooie lach.' Of iets in die richting.

 

Alles wat ik hier zeg is natuurlijk extra belangrijk wanneer je jonge mensen fotografeert. Pubers waarbij in al hun kwetsbaarheid het zelfbeeld zich nog in volle mate aan het vormen is. Tegenwoordig is met alle 'perfectie' die ons om de oren wordt geslingerd, het lichaamsbeeld vaak bepalend in het zelfbeeld. Het zelfbeeld bestaat eigenlijk uit zoveel meer dan het lichaamsbeeld. Maar het wordt als zo belangrijk gezien, zeker door de jeugd, dat vooral dat iets is waar we ons heel bewust van moeten zijn. Ouders, verzorgers, leraren, iedereen die invloed hebben op jonge mensen, zou zich hier heel erg bewust van moeten zijn. Ik vind ook dat bekende mensen en infuencers daar een grote en belangrijke rol in hebben. En ik vind eerlijk gezegd dat ze dat niet altijd goed doen.

Maar zeker ook als fotograaf heb je daar een belangrijke taak in. Regelmatig kijk ik programma's als Next top model, niet omdat ik het zo fantastisch vind, maar wel om te zien wat er allemaal gebeurt in die wereld en hoe er met jonge mensen wordt omgegaan. En ook daar hoor ik fotografen dingen zeggen tegen de jonge mensen waar mijn haren van recht van overeind gaan staan. 

 

Ik zie het als mijn taak om het zelfvertrouwen van iedereen die voor mijn camera staat te vergroten, als is het maar voor dat ene momentje voor die camera, waardoor ze met een goed gevoel en een grote lach de deur uitgaan. En ik hoop altijd dat mijn woorden blijven hangen, en in hun eigen hoofd liefdevol als tegengeluid tegen ze fluisteren wanneer veel negatieve woorden hardnekkig blijven schreeuwen.

 

Een veilig model

Het lijkt me vanzelfsprekend dat je er als fotograaf alles aan doet om je model veilig te houden. Om die reden zal ik mijn model niet snel boven een afgrond laten poseren. Ik denk niet dat ik daar veel over hoef te zeggen. Maar er zijn ook veel minder zichtbare gevaren, zoals teken. Ik heb hier een tijd geleden om apart blog over geschreven. 

 

De schoonheid van de wereld

Het soort fotograaf die je bent maakt wat jouw verantwoordelijkheid is om te laten zien. Ik heb veel respect voor bijvoorbeeld oorlogsfotografen. Ze laten met gevaar voor eigen leven, beelden zien die anders verborgen zouden blijven. Ze maken ons bewust van wat wat er buiten onze veilige grenzen vaak gebeurt. Maar ook binnen onze grenzen. Bijvoorbeeld dierenleed, armoede en slechte ouderenzorg om maar even wat te noemen. Een fotograaf kan dit voor de buitenwereld zichtbaar maken zodat meer mensen zich ervan bewust worden. In dit geval zegt een beeld nog steeds veel meer dan 1000 woorden. 

 

Dit is natuurlijk maar weggelegd voor een heel klein percentage van de fotografen. Ik kan zelf onmogelijk leed fotograferen. Wanneer iemand pijn of verdriet heeft lukt het mij niet om een camera te richten en te klikken, dat is voor mij mentaal en fysiek onmogelijk.

Maar voor elke andere fotograaf is het juist mogelijk om de schoonheid te laten zien. Dit om een tegengeluid te geven aan de vaak negatieve en hartverscheurende berichten. We kunnen niet genoeg moois zien.

 

Je manier van kijken naar de wereld mag altijd door een ander gezien worden.

 

Leed voorkomen

Met wat je door middel van fotografie vastlegt, en vervolgens deelt, kun je ook veel leed veroorzaken. Ik walg echt van plaatjes op internet waarbij bijvoorbeeld een dikke vrouw in een strakke legging wordt gefotografeerd en met een grappige tekst erbij op internet wordt gezet. Puur om zo iemand voor paal te zetten. De persoon heeft hier geen toestemming voor gegeven maar wordt wel wereldwijd uitgelachen met de meest vreselijke opmerkingen. Hier ligt niet alleen de verantwoordelijkheid bij de fotograaf, maar ook bij iedereen die ervoor kiest om het te delen en mee te doen aan het voor schut zetten van deze persoon.

 

Ook het ongevraagd beroemdheden fotograferen op momenten dat ze daar geen zin in hebben, zeker in verdrietige situaties, vind ik echt niet kunnen. En nee, omdat iemand beroemd is vraagt hij daar zeker niet om. De beroemdheid is een gevolg van een beroep dat ze uitoefenen. Dat maakt nog niet dat de buitenwereld onrespectvol met ze om mag gaan. Met afgrijzen zie ik het hele Harry en Meghan verhaal voorbij komen. Wat er wordt geschreven is verschrikkelijk, en door de altijd aanwezige fotografen ontneem je iemand volledig de vrijheid.

Ik vind het vak van paparazzo ook echt het laagste van het laagste in de fotografie wereld. Ze zijn het gruwelijke voorbeeld van fotografen die op geen enkele manier die speciale verantwoordelijkheid nemen.

 

Laat het mooier achter

Dit is een verantwoordelijkheid die ik altijd voel. Of ik nu fotografeer of niet. Ik wil heel graag elke plek waar ik kom mooier achterlaten dan ik hem aangetroffen heb, dit doe ik bijvoorbeeld door op een buitenplek wat afval op te pakken die op de grond ligt. Ik wil niet alleen geen schade aanrichten, ik wil het ook daadwerkelijk mooier maken. Respect verdient dus niet alleen mijn model, maar ook de plek waar ik het model fotografeer.

 

Een goed doel

Regelmatig zet ik mijn talent in voor een goed doel. En dat kunnen heel verschillende dingen zijn. In de jaren dat ik fotografeer heb ik voor verschillende stichtingen gefotografeerd of trainingen gegeven. Onder andere voor Vluchtelingenwerk, Stichting de Broekriem, 100 talentvolle vrouwen, Buddy to Buddy, Ebin foundation, en ik heb meegewerkt aan projecten voor daklozen, vrouwen met kanker en kwetsbare kinderen. In mijn werk komen er zoveel mooie dingen op mijn pad en ik heb zoveel  gekregen. Het voelt fijn om regelmatig iets terug te geven.

 

Wat is jouw verantwoordelijkheid?

Elke fotograaf voelt ergens diep van binnen een eigen verantwoordelijkheid. Daarvoor hoef je niet perse beroepsfotograaf te zijn. Ook als amateur kun je prachtige dingen doen! Ik geloof er heel erg in dat iedereen de wereld een stukje mooier kan maken, welk beroep je ook uitoefent of welke hobby je ook hebt. Ik ben heel benieuwd of jij dat ook zo ziet, en wat het voor jou is wat je kunt doen.

Fotografeer je niet, dan is het toch goed om hierover na te denken wat jij extra kunt doen in jouw beroep en met jouw vaardigheden. Toen ik nog als reisleidster werkte deed ik bijvoorbeeld heel erg mijn best om mensen bewust te maken van het land waar we waren en wat ze beter wel en niet konden doen. Dit stond niet in mijn functie omschrijving maar ik vond het ontzettend belangrijk. Dus mijn groepsleden kregen niet de kans om beren aan kettingen te fotograferen, ik wilde niet op bezoek bij bedrijven die ernstig de mensen-, kinderen- of dierenrechten schonden, en ik tolereerde geen naar gedrag naar de locale bevolking. Ook liet ik sterk mijn afkeur merken wanneer mensen met grote zakken snoep een sloppenwijk in gingen. En ik weet dat er maar weinig reisleiders waren die zich bezighielden met dit soort zaken, ik voelde me daar best vaak heel alleen in.

Dus... wat kan jij doen?

 

 

LEES MEER
Hoe sta je zelfverzekerd achter de camera

27 januari 2020

Hoe sta je zelfverzekerd achter de camera

Bij veel beginnend (amateur) fotografen zie ik veel onzekerheid wanneer ze achter de camera staan. En die onzekerheid heeft verschillende redenen. Ik vind het zelf heel belangrijk om hier veel aandacht aan te besteden. In mijn trainingen is het dan ook een belangrijk onderdeel. Een fotograaf die zichzelf fijn en zeker voelt, werkt met veel meer plezier en logischerwijs met betere resultaten tot gevolg.

 

Heel graag wil ik in dit blog mijn tips en ervaring delen om zelfverzekerder achter de camera te staan.

 

Techniek

Ik begin met het meest voor de hand liggende, de techniek van fotografie. Wanneer je die techniek beheerst en je camera goed kent, dan weet je waar je mee bezig bent. Je weet heel snel in elke situatie wat je moet doen en dat geeft altijd een fijn en rustig gevoel.

En toch werkt het voor de één anders dan voor de ander. Ik vergelijk het weleens met het spreken van een andere taal. De ene persoon die durft pas goed een Spaans gesprek met een Spanjaard te voeren wanneer hij of zij zeker is dat de woorden en grammatica goed zijn (ik ben daar zo'n voorbeeld van). Maar de ander die heeft het hoogste woord in steenkolen Spaans, vergezeld van handen en voeten, zonder zich ook maar een seconde druk te maken of dat wat gezegd wordt wel correct Spaans is.

En daarbij verschilt het ook hoeveel je weet en in welke situatie je verkeert.

 

Nog een voorbeeld. Ik vond het vroeger leuk om massages te geven. Ik werd niet gehinderd door enige kennis en masseerde er lustig op los, 100% op gevoel. Maar toen ik een paar massage trainingen had gevolgd, leek het opeens of ik niet meer kon masseren. De techniek zat me in het begin alleen maar in de weg. Dat wat ik vroeger zo intuïtief deed, had opeens een naam. En ik werd vervolgens alleen maar onzeker of ik het wel goed deed. Maar toen ik wat langer bezig was, vloeiden intuïtie en techniek samen en kon ik, dankzij en ondanks de kennis die ik had, gewoon lekker weer mijn eigen weg volgen.

 

Dit geldt ook voor fotografie. We fotograferen allemaal, al is het alleen maar op vakantie of een selfie met je smartphone. De meeste mensen doen dit zonder er bij na te denken, op de automatische stand, en vinden het resultaat al snel goed.

Maar dan ga je een cursus doen, en leer je de techniek. En ook leer je meer over wat een goede of mooie foto is. En dan lijkt het opeens alsof je aan zoveel dingen moet denken, dat elke knop een functie heeft en jij daar iets mee moet. Onbezorgd fotograferen lijkt voorgoed voorbij en ineens is het hogere wiskunde geworden, in plaats van gezellig en ongestoord klikken.

 

Misschien kom je erachter dat je talent hebt en de mensen om je heen roepen dat je zo mooi kunt fotograferen. De druk om te presteren wordt dan alleen maar groter. Zeker wanneer iemand je vraagt om eens wat foto's van zijn kinderen te maken. Of je werkgever vraagt je om al je collega's op de foto te zetten. Dan opeens weet je wat knikkende knieën en hartkloppingen precies zijn. En niks aan dat fotograferen lijkt nog vrijblijvend en ongecompliceerd.

 

Heb je hier allemaal geen last van en klik je rustig en vrolijk verder zonder je druk te maken over techniek of dat perfecte plaatje, dan is er niks aan de hand en hoef je dit verder ook niet te lezen. Maar herken je hier jezelf toch wel in, lees dan alsjeblieft verder, het kan je in de toekomst zeker gaan helpen.

 

Hoe je het ook wendt of keert, fotografie is een vak, en daar komt heel veel techniek bij kijken.

En hoe meer jij hiervan weet, hoe meer als vanzelf dit gaat. En hoe meer het vanzelf gaat, hoe meer aandacht je kunt hebben voor datgene of diegene die je fotografeert. Ook wanneer je heel creatief en kunstzinnig bent, is techniek belangrijk. Je kunt namelijk jouw creatieve ideeën veel beter uitvoeren zoals jij het in je hoofd hebt en veel meer je creativiteit laten stromen. Zeker wanneer je dingen voor anderen gaat fotograferen en je denkt dat er wel echt iets van je verwacht wordt, dan is beheersing van de techniek noodzakelijk. Hoe makkelijker de techniek gaat, hoe zekerder jij in je schoenen staat.

 

In of uit je comfort zone

Uit je comfort zone, dat is waar the magic happens wordt er vaak gezegd. En voor een deel ben ik het daarmee eens. Maar wanneer jij jezelf zonder voorbereiding mijlenver buiten je comfortzone slingert, dan is er volgens mij weinig magie, maar vooral heel veel verwarring, onzekerheid en hersencellen die niet meer lijken te werken.

Langzaam wat stapjes buiten je comfortzone zetten is voor veel mensen veel beter. Stapje voor stapje steeds een beetje meer zorgt voor een beetje spanning maar ook dat je al het nieuwe dat je leert en moet doen veel beter aankan.

Dus wanneer jij net een beginnerstraining hebt gevolgd en nog met je aantekeningen erbij aan het fotograferen bent, dan is een vraag van jouw werkgever waarschijnlijk iets te hoog gegrepen. Wanneer hij je vraagt om nieuwe foto's voor de webiste te maken, dan wil jij waarschijnlijk het liefst vluchten of zul je ter plekke bevriezen wanneer je bleef staan. Toen je gisteren met je familie op het strand was ging het fotograferen prima, maar in zo'n grote stress situatie kan het zijn dat je alle techniek opeens bent vergeten.

 

Voor iedereen is die comfortzone weer iets anders. De één voelt zich helemaal zen wanneer hij urenlang in het bos een naaktslak achterna rent met zijn macro lens, de ander gaat helemaal aan bij een groots opgezette fashionshoot. Er zijn vele vormen van fotografie en bij welke jij je fijn voelt is heel persoonlijk.

 

In de vervolgtraining van de basisopleiding krijgen mensen opdrachten in 14 verschillende soorten fotografie. En daarbij worden de voordelen van uit je comfortzone gaan heel duidelijk. Deze zijn:

  • Je leert technieken op verschillende manieren en in verschillende situaties toepassen zodat je technische kennis snel verdiept.
  • Je leert goed welke vorm van fotografie wel en niet bij je past
  • En soms word je aangenaam verrast door te zien dat je een vorm heel erg leuk vindt waarvan je dat niet had verwacht.

 

Omdat bij de training de druk niet zo groot is zoals bij een echte opdracht, kun je op een vrij ontspannen manier je comfortzone een beetje oprekken.  Je kunt dit ook zelf doen. Bedenk eens een vorm van fotografie die je zelf niet zo snel zou doen en ga daar eens een dag mee aan de slag. Je zult hierdoor weer veel nieuwe dingen leren over fotografie maar ook over jezelf.

 

Krijg je de kans om iets te doen, wat je spannend vindt maar waarbij je wel een glimlach op je gezicht krijgt, dan is het het oprekken van je comfortzone meer dan waard. Maar krijg je een verzoek waar je hart van op hol slaat, een pijnlijke knoop in je maag krijgt en je er dagen niet van kunt slapen, dan is die shoot misschien iets teveel van je gevraagd.

 

Sowieso moet je er rekening mee houden dat de buitenwereld heel graag gebruik, of soms misbruik, wil maken van iemand met een camera. Hoe makkelijk is het om iemand gratis te vragen zodat ze geen geld kwijt zijn aan een echte fotograaf. Het is natuurlijk aan jou zelf hoe je hiermee omgaat. Maar mijn ervaring, iemand die voor niks iets wil waar ze eigenlijk voor zouden moeten betalen, waarderen jouw werk vaak maar heel weinig. Omdat ze geen waarde geven aan jouw werk zullen ze die waarde ook niet zien.

 

Wees aanwezig

Voor verschillende soorten fotografie vraagt het een verschillende manier van zijn. Als bruiloft fotograaf gedraag je je natuurlijk een stuk anders dan wanneer je een uitvaart fotografeert. Fotografeer je een spreker op een podium dan is het fijn wanneer jij als fotograaf zo onzichtbaar mogelijk bent, maar wanneer jij een portret van iemand maakt of een uitgebreide commerciële shoot doet dan ben jij als fotograaf degene die de touwtjes in handen heeft en leiding moet geven. Hierbij moet je juist heel erg aanwezig zijn.

 

Hoe ben je als fotograaf dan onzichtbaar? Nooit, je kunt niet onzichtbaar worden. Het gaat er denk ik meer om of jouw aanwezigheid, en jouw zijn, mensen stoort of niet. En dat ligt volledig aan jouw houding en hoe je de ruimte inneemt.

 

Ik heb hierbij een mooi voorbeeld. 20 jaar geleden werkte ik als reisleidster, voornamelijk in Azie. Aan het einde van twee rondreizen in India was ik in Varanasi. Dit is é╬n van mijn lievelingssteden, waar ik me uren kan verwonderen over alles wat ik zie.

De laatste uren broken aan en ik had de groep wat vrije tijd gegeven. Dit gaf mij de kans om een paar laatste uren in mijn eentje op de Ghats bij de Ganges te zitten, alles voor de laatste keer in me op te nemen. De mensen die weleens in India zijn geweest zullen begrijpen dat het redelijk grappig klinkt wanneer ik zeg dat ik in India even alleen wilde zijn. Want in India ben je namelijk nooit alleen. Ik kwam aan en ging zitten, met links het uitzicht op een plek waar vele mensen zichzelf ritueel reinigden in het water. Het woord reinigen is niet het eerste wat in mij opkomt wanneer je het water ziet en weet wat er allemaal in drijft. Alleen dat al is fascinerend, de toewijding en geloof van deze mensen dat ze zich onderdompelen in water waar ook de nodige lijken in drijven.

Aan de andere kant had ik uitzicht op een openlucht crematorium, waar een verkoold lichaam op het vuur lag.

 

Ik had even geen zin in iedereen die me om mijn naam vroeg, waar ik vandaan kwam of me iets wilde verkopen. Ik probeerde mezelf daarom volledig af te sluiten en onzichtbaar te maken. Maar hoe meer ik dat deed, hoe meer mensen naar me toe leken te komen. Geen seconde had ik rust en ik baalde er behoordelijk van dat mijn laatste uren op deze manier verloren leken te gaan.

Op een gegeven moment keek ik naast me en daar zag ik een geitje naar me kijken, met lange flaporen. En het leek bijna alsof ze me uitlachte. We keken elkaar diep in de ogen aan. Ik weet niet of het geitje er iets mee te maken had maar opeens zag ik wat ik fout deed. Ik probeerde zo hard om daar niet te zijn, dan het niet anders kon dan dat ik op zou vallen. Het maakte me als een rode lap voor een stier, iemand die zover af stond van alles om me heen dat juist iedereen me zag zitten.

Ik besloot om contact te gaan maken met alles wat er was. Niet door te gaan praten, maar juist door mijn energie. Ik haalde diep adem en in gedachten zag ik mijn energie zich vermengen met die van de andere aanwezigen. Ik ontspande meteen en op dat moment kwam het geitje naar me toe gelopen. Ze ging naast me zitten, ik sloeg mijn arm om haar heen, en samen hebben we zeker een uur gezeten, uitkijkend over het water waar zoveel gebeurde. En niemand, maar dan ook niemand, heeft me in die tijd meer aangesproken of lastig gevallen. De enige communicatie die er zo nu en dan was, was een wederzijdse glimlach.

Door mezelf af te sluiten, werd ik dus juist heel erg zichtbaar.

 

Wanneer ik in het verleden een bruidsceremonie fotografeerde of een spreker op het podium, dan was ik rustig, maar ik probeerde niet angstvallig mezelf te verstoppen. Ik durfde overal te komen (natuurlijk met vooraf overleg) en verplaatste me rustig tussen alles mensen door. Mijn focus lag altijd op mijn onderwerp en in gedachten maakte ik er altijd contact mee. Mensen zagen me, maar niemand heeft zich ooit aan mij gestoord. Het lijkt in zo'n situatie misschien beleefd om een beetje afstand te houden van het bruidspaar. Maar aangezien het je taak is als bruiloftfotograaf om het bruidspaar zo goed en mooi mogelijk op de foto te zetten, sta je nu eenmaal soms een ander in de weg. En wanneer een ander jou in de weg staat en je om die reden verhindert om die foto te maken, dan is het je taak om daar iets aan te doen. Bij een bruiloft is er geen plek voor bescheidenheid.

Wees volledig aanwezig met jouw energie en blijf ademhalen en glimlachen. Die laatste twee zorgen er altijd voor dat jij je prettiger voelt in de situatie.

Praktisch gezien is het wel handig wanneer je kleding aanhebt die niet teveel opvalt, dus het liefst natuurlijke of donkere kleding zonder teveel poespas. En schoenen die geen lawaai maken, dus niet kraken of klikken. Wanneer jij je door een heel stille zaal voortbeweegt en elke stap galmt door de ruimte heen, dan ga je jezelf gegarandeerd heel ongemakkelijk voelen.

 

Om ergens echt aanwezig te zijn heb je vaak even tijd nodig, en dan kom ik direct bij het volgende onderwerp.....

 

Neem je tijd

Stel, je gaat de stad in omdat je graag wilt oefenen met straatfotografie. Ook dan kun je het 'aanwezig zijn' oefenen. Zonder de aandacht op jezelf te richten zorg je dat je daar echt bent met al je energie. Je gaat zitten op een bankje, glimlacht zo hier en daar en haalt rustig adem. Op die manier ben je wel aanwezig maar niet zo zichtbaar. Dit is anders wanneer jij heel geheimzinnig en onzichtbaar gaat lopen doen. Iedereen zal ik dat geval argwanend naar je kijken.

Nederlands meest beroemde straatfotograaf ooit, de fantastische Ed van der Elsken, wist met zijn persoonlijkheid contact te maken met mensen, en ze toch gewoon zichzelf te laten zijn. Hij begon van een afstand te fotograferen maar kwam vaak al snel heel dichtbij wanneer hij vond dat dat nodig was. Hij communiceerde ook echt met de mensen die hij op de foto zette. Hij was denk ik een meester in aanwezig zijn op een prettige manier, want hij kreeg alles voor elkaar.

 

Het is voor veel mensen echt heel erg uit hun comfortzone om zomaar ergens op straat met je camera te gaan staan. En voor anderen is het juist wel heel spannend om zomaar in de natuur waar maar heel weinig mensen zijn met je camera en statief te staan. Je voelt je al snel bekeken. Bedenk hierbij altijd dat wanneer jij zelf iemand met een camera ziet staan, je daar ook niet direct een oordeel over hebt. Je denkt dan vaak niet meer dan: daar staat een fotograaf of iemand die een foto neemt, that's it. Dus zo zullen mensen jou ook zien. En hoe meer jij het normaal vindt wat je doet, hoe minder er op je gelet zal worden. Proef eerst de sfeer, voel je thuis op de plek, en ga dan pas aan de slag.

 

Wanneer je een shoot doet waarbij jij de regie in handen hebt, reclame, mode of portret bijvoorbeeld, dan moet je niet alleen in energie aanwezig zijn maar ook als persoon en met je woorden. Een stille fotograaf zorgt in dat geval alleen maar voor een onzeker model. Bij zo'n shoot neemt de fotograaf de leiding en geeft rustig maar duidelijke aanwijzingen. Doe dit altijd op een positieve en respectvolle manier.

 

 

Dit is een onderwerp waar ik uren over kan praten, het contact tussen fotograaf en model. Het is mijn specialiteit waar ik mijn merknaam en bekendheid aan te danken heb. Uren praten ga ik in dit blog niet doen. Maar weet wel dat wanneer een model zich fijn voelt, dit er ook voor zorgt dat jij je als fotograaf fijn voelt. En dat werkt natuurlijk ook andersom. Voor mij is dit contact en alles wat het teweeg brengt reuze interessant en ik kan er geen genoeg van krijgen. Ik heb hier veel onderzoek naar gedaan en het onderwerp loopt als een rode draad door al mijn trainingen.

Als je meer wilt weten, check dan de masterclass portretfotografie.

 

Het juiste gedrag, de juiste mate van zichtbaarheid in de juiste situatie, zorgt voor veel zekerheid voor jou achter die camera, en voor de mensen voor je camera.

 

Ook voor de techniek en instellingen is het goed om de tijd te nemen. Wen jezelf aan dat je eerst altijd de locatie in je opneemt en de (licht)situatie. Bedenk dan in alle rust wat voor soort foto het moet worden en welke instellingen daarbij passen. Stel deze in, check het door een paar proeffoto's te maken, net zo lang totdat je er zeker van bent dat het goed is.

Ben je een model aan het fotograferen, zeg dan dat je eerst je instellingen gaat doen. Op deze manier staat het model niet ongeduldig te wachten zonder te weten wat te doen en voel jij jezelf niet opgejaagd.

Maar ook als het ergens anders om gaat, sport, landschap of wat dan ook. Zorg eerst dat je de instellingen klaar hebt voordat je echt begint. Het is net als wanneer je in de auto stapt. Je hebt dan een heel ritueel. Je gaat zitten, doet de deur dicht, je gordel om, je steekt de sleutel in het contact, zet je lichten aan, kijkt op je dashboard of alles ok is, haalt de handrem er af, kijkt in je spiegels en over je schouder, en je rijdt weg. Wanneer je al deze dingen zou moeten doen terwijl je al vertrokken bent dan kun je nooit genoeg met je aandacht bij het rijden zijn.

Zo werkt het met fotograferen ook. Wanneer je direct begint te fotograferen zonder eerst goed te kijken en te handelen, heb je geen rust tijdens het fotograferen en is de kans groot dat je een belangrijke instelling vergeet die negatieve gevolgen voor je foto's gaat hebben.

Op die manier geeft het stress en ben je niet zelfverzekerd aan het fotograferen.

Het lijkt of tegenwoordig alles snel moet. Wanneer we 's avonds om 10 uur een pakje bestellen willen we het de volgende dag in huis. En als ik niet binnen een paar uur een mail beantwoord, krijg ik een app en een bericht in messenger erachteraan, terwijl het misschien gewoon weekend is. We verwachten van een ander dat dingen snel gaan, maar ook van onszelf. Dus wanneer we iets of iemand gaan fotograferen dan willen we nu resultaat, en als dat tegenvalt dan raken we in paniek. Maar vergeet niet dat bij veel shoots heel uitgebreid de tijd wordt genomen om de instellingen goed te krijgen, de compositie, de achtergrond. Er is niks mis mee om daar de tijd voor te nemen en het maakt je geen slechte fotograaf wanneer een foto niet in 1 keer goed is. Het maakt je juist een goede fotograaf wanneer je hier voldoende aandacht aan besteedt. De perfecte foto is een proces. En zolang je dat accepteert en dat hele proces met aandacht doet, dan is er niks aan de hand.

 

Stevigheid

Al 18 jaar lang laat ik de mensen voor mijn camera stevig staan. Wanneer iets spannend is dan heeft de mens de neiging om heel onstabiel te gaan staan, terwijl dat nu net iets is wat we op zo'n moment niet kunnen gebruiken. Dus ik laat mensen altijd met de benen stevig in de grond en wijd uit elkaar staan. Als vanzelf ga je dan rechter staan en voel je jezelf veel steviger en krachtiger. En wat voor het model geldt, dat geldt natuurlijk ook voor de fotograaf. Ook daar zie ik te vaak dat mensen in onstabiele houdingen staan, waardoor ze zich niet sterk en geaard voelen. Dit heeft niet alleen effect op je eigen gevoel als fotograaf maar ook voor je foto's, want onstabiel staan kan al heel snel voor bewogen of onscherpte foto's zorgen. Ook heeft het effect op je model. Als je wilt dat een model sterk staat, dan geeft je zelf het goede voorbeeld.

Dus ga altijd met je benen redelijk wijd en sterk staan en blijf altijd diep en rustig ademhalen.

En wanneer je in een bepaalde positie eigenlijk net 30 centimeter dichterbij bij je model moet komen, leun dan niet naar voren (dat doen echt schrikbarend veel mensen) maar doe gewoon een stap naar voren en ga daar dan weer stevig staan.

Ook stevig staan en geaard zijn is een vorm van aanwezig zijn en zal je altijd helpen om je veel fijner en zelfverzekerder te voelen. Lichaam eerst, en gevoel volgt vanzelf.

 

Duidelijkheid

Als fotograaf is het altijd heel fijn om volledig duidelijk te hebben wat er van je wordt verwacht tijdens een opdracht. Je moet weten wat je wel en niet kunt doen. Dit is heel belangrijk om vooraf te weten, omdat je bij veel opdrachten, zoals een event of bruiloft, ter plekke er niemand beschikbaar is om het aan te vragen. Dus vooraf duidelijke afspraken maken is een must.

 

In het begin van mijn carrière als fotograaf werkte ik veel voor theater. Ik maakte vaak foto's van de opvoering van een show. Dit was voor de info boekjes die elke bezoeker van de show op zijn stoel vond. Hierin staan de verschillende nummers, en alle acteurs met foto en tekst. Die foto's werden gemaakt tijdens een doorloop, dat is een opvoering van het stuk waarbij nog geen publiek is maar waarbij alle kleding, make-up en licht wel al helemaal zo zijn zoals tijdens de echte opvoering. De eerste keer dat ik dat deed was ik niet goed op de hoogte wat ik wel en niet mocht en ik hield me enorm in. Je snapt dat dat niet fijn voelde en ik kon het op dat moment aan niemand vragen. De tweede keer wist ik precies wat ik allemaal mocht doen, en dat was dus bijna alles. Bij een beroemde Ierse dansshow mocht ik letterlijk aan de voeten van de dansers liggen. En toen de bekende Ierse musical zanger een heel gevoelig lied zong en ik op 2 meter afstand voor hem op de grond zat, was het net of hij alleen voor mij zong. Ik was betoverd en voelde me de rijkste vrouw op aarde dat ik dit allemaal mocht doen.

 

 

 

Na de theater periode heb ik veel events gefotografeerd waarbij bekende sprekers op het podium stonden. Zo heb ik 4 keer Deepak Chopra gefotografeerd. Ik kan je zeggen, de man en ik zijn nooit de beste vrienden geworden. Maar ik heb door hem wel heel goed geleerd om assertief te zijn en voorwaarden te stellen. De eerste keer werd ik gevraagd door de organisator van het event om hem te fotograferen tijdens zijn seminar. Dus ik stond onderaan het podium. Maar elke keer wanneer ik mijn camera op hem richtte dan draaide hij zijn hoofd weg. In het begin dacht ik nog dat het toeval was, maar na een kwartier lang zijn achterhoofd of zijn hand voor zijn gezicht op de foto te hebben, ging ik toch denken dat meneer er geen zin in had. Maar ja, ik was ingehuurd om de beste man erop te zetten dus what to do?!

In de pauze liep ik naar de organisator en heb hem heel duidelijk gezegd dat ik het zeer op prijs zou stellen dat meneer Chopra op de hoogte werd gebracht van de fotograaf in de zaal. Zo niet, ook goed, maar dan was ik verdwenen. Vanaf dat moment ging het goed en kreeg ik zelfs een kleine glimlachje van hem. Om precies dezelfde reden ben ik ooit weggegaan bij een seminar van Neale Donald Walsch. Er was geen plek voor mij bij het podium, en zowel hij als iedereen om hen heen, leken niet bereidwillig om gefotografeerd te worden, of plek voor mij te maken. En dat terwijl ik na de ervaring met Chopra toch echt duidelijk van te voren had aangegeven dat ik wilde dat Walsch ervan op de hoogte was en ik daar geoorloofd aan het werk was.

Gelukkig ging het meestal goed en werd ik op mijn verzoek meestal eerst voorgesteld aan de mensen. Ik ben geen paparazzo, en ik wens ook niet als dusdanig gezien te worden. Het gevoel hebben dat je ergens welkom bent, wetende wat je wel en niet mag doen, en dat je gewaardeerd wordt, is heel fijn. En organisatoren van een event denken daar vaak niet uit zichzelf aan, en dan moet je dus als fotograaf heel goed voor jezelf zorgen en voor jezelf opkomen. Word je ooit gevraagd om op een event op seminar te fotografere, vraag dan altijd waar je wel en niet mag lopen. Vraag of ze van je verwachten dat je op het podium zelf ook komt of dat je ernaast blijft. En zorg er altijd voor dat de persoon op het podium op de hoogte is van jouw aanwezigheid.

 

Nog een belangrijke vraag, ben ik de enige fotograaf?

Ik zal deze vraag even toelichten met twee voorbeelden.

 

Voorbeeld 1

In de beginjaren deed ik nog weleens bruiloften. Een bruiloft is niet het makkelijk. Alles moet in één keer goed. En zeker toen ik het deed, toen ik het eerste jaar nog met film fotografeerde, en het resultaat pas te zien was zodra de foto's afgedrukt waren. Een bruiloft is ook bij uitstek een situatie waarin je als fotograaf goed voor jezelf moet zorgen, want in de planning is niet altijd meegenomen dat jij als fotograaf bijvoorbeeld ook iets moet eten. 

Een bruidspaar had mij tijdens een ontmoeting ingehuurd als hun fotograaf. En alles leek in orde. Met goede zin belde ik aan bij een nieuwbouwwoning in een kleine stad. Eerst duurde het erg lang voordat er open werd gedaan. Toen dat eindelijk gebeurde keek de persoon me argwanend aan. Ik vertelde dat ik de fotograaf was en zonder een woord te zeggen werd ik binnen gelaten. Daar liep ik tegen een muur van rook op. Elke aanwezige in die kamer rookte op dat moment en dat zouden ze het komende half uur ook allemaal blijven doen. Niemand zei iets tegen me en er werd me ook niks te drinken aangeboden. Na twee uur in de trein gezeten te hebben was dat best jammer. 

Ik vroeg of de bruid hier al aanwezig was. Ik kreeg het antwoord dat ze boven was maar ik hoefde er niet naartoe. Dat op zich is al gek want meestal was ik als fotograaf aanwezig bij het aankleden. Even laten kwam er een man van boven met een camera, die beneden begon met fotograferen. Ik raakte met hem aan de praat en hij vertelde dat hij een vriend was van de bruidegom en dat ze hem hadden gevraagd om de bruiloft te fotograferen. Alarmbellen gingen daar al af, maar ik bleef positief. Maar ook al vroeg ik wanneer er wat ging gebeuren, niemand vertelde me iets. Op een gegeven moment zag ik dat de man met camera was verdwenen en dat ook anderen naar buiten gingen. Ik ging er achteraan. En wat bleek, om de hoek, bij het huis van de ouders van de bruidegom was de bruidegom aangekomen in een cabriolet. En zijn vriend stond hem al uitgebreid te fotograferen. En toen ik mijn camera pakte om ook aan het werk te gaan, ging hij steeds voor me staan of juist tegenover me achter de bruidegom zodat ik geen fatsoenlijke foto kon maken. Ik sprak hem erop aan. Ik vertelde dat het bruidspaar mij betaalde om foto's te maken en het belangrijk was dat ik de ruimte kreeg. Hij leek er niet van onder de indruk en bleef zijn ik-sta-in-de-weg-houding volhouden. Toen de bruidegom uiteindelijk weer instapte om de hoek om te rijden naar zijn bruid, liep de vriendfotograaf me bijna omver. Een moment stond ik daar, kijkend naar wat er gebeurde. De bruidegom die geen woord tegen me zei, en de ontmoeting met zijn bruid waar ik zelf niet eens in de buurt kwam. In een seconde tijd besloot ik dat ik dit niet de hele dag ging doen. Ik voelde me met zo weinig respect behandeld, dat ik  niet anders kon dan weggaan. Ik pakte mijn tas uit het huis, liep de deur uit en keek  niet meer om. Ik heb ook nooit meer iets van ze gehoord.

 

Voorbeeld 2

Mijn eerste echte opdracht was voor een theatershow met liedjes van Ramses Shaffy. In 3 maanden tijd zou ik de voortgang van de show fotograferen, het werd een making of. Dat betekende dat ik bij verschillende repetities aanwezig was. Ook was ik bij het moment dat de cast voor het eerst Ramses zelf zou ontmoeten, en Ramses is een aantal keer bij de repetities geweest om zijn visie op het stuk te geven en te vertellen over de teksten van zijn liedjes. Tenminste, dat deed hij op de dagen dat het goed ging met hem. En op die dagen konden we ook altijd een privé optreden van hem verwachten wanneer hij zich niet kon bedwingen om achter de vleugel te gaan zitten.

Ook ben ik in zijn oude huis op de grachten geweest. Het huis dat, sinds hij verhuisd was naar het verpleegtehuis, leeg stond maar volledig intact was gelaten. Inclusief half lege wijnglazen en volle asbakken. Op zijn vleugel, welke bijna de helft van zijn kamer in beslag nam, lagen kleine gekrabbelde briefjes met het begin van zijn songteksten. Achter deze vleugel waren al zijn meesterwerken ontstaan, in het bijzijn van veel alcohol en tabak. Je begrijpt dat dit een heel bijzondere opdracht was en dat ik soms bijna niet kon geloven dat ik deze dingen echt aan het doen was.

 

 

Maar er was ook een moment dat het minder leuk was. Tijdens het proces werd er een CD uitgebracht en ook een songbook met teksten en muziek van Ramses. Op een dag werd het eerste songbook uitgereikt door burgemeester Job Cohen aan Ramses. In al die maanden was ik de enige fotograaf geweest, en had ik volledig toegang tot alles en iedereen. Maar tijdens de uitreiking was dat even niet meer het geval. Voor het podium stonden alle bekende paparazzi zich te verdringen, met mij er dus tussen. En op het moment dat ik een foto wilde maken kreeg ik een keiharde elleboog van zo'n bekende paparazzo tegen mijn hoofd, zodat niet ik, maar hij de foto kon maken. Ik schaamde me zo diep dat ik daar tussen stond, ik was daar volledig niet op mijn plek en voelde me doodongelukkig. Ik heb die avond tegen de producent gezegd dat ik dit dus nooit meer wilde doen. Dus bij de première, toen de mannen elkaar weer af stonden te maken voor het podium, zat ik heerlijk rustig in de zaal, zonder camera. Dus de belangrijke vraag die ik sindsdien stelde bij elke opdracht, ben ik de enige fotograaf? Ik wil niet hoeven vechten voor mijn plek. Maar misschien vind jij het wel geweldig om met wat tegenwerking jouw plek te bemachtigen, dan is het zeker iets wat je gewoon moet doen.

 

 

Wat ik hiermee wil zeggen, doe die dingen waar jij je als fotograaf goed bij voelt en die niet ingaan tegen je gevoel.

 

Wie ben jij

In het kort gezegd gaat het er heel erg om wie jij bent als fotograaf, in welke situatie jij je prettig voelt, wat je waarden en normen zijn en dat je weet wat je kunt. Jezelf buiten je comfortzone plaatsen is heel gezond, maar alleen wanneer je die stap op dat moment aankunt. Onthoudt altijd dat fotografie een vak is en dat je dat echt moet leren. Of je dat nu via een opleiding doet of zelf het internet afstruint, dat maakt niet uit. Weten wie je bent en wat je kunt, en situaties vinden die daarbij passen, zorgt ervoor dat jij je lekker voelt en zelfverzekerd en met veel plezier kunt fotograferen.

 

 

LEES MEER
Begrijp de handleiding van jouw camera

12 oktober 2019

Begrijp de handleiding van jouw camera

Hij was knalrood en glanzend. Bloedmooi vond ik hem. Hij voelde als goud in mijn handen en de klik, die was zacht, vastberaden en o zo sexy. Ik heb het over mijn eerste Pentax camera, die ik 20 jaar geleden van mijn collega’s als afscheidscadeau kreeg. Die perfecte zonsondergang, alle wereldwonderen, de exotische minnaars, de lokale bevolking, alles moest zo goed mogelijk tot zijn recht komen op de foto's die ik ging maken tijdens mijn reizen. Leergierig begon ik aan de handleiding. Maar al snel zonk de moed me in de schoenen. Hoe kon het zijn dat iets wat bedoeld is om de magie van dit leven vast te leggen, zo saai en ingewikkeld beschreven stond. De autostand leek de enige oplossing. Het werd een grote teleurstelling. Veel foto's waren bewogen, onscherp of onderbelicht. Die autostand zorgde er dus niet voor dat de foto's ook automatisch goed werden. Het plezier in het fotograferen begon flink af te nemen. Ik maakte steeds vaker een foto voor de vorm en veel minder vanuit enthousiasme.

De camera waar ik eerst zo blij mee was bleef steeds vaker thuis omdat hij geen mooie foto's maakte.

Die rode Pentax is voor mij ver verleden tijd en ik werk inmiddels al ruim 17 als fotograaf en fotografie trainer. Voor mijn cursisten heb ik alle handleidingen doorgespit en weet ik van elk merk en type camera de werking.

En met al die kennis in mijn achterhoofd wil ik je heel graag hier wat tips geven hoe jij die handleiding en het menu van jouw camera kan leren lezen.

 

De handleiding is de handleiding niet

Want ook jij hebt waarschijnlijk een prachtige camera in huis en toen je hem kocht zag je al die prachtige foto's voor je die je ermee gaat maken. Maar die camera blijkt enorm veel knoppen te hebben en een zeer uitgebreide menu structuur. Je hebt geen idee wanneer je welke opname strand moet gebruiken en wat al die termen inhouden die je tegenkomt in het menu. Dus pak je vol goede moed dat enorme boekwerk waar handleiding op staat.

Maar net als ik kom je niet veel verder dan hoe je de camera aan en uit zet, en hoe je het geheugenkaartje erin plaatst. Want waar staat nu eigenlijk hoe de camera echt werkt?

 

 

 

En hier hebben we direct het eerste deel van het probleem van de handleiding te pakken. Want dat dikke boek in zo'n 85 verschillende talen is niet de echte handleiding. Het vertelt je inderdaad hoe je de camera aanzet, hoe je de lens eraf haalt, hoe je hem aansluit op de computer en hij vertelt je dat je de camera na een regenbui niet mag opwarmen in de magnetron. Maar hoe jij ermee moet fotograferen, dat staat er niet. Papierverspilling ten top dus. Dus pak hem op en deponeer hem liefdevol de oud papierbak.

 

De echte handleiding kun je online vinden. Type in google het merk en het type van jouw camera in met het woord handleiding erachter. In de meeste gevallen kom je dan terecht op een site die gebruikershandleidingen heet en daar staan bijna alle handleidingen. Meestal krijg je vervolgens verschillende handleidingen te zien. Download dan de handleiding met het meeste aantal pagina's. Behalve wanneer je ziet dat deze handleiding ook in heel veel talen is, dan heb je waarschijnlijk te maken met de digitale versie van het boekwerk wat je zojuist naar de papierbak hebt verbannen.

 

Heel soms kom je erachter dat er niet echt een uitgebreide versie van jouw handleiding te vinden is, of in ieder geval geen Nederlandse vertaling ervan. Het komt niet vaak voor maar heel soms is dit wel het geval. Het gaat meestal om wat oudere modellen. Maar het kan geen kwaad dat wanneer je nog een camera gaat aanschaffen, om van te voren te checken of er van jouw camera wel een goede handleiding te vinden is. Ook is het zo dat elke handleiding weer anders in elkaar zit. Net zoals elke camera weer anders in elkaar zit. Geen enkel merk geeft je de garantie dat een nieuw type camera hetzelfde werkt als de vorige versie. En ook de handleiding lijkt soms weer volgens een geheel nieuwe structuur geschreven te zijn.

 

Sony, het buitenbeentje

Heb je een camera van Sony, dan lukt het je wellicht niet om de uitgebreide handleiding te vinden via gebruikershandleidingen. Sony hanteert hiervoor een ander systeem. Wanneer je de camera googled dan kom je uit op de Sony website waar alle handleidingen te vinden zijn. Je kunt deze handleiding soms downloaden maar soms staat hij alleen maar op de site om te raadplegen. Ik vind deze laatste de meest lastige, omdat het heel lastig zoeken is in deze handleidingen vanwege het ontbreken van een goede index. Sony heeft echt prachtige camera's maar de handleidingen zijn in mijn ogen verre van ideaal.

 

Waarom zijn die handleidingen vaak zo slecht?

De ene keer lijkt een handleiding geschreven te zijn door een techneut die niet in gewone mensen taal kan praten. De andere keer lijkt er een stagiaire aan gezet te zijn die de werking van de camera zelf niet helemaal snapt. In beide gevallen is de handleiding voor een gewone sterveling die net een nieuwe camera heeft gekocht vaak reden tot depressiviteit of frustratie. Want we begrijpen er meestal niks van!

 

Wat ik nu schrijf is slechts gissen natuurlijk, aangezien ik er niet bij ben op het moment dat ze geschreven worden (wat overigens best een goed idee zou zijn). Ik gebruik hierbij even mijn gezonde verstand. Toen we vroeger nog fotografeerde met analoge en mechanische camera's gingen die soms wel een leven lang mee. Hoe meer elektronica er inzit, hoe kwetsbaarder. Tegenwoordig zijn camera's niet meer gemaakt om lang mee te gaan. Er komen erg veel nieuwe types op de markt en het doel van de fabrikanten is om er hiervan zoveel mogelijk te verkopen. Het doel van de fabrikanten lijkt niet om de kopers ervan zo goed mogelijk te laten fotograferen met die camera. Elke type camera is maar een beperkte tijd op de markt waarna hij weer wordt vervangen door een nieuwere soort. Het schrijven van een goede handleiding of het vertalen ervan uit het Engels of Japans kost veel tijd en geld. Om deze redenen heeft volgens mij een goede handleiding dan ook geen prioriteit voor een fabrikant.

 

Maar ja, wat heb jij aan die informatie, jij wilt alleen maar weten hoe die prachtige camera werkt. En vaak kom je daar dus met de handleiding niet achter. En wat doe je dan? Dan zet je hem op de autostand. Dan doet die camera alles zelf en hoeven we niks ervan te weten. Toch? Automatisch betekent automatisch, zou je denken. Maar helaas werkt het met een camera niet zo. Zeker wanneer je een mooie spiegelreflex of systeem camera hebt. Deze camera's zijn niet gemaakt om automatisch te fotograferen. Inderdaad gaat de camera zelf aan de slag op de autostand. Maar vaak zijn de resultaten zeer teleurstellend. Dat komt omdat een camera nooit kan weten wat jij precies wil fotograferen in het beeld dat hij voor zich ziet. Hij weet niet wat je scherp wil hebben, welke onderwerp er goed belicht moet zijn, wat voor soort foto je wilt nemen en wat jouw stijl of smaak is. En wanneer hij doet wat hem goed lijkt, is de foto vaak helemaal niet wat jij ervan in je hoofd had en doet de foto geen recht aan de situatie of plek. Daarnaast kan de foto onscherp, bewogen of onderbelicht zijn. En wanneer jij van vakantie terugkomt met veel van dit soort 'mislukte' foto's dan vergaat het plezier in fotograferen je al heel snel.

 

Leer fotograferen!

Om de handleiding van je camera goed te kunnen lezen en begrijpen is het eigenlijk noodzakelijk dat je de techniek van fotografie begrijpt. De fabrikanten doen in de handleiding wel wat pogingen om ook uit te leggen waarom je iets doet of instelt, maar het is niet voldoende. Het is echt een handleiding voor je camera en niet voor fotografie. Het is een beetje hetzelfde wanneer je leert een auto te besturen maar geen enkel idee hebt wat de spelregels in het verkeer zijn. Je rijdt wel, maar je weet niet waar je mag rijden, wie er voorrang heeft, hoe hard je mag en welke kant je op mag.

 

Het allergrootste advies wat ik dus kan geven is om je te verdiepen in de techniek van fotografie, dan wel door dit zelf in boeken of online op te zoeken of door een training te doen.

Waarom zou je dit doen? Je wilt tenslotte misschien helemaal niks in de fotografie gaan doen, dus waarom zou je perse echt mooie foto's willen maken? In mijn ogen is fotografie in ieders leven heel belangrijk, ook als je niet de intentie hebt om er een hobby of je beroep van te maken. We leggen onze vakanties vast, onze geliefden, kinderen, mooie momenten. En elk moment, elke plek en elk mens verdient het dat die weergave op een foto realistisch is en goed. Dus niet bewogen, onscherp of onderbelicht. Het is net als andere 'gewone' dingen die we veel doen zoals koken, fietsen, autorijden en zwemmen. Ook als we daar niet ons beroep van maken zullen we het toch moeten leren.

 

 

De belangrijkste functies van je camera

Ik zal je hier in het kort de belangrijkste functies van je camera vertellen, de functies die je nodig hebt om goed te fotograferen, en onder welke benamingen je ze kunt vinden in je handleiding, wanner je zoekt in de inhoudsopgave. Ik probeer het in verschillende termen weer te geven zodat je het bij zoveel mogelijk handleidingen kunt vinden. Maar er zijn altijd weer uitzonderingen dus sorry wanneer je iets toch net weer niet kunt vinden. Ik leer je in deze tekst niet fotograferen, daar is natuurlijk heel wat meer voor nodig. Maar ik leer je de handleiding en je camera te lezen.

 

 

Het snelmenu

Het is goed om te weten dat de meeste camera's onderscheid maken tussen het volledige menu en het snelmenu. Het snelmenu is dat wat je in beeld ziet wanneer je de camera aanzet. De info die dan op je scherm staat zijn de belangrijkste functies. Het is goed om deze info te leren lezen. Op die manier kun je altijd in één oogopslag zien wat je instellingen op dat moment zijn en of dat past bij de situatie waarin jij gaat fotograferen.

Zie je geen info in beeld dan kan het zijn dat je even op een info knopje moet drukken om die info in beeld te zien verschijnen. Vervolgens is er bij elke camera een knop die ervoor zorgt dat je door het menu kunt navigeren en dingen kan veranderen. Naast het snelmenu hebben veel functies die in dat menu staan ook een eigen knop op de camera.

Dit betekent dat sommige veelgebruikte functies vaak op meerdere manier zijn in te stellen, nl via een knop, via het snelmenu en via het uitgebreide menu. Hoe sneller hoe beter, dus een knop heeft altijd de voorkeur wanneer die er is.

Wieltjes hebben op een camera vaak meerdere functies. Wanneer een bepaalde knop is ingedrukt, dan correspondeert het wieltje vaak voor die functie. Wanneer een andere knop is ingedrukt, dan correspondeert hetzelfde wieltje voor een andere functie.

Omdat je op zoveel manieren dingen kunt instellen is het altijd goed om niet blind op alles te drukken en te draaien. Want je kunt dan instellingen veranderen die niet de bedoeling zijn. Nog meer reden om te leren wat alles inhoudt zodat je niet per ongeluk iets verkeerd instelt.

Mocht je aan een wieltje draaien of op een knop drukken en je camera doet iets heel anders dan je dacht, druk dan even je sluiterknop (of afdrukknop) half in. Dan gaat hij uit de functie waar hij eventueel per ongeluk nog in was voordat je drukte en kun je weer opnieuw een functie aangeven. Ook aan en uitzetten kan altijd helpen :-). In ieder geval nooit in paniek blijven drukken en draaien!!

 

Het snelmenu van een Canon                                      Het snelmenu van een Nikon

 

Wat zie je meestal in het snelmenu

  • De opnamestrand waarin de camera staat
  • Het diafragma
  • De sluitertijd
  • De ISO waarde
  • De belichtingscorrectie
  • Witbalans
  • Lichtmeetmethode
  • Scherpstelmethode
  • Scherpstelzone
  • Drive/ontspanstand
  • Beeldeffect
  • Formaat

 

 

De opname stand

of opname modus

Allereerst bepaal je in welke opnamestand je een foto wilt maken.

  • Autostand: alles gaat automatisch, jouw camera bepaalt alle instellingen.
  • P-stand: Nog steeds gaat alles automatisch. Het verschil met de autostand is dat jij de instellingen die de camera bedenkt kan corrigeren. En ook gaat je camera in deze stand ook niet ongevraagd flitsen. Wanneer je begint met fotografie raad ik altijd aan om in eerste instantie de autostand door de P stand te vervangen.
  • A-stand of Av-stand, diafragma voorkeuze, AE openingsvoorrang: Deze stand is ook automatisch, net als de P stand. Alleen jij bent hier degene die je diafragma instelt. Het diafragma heeft effect op de scherptediepte in de foto.
  • S-stand, of Tv stand, sluitertijdvoorkeuze of AE sluitervoorrang: Net als P en A een automatische stand, alleen ben jij in dit geval de persoon die de sluitertijd bepaalt. Sluitertijd bepaalt of er wel of geen beweging in je foto komt.
  • M stand: Hiermee fotografeer je volledig handmatig. Jij bent degene die al je instellingen zoals diafragma en sluitertijd bepaalt.

 

ISO waarde

ISO gaat over de lichtgevoeligheid die je camera op dat moment hanteert. Toen we vroeger nog met films fotografeerde waren er filmpjes in verschillende ISO waarden, toen nog ASA genoemd. Een filmpje van 100 ASA was het minst gevoelig voor licht. Een filmpje van 3200 ASA was het meest gevoelig. Dit betekende dat je hiermee in schaarse lichtsituaties nog prima foto's kon maken zonder dat je sluitertijd te lang werd.

Hoe hoger de ISO, hoe meer korrel er in de foto kwam. Met film was dat best mooi. Bij digitale fotografie is de korrel wat minder echte korrel en meer ruis, dus minder mooi. De nieuwste camera's hebben echter zo'n goede sensor dat ze op heel erg hoge ISO waarde nog heel goed zonder ruis kunnen fotograferen.

Je kunt de ISO op automatisch instellen, dan past je camera hem aan naarmate er meer of minder licht is. Weet je nog niet zoveel van fotografie dan raad ik dit aan omdat je camera er dan zelf voor zorgt dat je sluitertijd niet zo snel te lang wordt en je dus bewogen foto's krijgt. Maar weet je wel al meer van de instellingen, dan raad ik het af. De ISO vind ik iets dat je zelf moet bepalen aan de hand van wat bij de foto past en zodat je ook een sluitertijd krijgt die jij wilt voor die foto.

 

Belichtingscorrectie

of belichtingscompensatie

Wanneer je op een automatische stand fotografeert dan zit je camera er met de lichtmeting vaak naast waardoor je over of onderbelichte foto's krijgt. Hiervoor heb je de belichtingscorrectie, het +/- knopje. Deze werkt in de P, A en S stand. Wanneer je foto te licht of te donker wordt kun jij met de plus of de min de volgende foto lichter of donkerder maken.

 

Witbalans

Witbalans heeft te maken met de kleur van het licht. Daglicht heeft een heel andere kleur dan bijvoorbeeld kunstlicht. Onze camera ziet deze kleuren veel beter dan wij met onze ogen. Wanneer er geen witbalans op onze camera zou zitten dan zou kunstlicht onze foto bv heel erg geel maken. De witbalans meet de kleur van het licht en voegt eigenlijk automatisch een filter toe zodat de kleur zoals die op de foto verschijnt meer overeenkomt met hoe wij hem zien. Wanneer je witbalans op automatisch staat doet hij dit zelf. Vaak gaat dit goed, en soms niet. Zie je dat een foto veel te warm of koel van kleur is dan kun je de witbalans zelf veranderen.

 

Lichtmeetmethode

of lichtmeting

De camera kan op verschillende manieren het licht meten.

  • Bij matrix of meervlaksmeting meet hij het licht in het gehele beeld dat hij ziet en neemt hier vervolgens een gemiddelde van. Aan de hand van dat gemiddelde stelt hij zijn sluitertijd en diafragma in.
  • Ook kun je de lichtmeting op het midden baseren. Dan meet de camera alleen het licht in het midden van de foto.
  • Of je kunt de lichtmeting op spotmeting zetten, dan meet hij alleen maar een heel klein stukje van de foto. Soms is dit geheel in het midden maar bij veel camera's verplaatst de lichtmeting mee met het scherpstelvakje.

 

Scherpstellen

Allereerst heb je soorten scherpstelling

De meeste camera's hebben 2 manieren van scherp stellen. De autofocus en manuele focus. Bij de autofocus gaat de scherpstelling vanzelf. Bij de manuele focus, moet je zelf met de ring op je lens scherpstellen. Veel compactcamera's hebben dit niet of heeft de manuele focus een andere werking. Ik raad dan altijd de auto focus aan.

 

Hoe stelt de camera scherp

Met autofocus heb je de keuze tussen verschillende manieren van scherpstellen.

  • AF-S / one shot. De camera stelt scherp op een onderwerp en zodra het scherp is stopt het scherpstellen, hoor je een piep (wanneer je dat ingesteld hebt) en kun je afdrukken.
  • AF-C / all servo. Dit is continu scherpstellen. Je camera blijft de hele tijd scherpstellen, dit is geschikt voor bewegende onderwerpen. Er is geen piep en je kunt steeds afdrukken.
  • Dan zijn er bij veel verschillende camera's nog manieren aanwezig die of een combinatie zijn van deze twee of die het net weer anders doen. Het kan zijn dat je camera ziet dat een onderwerp beweegt en dan zelf op een andere manier van scherpstellen overgaat. Het kan ook zijn dat hij zelf een onderwerp gaat volgen. Ook is het bij veel camera's morgen om automatisch een gezicht te herkennen en daarop scherp te stellen. Dit staat niet bij de keuze tussen Af-S of AF-C maar ergens anders in het menu.

 

Waar stelt hij scherp

scherpstelzone, scherpstelgebied, AF-gebied, AF-punt, AF-gebiedselectiemodi, selectie scherpstelpunt

En als laatste is het belangrijk waar de camera scherp stelt.

  • Er is een stand waarbij de camera zelf bepaalt waar hij scherp gaat stellen. Deze raad ik altijd af omdat hij niet kan weten wat jij precies scherp wil hebben in de foto.
  • Je kunt de scherpstelzone in het midden zetten
  • of je kunt de scherpstelzone zelf verplaatsen naar de plek in het beeld dat jij scherp wilt hebben.

 

Drive

of ontspanstand

Hiermee geef je aan of je wilt dat je camera 1 foto maakt per keer dat je afdrukt of meerdere foto's snel achter elkaar wanneer je de ontspanknop ingedrukt houdt.

Ook kun je hiermee aangeven of je wilt fotograferen met de zelfontspanner of met een afstandsbediening.

 

Beeldeffect

of beeldstijl

Hiermee geef je aan wat voor soort foto's je wilt maken. Bijvoorbeeld natuurlijke foto's, portretten, zwart-wit enzovoort. Bij de ene soort fotografie is het mooier wanneer de contrasten iets harder zijn of de kleuren wat feller dan bij de andere soort. Dit is wat je hiermee aangeeft. De verschillen zijn niet heel groot en het is een kwestie van uitproberen wat bij jouw stijl van fotograferen past.

Verwar dit niet met Scene of onderwerpstand die kunt instellen in de autostand. Hierbij kun je bv aangeven dat je een portret gaat maken, een landschap, sport, nachtstand of zelfs sneeuw. Wanneer je dit in de autostand instelt dan zorgt je camera dat je instellingen meer gericht zijn op datgene wat je gaat fotograferen. Wanneer je echt alleen maar in de autostand wilt fotograferen dan is het zeker aan te raden om deze instellingen te gebruiken omdat je camera dan net iets beter weet waar hij mee bezig is.

Maar beeldeffect en beeldstijl gaan puur om de kleuren en contrasten e.d.

 

Formaat

of beeldkwaliteit, beeldformaat, opnamekwaliteit.

Je kunt hiermee het formaat van je foto's aangeven en of je in RAW of Jpeg wilt fotograferen. Jpeg is standaard die voor iedereen goed is. RAW is een formaat dat met een speciaal programma eerst bewerkt moet worden voordat je de foto's kunt delen of afdrukken. Wanneer je in RAW formaat werkt moet je er dus wel iets vanaf weten. Voor iemand die er niet zoveel vanaf weet adviseer ik Jpeg, voor iemand die op de hoogte is van de techniek, bewerken en de juiste apparatuur heeft adviseer ik RAW.

Daarnaast geef je de grootte van de foto aan. Ik adviseer altijd het grootste formaat omdat je die het grootst kunt afdrukken. Meestal wordt dit aangegeven als Fine.

 

Dit waren de belangrijkste functies van je camera waarvan het goed is dat je die opzoekt in de handleiding.  Ik hoop dat je veel plezier zult beleven aan fotografie en prachtige foto's zult maken.

 

Petra van Vliet

 

 

Meer om beter te leren fotograferen:

De online training fotografie voor beginners, klik hier voor meer info.

De opleiding tot allround fotograaf, klik hier voor meer info

LEES MEER
Hoe maak je prachtige donkere hondenfoto's

8 oktober 2019

Hoe maak je prachtige donkere hondenfoto's

 

Tijdens dierendag fotografeerde ik honden van klanten bij De Groene Hond in Zutphen. Na het plaatsen van de foto's op facebook en Instagram kreeg ik veel vragen over hoe ik deze foto's gemaakt heb.

De foto's zijn gemaakt met één enkele studioflitser met een spot. Aangezien niet veel mensen beschikken over studio flitsers heb ik geprobeerd om een zelfde soort foto te maken, maar dan met een huis-tuin-en-keuken oplossing. Hiermee kan ook jij dit soort foto's maken van je eigen hond. Hoe, dat zie je in het filmpje hierboven.

 

Nog even de belangrijkste punten op een rijtje: 

 

  • Zorg dat je een donkere achtergrond hebt en dat er zo min mogelijk licht valt op de achtergrond. Ook een donkerblauwe of bruine achtergrond verandert in zwart wanneer er geen licht op valt en er veel meer licht op de hond is.
  • Zoek een lampje dat fel is en het licht niet te wijd verspreid.
  • Richt het lampje schuin van voren op het koppie van de hond.
  • Zorg dat je tijdens het fotograferen de hond richting de lamp laat kijken om teveel schaduw aan 1 kant van het snuitje te voorkomen.
  • Wanneer je een zwarte achtergrond hebt, en  misschien zelfs wel een zwarte hond, gaat je camera in een automatische stand (liefst P of A (of Av)) overbelichten. Dit corrigeer je vervolgens met de belichtingscorrectie van je camera. Je moet hierbij minnen. Wanneer de hond wit is zul je hier waarschijnlijk geen last van hebben. Zorg wel altijd dat zwart echt zwart is.
  • Let altijd goed op je sluitertijd. Wanneer die onder 1/100 komt dan is de kans met een snelbewegend object, zoals jouw hond, op beweging heel groot. Komt de sluitertijd onder 1/100, zet dan je ISO omhoog, net zo  hoog totdat je sluitertijd goed is.
  • Gebruik een diafragma wat niet al te klein is (omdat dan je sluitertijd zeker te lang zal zijn) maar ook niet al te groot omdat het met een snelbewegende hond weer lastig zal zijn om goed scherp te blijven ivm een kleine scherptediepte. 5.6 is bv een goed getal om deze foto mee te maken.
  • Zorg dat de hond een flink stuk van de achtergrond vandaan is. Ten eerste omdat de kans dat de achtergrond veel donkerder is dan de hond het grootst is, maar ook omdat je dan de eventuele structuur van de achtergrond niet ziet, zoals bv kreukels in het doek of gordijn. Egaal zwart is het allermooiste.

 

Ik wens je heel veel plezier en prachtige foto's van jouw lieveling.

 

 

Wil je nog beter begrijpen wat je moet doen met de instellingen bij het maken van deze foto's check dan de online training fotografie voor beginners.

Wil je juist wel leren om met een studioflitser dit soort foto's te maken, check dan de workshop studio fotografie.

 

LEES MEER
Never judge a book by its cover. Yeah, right

3 september 2019

Never judge a book by its cover. Yeah, right

 

Met deze woorden begon de tekst die Christine Pannebakker schreef over het maken van een boek cover..

 

De tekst klopt in zoverre dat de cover niks zegt over de kwaliteit van het boek. Ik heb de meest prachtige boeken gelezen met de meest waardeloze covers.

Het zegt misschien niks over het boek, maar wel iets over de geloofwaardigheid ervan en over de verkoop. Zeker wanneer je één van je eerste boeken uitgeeft en je als auteur nog geen naam hebt gemaakt, dan word je boek in eerste instantie wel degelijk beoordeeld naar aanleiding van de cover.

Als bekend en succesvol schrijven komt je er misschien nog mee weg. Maar waarom zou je? Verdient een prachtig boek ook niet gewoon een prachtige cover?

 

Nu denken de meeste auteurs nog wel goed na over de voorkant van een cover en ook over de tekst van de achterflap. Al kan ook dat in veel gevallen toch een stuk beter. Ik begin zelf altijd met het lezen van de achterflap tekst. En halverwege en aan het einde van het boek, lees ik het nog een keer. Onbewust doe ik dat om te zien of de tekst de lading van het boek dekt, en dat is lang niet altijd het geval.

Maar dat is de afdeling van Christine, daar heb ik verder misschien wel net zo min verstand van als jij.

Maar die foto.... die auteursfoto op de achterkant... dat lijkt toch zo vaak weer een laatste moment dingetje, waar ik regelmatig met opgetrokken wenkbrauwen naar kijk.

 

Vorige week kreeg ik een boek binnen van een vrouw die had geschreven over een onderwerp waar ik in mijn werk veel mee bezig ben. En omdat ik nu eenmaal fotograaf ben, kijk ik zelf nog eerder naar de achterkant dan naar de voorkant. En ik was stomverbaasd. De vrouw stond er onderbelicht en onscherp op. En voor haar stond nog een deel van een hoofd van iemand anders. Echt een verschrikkelijke foto. Hij straalde in niets ook maar enige professionaliteit uit. De vrouw lijkt met deze foto te zeggen dat ze zowel haar boek als zichzelf totaal niet serieus neemt. Nu kun je jezelf ook té serieus nemen, maar dat is iets waar ik later nog even op terug kom.

Deze vrouw is helaas niet de enige. Het lijkt of de foto altijd op het laatste moment bedacht wordt en dan bij gebrek aan keuze een vaak een slechte keuze wordt gemaakt. Dit geldt echt niet alleen voor onervaren schrijven maar ook voor veel bekende schrijver bij grote uitgeverijen. Ik heb zelf een paar jaar voor een aantal uitgeverijen gewerkt als fotograaf en ook dan moet het vaak op het allerlaatste moment, in 5 minuten tussen 2 bijeenkomsten door en op een plek die niet zo mooi is. En als je dan de kans hebt gekregen om  mooie foto's te maken wordt hij regelmatig volledig verpest door de opmaak of foute uitsnede.

 

Ik weet het, de gemiddelde auteur zit liever in zijn of haar eentje achter de computer, dan dat ze graag met zichzelf naar buiten treden. Als ze zo graag in de publiciteit hadden gestaan dan waren ze wel gaan acteren of presenteren. Een heleboel uitzonderingen daar gelaten natuurlijk. En weet je, daar is ook helemaal niks mis mee. Tegenwoordig moet iedereen zichzelf (bijna geforveerd) laten zien, maar van mij hoeft dat echt niet. Sterker nog, bij veel mensen heb ik regelmatig de neiging om te zeggen dat ze zichzelf wat mij betreft wel ietsje minder mogen laten zien. Maar wanneer ik een boek lees van iemand dan wil ik gewoon heel graag het koppie zien van de persoon die het geschreven heeft. En wanneer dat een goede en echte foto is, dan weet ik met wie ik te maken heb, krijg ik er een gevoel bij, en dat is prettig wanneer ik dat boek lees. Die foto laat me zien hoe zorgvuldig iemand zijn boek in de wereld zet, hoe belangrijk genoeg (en ook weer niet te belangrijk) die persoon zichzelf vindt, en hoezeer iemand van zijn eigen boek houdt om het een foto te geven die recht doet aan het boek en zichzelf.

Ik zei het al eerder, een auteur kan zichzelf ook te serieus nemen, zo serieus dat het bijna gênant is. Mijn vriend (die chef is) en ik kijken regelmatig in allerlei kookboeken. Laatst keken we in een boek van een beroemde en succesvolle chef. En eerlijk gezegd hebben we onszelf kapot gelachen. De fotografie van het boek was prachtig. De gerechten waren enorm sfeervol gefotografeerd. En ook de foto's van de chef zelf zagen er goed uit. Maar het was in onze ogen net ietsje te veel. Ik had liever alle gerechten willen zien. Maar veel gerechten moesten plaats maken voor de chef. Wat hebben we vooral geleerd van het boek? De chef kan koffie drinken, hij kan chill uit het raam staren, hij kan ik een ietwat vreemde houding tegen de bank aanleunen, en nou ja vooruit, hij kan ook koken.

Het toch ietwat narcistische beeld dat we van hem kregen was eigenlijk alleen maar lachwekkend en voegde niks toe aan het boek.

 

Als auteur kun je ook je foto op de voorkant van de cover zetten. Dan is jouw foto eigenlijk de cover. Dit vind ik mooi mits het boek ook echt over jou gaat. Als dat niet het geval is dan vind het een gevalletje chef van hierboven.

 

Wat is een slechte auteursfoto?

 

  • Een foto van meer dan 5 jaar geleden
  • Een onscherpte en onder (of over)belichte foto.
  • Een foto die duidelijk voor een ander doel is gemaakt, zoals vakantie of een bruiloft
  • Een foto waar iemand anders vanaf is geknipt
  • Een foto waarbij de achtergrond te nadrukkelijk aanwezig is en niks te maken heeft met de persoon of het boek
  • Een foto die te klein was om af te drukken, te lage resolutie
  • Een foto die verkeerd gecropt is. Er is niks zo irritant voor de gemiddelde fotograaf als de foto zo gecropt wordt dat er alleen nog een hoofdje over blijft zonder nek en schouders.
  • Een foto waarbij het enorm duidelijk is dat de auteur zich verschrikkelijk voelt tijdens het maken ervan.
  • Een foto waarbij de auteur door zowel visagie en styling niet meer op zichzelf lijkt
  • Een foto waarbij juist te weinig is nagedacht over visagie en styling.

 

Wat is een goede auteursfoto?

 

  • Een recente foto
  • Een foto die scherp is en goed en goed belicht. De ogen zijn helder en goed zichbaar zonder weg te vallen in de schaduw
  • Een foto die met zorg en aandacht is gemaakt speciaal voor het boek.
  • Een foto met een rustige of egale achtergrond. Het kan zijn een studio achtergrond maar hij kan ook prima buiten in de stad of de natuur zijn gemaakt. Zolang de achtergrond maar heel rustig en vaag is en niet overheerst. Ook moet de achtergrond qua kleur en stijl bij de rest van het ontwerp van de cover passen.
  • Een sfeer die past bij het soort boek. Is het boek heel ernstig dan kan het gek staan wanneer de auteur giert van het lachen op de foto.
  • Een foto waarbij hoofd, nek en schouders te zien zijn. Liefst ook niet meer dan dat, want wanneer iemand in zijn geheel erop staat dan is het gezicht te klein en niet herkenbaar genoeg
  • Een foto waarbij de auteur ontspannen kijkt.
  • Een foto waarbij de styling en visagie de persoon mooi genoeg maken om goed op de foto te komen maar waarbij hij of zij wel zichzelf is en lijkt.

 

Bij dit lijstje zou je natuurlijk de naam auteursfoto ook kunnen vervangen door profielfoto. Want daar gelden eigenlijk precies dezelfde regels voor. Het feit is alleen dat je die wat vaker kunt veranderen. De foto op je boek die blijft er voor altijd opstaan.

 

De foto kan vervolgens op verschillende manier op de cover geplaatst worden. In een kader, zonder kader en misschien half door de tekst heen of bijvoorbeeld over de volledige achterkant. Kijk hierin vooral wat er bij de rest van de cover past.

 

Hoe ga je te werk

 

Plan ruim van te voren een afspraak met een fotograaf, die zijn er toch het beste in om alles acpecten van het lijstje hierboven af te vinken.

Zorg dat je vooraf goed weet hoe de rest van de cover eruit komt te zien. Op deze manier kun je samen overleggen en besluiten of de foto rechthoekig, vierkant, met welke kleur achtergrond, welke kleding enzovoort moet zijn. Het is voor een fotograaf belangrijk om deze dingen van te voren te weten.

 

Zorg dat je de rechten afkoopt. Bij veel fotografen mag je een foto namelijk maar 1 keer gebruiken en als je hem nog een keer wilt gebruiken moet je er opnieuw voor betalen. Dus zorg dat de rechten bij jou liggen zodat je ermee kunt doen wat je wilt.

 

Zorg dat je wat verschillende foto's in dezelfde stijl laat maken zodat je ook wat foto's hebt voor persdoeleinden. Vaak is het beter om een krant zelf van een foto te voorzien dan wanneer een fotograaf van de krant bij je op bezoek komt, die zijn namelijk niet altijd de meest geduldige en communicatieve types (sorry als ik hiermee te veel generaliseer, er zijn vast ook hele leuke)

En zorg dat je zelf mag meebesluiten over welke foto het wordt, laat dit niet alleen over aan de uitgever en de fotograaf. Het is jouw hoofd, jouw boek, en jij moet er blij mee zijn.

 

Je moet rekenen dat je voor een goede serie foto's inclusief de rechten minimaal 200 euro kwijt bent, maar vaak meer. Misschien vind je dit best een grote investering. Maar het verdient zichzelf dubbel en dwars terug. Want zoals Christine in haar tekst schreef: Welke foto ademt: auteur. Welke fluistert: amateur?

Wanneer mensen in de winkel staan om een boek uit te zoeken en jouw foto klopt aan alle kanten, dan gaat jouw boek veel sneller mee naar de kassa. Klopt hij niet, dan gaat hij vaak weer terug op de stapel.

 

En ik weet het, voor veel mensen is gefotografeerd worden gewoon niet leuk. En dan is het een noodzakelijk kwaad wat te nonchalant, te laat en niet goed genoeg gebeurt. Maar tref je een leuke fotograaf, dan verzeker ik je, dat het best meevalt. Wie weet ga je het nog wel leuk vinden!

 

Ik hou van schrijvers, echt enorm! Om die reden heb ik er ook zoveel gefotografeerd, juist om ze te laten zien dat het best leuk kan zijn en dat het zo fijn is om met een goede foto op je boek te verschijnen.

 

En dat is ook mijn doel bij de training Cover it! Ik wil jou een prachtige dag bezorgen waarna je aan het einde van de dag naar huis gaat met een fantastische achterflap tekst, de titel, een algemeen cover idee en een prachtige auteursfoto. All in one!

Doe je niet mee, ook helemaal goed, dan hoop ik dat je aan bovenstaande tekst iets hebt gehad. Jouw boek mag er zijn!

 

 

 

 

LEES MEER
Mooi zomers op de foto

9 augustus 2019

Mooi zomers op de foto

 

In de zomermaanden gaan we extra vaak op de foto. Op vakantie natuurlijk, maar ook tijdens een dagje strand, met vrienden of op een leuk terras. En die zon, die maakt de foto's extra zomers en feestelijk. Het licht van de zon op de foto is inderdaad magisch, of tenminste, dat kan het zijn. Maar dan moet je het wel op de juiste manier gebruiken.

In dit blog ga ik je verschillende manieren laten zien van het maken van portretten op zonnige dagen. Ik schrijf dit blog voor iedereen, dus juist ook voor mensen die nog geen kennis hebben van de techniek van fotografie. Maar ik ontkom er niet aan om zo nu en dan wat technieken te noemen die niet door iedereen wordt begrepen. En het is ook teveel om het in dit blog uit te leggen. Maar ik hoop toch dat jij als beginners, er zeker iets aan zult hebben.

 

In de volle zon

Veel mensen hebben de neiging om mensen in de volle zon te fotograferen. Maar eerlijk gezegd werkt dit meestal niet zo goed. Het licht is heel hard, geeft veel harde schaduwen en zorgt ervoor dat het model met de ogen gaat knijpen. Niemand wordt hier echt mooier van. Zie de eerste foto hieronder van Lena. Deze foto is een uur voor zonsondergang gemaakt, dus het licht is al veel zachter dan midden op de dag, en toch is het nog heel hard in haar gezicht. 

Wanneer je iemand midden op de dag fotografeert is het veel beter om de schaduw op te zoeken. En wanneer iemand dan in de schaduw staat, kijk dan heel goed naar het gezicht wat het licht doet. Is het gezicht mooi gelijkmatig, komen de huid en de ogen mooi uit en de ogen ook? Wanneer dat niet het geval is dan moet je het model misschien iets draaien of verplaatsen en net zo lang zoeken tot het licht mooi en zacht is en de ogen goed uitkomen.

De tweede foto van Lena is gemaakt in een steegje waar de zon niet inkomt. Dat geeft vaak een heel zacht en regelmatige lichtsituatie die ideaal is voor portretten. En wanneer je iemand niet tegen de muur zet en juist in het midden van de muren, komen de muren ook nog eens heel mooi in beeld en geven ze diepte aan de foto. Bij de derde foto zit ze in de schaduw van een boom. Ook hier is het licht heel mooi zacht en komt haar gezicht daardoor heel mooi tot zijn recht.

 

 

Ook Zonneke heb ik gefotografeerd op plekken met schaduw en heel zacht licht. Op de eerste foto zie je haar in de schaduw van een boom. De achtergrond is nu overbelicht maar de sfeer ervan is nog steeds goed zichtbaar. Foto's waarbij de achtergrond lichter of donkerder is dan het model zijn vaak veel sfeervoller. Wanneer het model en de achtergrond hetzelfde licht hebben dan is een foto in mijn ogen vaak al wat saaier dan wanneer er verschillende soorten licht in beeld zijn. Op de tweede en derde foto staat ze onder een poortje. Zij is wel in de schaduw maar het licht dat op haar valt is sterker dan het licht dat middenin het poortje valt. Zij wordt dus veel lichter dan de achtergrond. Dit zorgt een mooie en rustig achtergrond. Maar ook hier is weer verschil te zien. Bij foto 2 staat ze iets dieper de poort in. Het verschil in licht op haar gezicht en onder de poort is iets minder groot en daardoor is de achtergrond nog redelijk goed te zien. Op foto 3 staat ze net nog iets meer in het licht (wel in de schaduw) en dat zorgt in dit geval voor nog mooier en zachter licht in haar gezicht en een nog donkerder achtergrond. Het beetje zon dat nog in het haar valt maakt deze foto nog mooier. Altijd ben ik op zoek naar lichtsituaties als deze, die het model zo mooi mogelijk laten uitkomen. 

 

 

Wanneer je op een plek bent waar er geen schaduw te bekennen is, bijvoorbeeld op het strand, dan ontkom je er vaak niet aan om iemand wel in de volle zon te fotograferen. Wanneer je dit doet, fotografeer iemand dan niet van heel dichtbij maar zet iemand wat verder weg en laat de persoon bv helemaal zien. De persoon hoort dan wat meer bij de achtergrond en het geheel wordt dan een zonnige foto waarbij de details in het gezicht minder belangrijk zijn. Wil je wel heel graag een portret van dichtbij dan kun je proberen om in het tegenlicht te fotograferen. Of liever gezegd, schuin tegen het licht in, nooit helemaal recht tegen het licht in. Ten eerste krijg je anders flair (zichtbare lichtstralen) in beeld, wat mooi kan zijn maar vaak ook niet en je kunt zelfs je sensor ermee beschadigen wanneer de zon te fel is. Maar ook als je schuin tegen het licht in fotografeert op het lichtst van de dag is het lastig. Vaak zie je nauwelijks nog iets in de schermpje of door het oog. Het is dan dus een beetje fotograferen op gevoel en maar afwachten wat het resultaat wordt.

Fotograferen in tegenlicht geeft wel een technische moeilijheid. Je hebt te maken met twee verschillende soorten licht, het licht op de achtergrond, wat heel veel is, en het licht op het gezicht van het model, wat veel minder is. Je camera kan eigenlijk maar op 1 van die twee soorten licht zijn belichting bepalen. En omdat de contrasten op een foto altijd veel sterker zijn dan hoe wij het met onze ogen zien, wordt of de achtergrond sterk overbelicht, of het model sterk onderbelicht. Die te lichte achtergrond is niet erg, maar het onderbelichte model wel. Vanuit zichzelf baseert de camera veel meer de belichting op de achtergrond en daardoor wordt je model meestal te donker. Je kunt dit op een paar manieren voorkomen. En hier komen dus de eerste technieken waar ik in dit blog niet te diep op inga. Je kunt de camera zetten op spotmeting of centrum meting. Hierdoor meet hij veel meer het licht van het model en niet van de achtergrond. Of je kunt belichtingscorrectie toepassen, je maakt de foto dan lichter dan de camera dat had bedacht. Wanneer er sprake is van heel veel tegenlicht is het resultaat vaak nog niet echt super, de foto is vaak heel nevelig en daardoor wat vaag. Hieronder een voorbeeld van Zonneke die ik midden op de dag tegen de zon in fotografeerde. Je ziet op de eerste foto dat er veel nevel is. Achteraf kun je in een bewerkingsprogramma hier prima nog iets aan doen. Dit werkt overigens het beste wanneer je op RAW fotografeert en beschikt over een programma die RAW bestanden kan bewerken. In het bewerkingsprogramma ga je naar nevelreductie of nevel verwijderen. De nevel verdwijnt dan als sneeuw voor de zon, zoals je ziet op foto 2. Het geeft wel vaak veel sterkere kleuren die onnatuurlijk kunnen lijken. Als je de kleuren niet goed genoeg krijgt kun je de foto altijd nog zwart wit maken. Dan ben je van de kleuren af en kun je de nevelreductie nog iets versterken. Zie foto 3 van Zonneke in de juiste lichtsituatie. Haar naam is bij deze foto's wel heel toepasselijk!

 

 

Het gouden uurtje

De allermooiste portretten maak je vaak in het gouden uurtje. Dat is het uur voor zonsondergang. Het zonlicht is dan zachter en warm van kleur. In dat uur zie je de resultaten snel verschillen. In het begin is de zon nog best sterk en geeft het nog steeds wat harder licht dan vlak voor zonsondergang. Ook in het gouden uur vind ik het het mooiste om tegen (of schuin tegen) het licht in te fotograferen. Zeker wanneer je model lang haar heeft is het prachtig om de goudkleurige zon in het haar te laten zien. 

Maar ook hier weer het je te maken met verschil in licht wat voor over en onderbelichting kan zorgen. Op onderstaande foto's fotografeer ik Lena schuin tegen het licht in, een uur voor zonsondergang.

Op foto is zie je dat haar gezicht best nog wel donker is. Ik kan hier niet teveel belichtinscorrectie toepassen omdat je dan de kans loopt dat haar haar te sterk overbelicht raakt en dan eigenlijk een beetje wegvalt. Er zijn een paar dingen die je dan kunt doen. Ten eerste kun je inflitsen. Flitsen is één van de moeilijkste dingen in de fotografie en je moet dan wel echt weten waar je mee bezig bent. Wanneer je de camera de sterkte van de flits laat bepalen is dat vaak veel te sterk en dan krijg je foto 2 als resultaat. Wanneer je weet hoe je de flits handmatig kunt instellen en zachter kunt maken, dan zie je dat dit al een veel beter resultaat geeft, zie foto 3. Maar wat makkelijker is het om een reflexie scherm te gebruiken, zie foto 4. Hier kun je al snel mee leren werken. Met het scherm vang je de zon op en laat je het terug weerkaatsen in het gezicht. Dit geeft een zachter en vaak een realistischer resultaat van een flitsen. Wanneer je flitst is het eigenlijk het mooiste om een externe flitser te gebruiken die je op een andere plek neerzet dan je camera. Wanneer je alleen beschikt over een ingebouwde flits dan is daarvan de beste stand de uit-stand. Dit flitsje komt recht van voren, wat een onnatuurlijk effect geeft. Het is een heel kleine lichtbron wat zorgt voor heel hard licht en het maakt het gezicht vrij plat.

In plaats van een reflexie scherm kun eigenlijk alles gebruiken wat wit is, piepschuim, karton of desnoods een spierwitte tas of t shirt. Zolang het het licht maar weerkaatst en zo het verschil in licht tussen achtergrond en model kleiner maakt.

 

 

Zonsondergang

Hoe meer je echt richting zonsondergang komt, hoe zachter het licht. De kleuren worden nog warmer en de verschillend in lichtsterkte minder. Naarmate je vlakbij de zonsondergang komt heb je bij tegenlicht steeds minder reflexie nodig. Ook kun je steeds meer gaan spelen met het licht, door de zon gedeeltelijk of helemaal in het gezicht te laten schijnen. Recht tegen het licht in wordt nog steeds lastig, zie foto 1. Er is dan nog steeds veel nevel. Dus hou het liever bij schuin tegen de zon in. Dit vind ik zelf het mooiste moment omdat ik met hetzelfde licht zoveel verschillende soorten effecten kan weergeven. Als het model maar iets draait of wanneer ik mijn standpunt weer ietsje verander dan ziet alles er alweer anders uit. Zie hieronder wat resultaten. Deze foto's zijn allemaal binnen dezelfde 5 minuten gemaakt.

 

 

De zon is niet in alle gevallen ideaal en maakt ons vaak niet zo mooi. Maar wanneer je goed kijkt, de tijd neemt en durft te proberen en lekker gaat spelen, dan kan het ontzettend mooie effecten geven. Ik wens je heel veel plezier.

 

Zomerse groeten,

Petra van Vliet

 

Met grote dank aan Lena Lazarom en Zonneke Kimpen

 

Meer weten?

Gerelateerde pagina's zijn:

Zakelijke portretten in de buitenlucht.

Online training fotografie voor beginners

Masterclass portretfotografie

Wie is Petra

 

 

 

LEES MEER
Powershoot

Contact

petra@powershootacademy.com
06-45442170

Social

Op de hoogte blijven?

Wil je op de hoogte gehouden worden van het laatste nieuws en blogs, like dan onze Facebook pagina.