Wat doet AI fotografie met je zelfbeeld?

We hebben ons inmiddels allemaal wel een keer als hippie of in de armen van George Clooney op een tropisch eiland in beeld laten brengen door AI. Best leuk om te doen en dat durf ik als fotograaf rijkelijk toe te geven. We zijn met AI in een nieuw tijdperk beland en wat je er ook van vindt, het zal meer en meer een plek innemen op deze wereld, ook in de fotografie.

En van alle kanten krijgen we prompts om onze oren geslingerd die ons ervan moeten overtuigen dat we ook voor de wat meer serieuze of zakelijke foto’s prima met AI uit de voeten kunnen. En ik zie het ook al steeds meer gebeuren.

Ik ga me niet mengen in de discussie over wat het betekent voor het vak fotografie. Daar wordt al genoeg over gezegd. Wel wil ik heel graag iets delen vanuit een perspectief (om maar even in fotografietermen te blijven) waar je waarschijnlijk nog niet over na hebt gedacht. En dat is vanuit het perspectief van wat het voor jou betekent, voor je fotografie-ervaring en je zelfbeeld.

Ik spreek daarin vanuit mijn standpunt als mens, als fotograaf, maar vooral als de fotografietrainer die de heel veel mensen geholpen heeft om ontspannen en zelfverzekerd voor de camera te staan en anders naar zichzelf te gaan kijken. Ik spreek vanuit mijn hart en vanuit een grote schat aan ervaring met wat ik de afgelopen 20 jaar bij mensen heb zien gebeuren naar aanleiding van het voor de camera staan en het zien van de eigen foto’s.

Voordat ik bij AI aankom eerst even heel kort iets over mezelf. Toen ik nog maar net met fotografie begon, ruim 23 jaar geleden, zag ik dat veel mensen het heel erg lastig vonden om voor de camera te staan. Het ongemak zorgt ervoor dat je op geen enkele manier ontspannen bent en er ontspannen uitziet. Het gezicht gaat raar trekken en de angst is in de ogen te zien. Terwijl diezelfde persoon even daarvoor er nog heel kalm en zelfverzekerd uitzag. De camera doet iets met mensen waardoor ze niet meer zichzelf zijn en geen controle hebben over hoe ze zich voelen en hoe ze eruitzien.

Van dit gegeven heb ik mijn levenswerk gemaakt. Ik was daar niet naar op zoek, maar het vond mij. De hele theorie van de Powershoot die ik ontwikkelde kwam letterlijk bij me binnengevallen. Alle redenen waarom het zo lastig is om gefotografeerd te worden, alsook de oplossingen ervoor. In de afgelopen 20 jaar heb ik duizenden mensen een totaal andere fotografiebeleving gegeven met als gevolg een veel betere relatie tot de camera en een totaal nieuwe blik op zichzelf.

Ik durf inmiddels met grote stelligheid en zonder schroom te zeggen dat dit voor veel mensen een levensveranderende ervaring is geweest.

Het zien van een goede foto van jezelf doet veel met mensen. Juist omdat we meestal zoveel slechte foto’s van onszelf zien. Dat komt niet alleen omdat we ons tijdens het fotograferen voor die camera niet fijn voelen, maar ook omdat de meeste foto’s van ons gemaakt worden door mensen die het vak fotografie niet beheersen. Hierdoor worden er foto’s gemaakt in verkeerd licht, in de verkeerde beeldhoek (waardoor je misvormd raakt), vanuit het verkeerde standpunt (waardoor bijvoorbeeld onderkinnen zichtbaarder worden, buiken en borsten groter en benen korter), en op het verkeerde moment. Allemaal redenen waarom jij niet mooi op die foto staat. Hierdoor hebben we een vertekend beeld van onszelf gekregen. Daar zijn nog veel meer redenen voor maar ik probeer dit blog zo kort mogelijk te houden. Onterecht leggen we de verantwoordelijkheid hiervan bij onszelf. ‘Ik ben niet fotogeniek’ zeggen we dan. ‘En voor de camera staan vind ik vreselijk dus dat doe ik zo min mogelijk.’ Met als gevolg dat we soms jarenlang vasthouden aan een foto die inmiddels al zo oud is dat we er in het echt behoorlijk anders uitzien dan op die foto.

Zo’n foto geeft op jouw profiel misschien een goed en veilig gevoel, maar dat is een beetje een online schijnveiligheid. Want zelf weet je heel goed dat je inmiddels flink veranderd bent. En wanneer je met een klant afspreekt die jou alleen nog maar kent via die foto, dan weet je dat hij of zij in het echt iemand anders gaat zien. En dat maakt onzeker. Dit gebeurt bijvoorbeeld ook op datingsites. Je trekt iemand aan met een niet-recente foto waardoor het heel lastig is om de echte ontmoeting met zelfvertrouwen tegemoet te treden.

Hetzelfde kan gebeuren met een foto waarop je meer dan normaal in de make-up zit of waar met Photoshop alle vlekjes en rimpels verdwenen zijn. Op deze manier geef je van jezelf een onrealistisch beeld online, wat online misschien goed kan voelen maar waardoor je bij een live ontmoeting onzeker kan zijn.

Het is zo makkelijk om die jongere versie van jezelf, of de versie die er anders uitziet door de make-up en door Photoshop als de betere versie van jezelf te beschouwen.

Ditzelfde kan er gebeuren wanneer je voortaan jouw foto’s door AI laat maken. Op die AI-foto kom je toch altijd op je best, op je meest stralend, meest blij en zelfverzekerd, hoe slecht je dag ook verlopen is. Ik laat even in het midden of AI je echt realistisch maakt zodat mensen geen verschil zien met je echte versie. Wanneer ik het met een foto van mezelf doe dan zie ik toch vaak nog dingen die net niet kloppen. Maar daar gaat deze tekst niet over.

Hoe goed en realistisch je er ook op staat, je bent het niet. Het is een geïnterpreteerde versie van jou gemaakt door iets wat niet menselijk is. En het mist een paar belangrijke dingen. Het mist jouw hart, jouw ziel en de ervaring en het gevoel dat je had toen de foto gemaakt werd. Het mist de herinnering die je zou hebben wanneer jij echt op die plek en op dat moment op de foto was gegaan. Wanneer je wilt dat klanten worden aangetrokken door wie jij echt bent, dan kun je met een AI-foto de plank flink misslaan, want jij bent het niet.

Wanneer jij het heel erg lastig vindt om voor de camera te staan, en het je tot nu toe nog maar zelden is gelukt om een goede foto aan een shoot over te houden, dan kan ik me voorstellen dat de mogelijkheid om foto’s door AI te laten maken als een geschenk uit de hemel komt. Nooit meer dat lastige poseermoment en nooit meer de teleurstelling van een slechte foto. Ik snap dat het voor veel mensen de oplossing lijkt. En ik hou je natuurlijk niet tegen. Ik gun jou die oplossing. Maar niet voordat ik heb gezegd dat ik denk dat het niet de beste oplossing is. Niet de oplossing waarbij jij het beste gevoel over jezelf krijgt.

Want jij weet dat jij het niet bent, en dat het niet jouw verdienste is dat die foto zo mooi is geworden. En het is niet jouw gevoel en jouw spirit die je mee hebt gegeven aan de foto. En dan is dat goede gevoel wat je krijgt bij die foto vergelijkbaar met het gevoel wat je krijgt wanneer je op een heel slechte dag een doos bonbons achter elkaar leegeet. Het geeft even een goed gevoel maar het is zeker geen langetermijngevoel waarbij trots en zelfliefde een grote rol spelen.

Wat ik jou nog meer gun dan dat tijdelijke goede gevoel is dat je met al je angst en ongemak voor die camera stapt, daar doorheen gaat en ontdekt dat het kan verdwijnen. En dat je dan met ongeloof, trots en verwondering naar je eigen foto’s kijkt. Dat je ontdekt dat het beeld dat jij van jezelf met je meedroeg allesbehalve realistisch is. Dat je vele malen leuker bent dan je zelf voor ogen had gehouden. Dat die beslissing om even ver uit je comfortzone te stappen betekent dat je erachter komt dat ook jij je ontspannen en sterk voor die camera kunt voelen. En dat je voluit kunt lachen, een lach die je voelt in plaats van dat je hem gedwongen opzet.

Ik zie dit al 20 jaar gebeuren bij de mensen in een shoot of in mijn workshops. En dat is goud waard, het is waar ik dagelijks mijn bed voor uitkom en voor het eerst van mijn leven langer dan 2 jaar hetzelfde werk doe.

Dat gemak voor de camera en het zien van die mooie foto is niet eens het belangrijkste. Ik denk dat het allerbelangrijkste het besef is dat jij met de verkeerde bril naar jezelf keek. Je keek naar details, en dan maak je die neus in je brein nog groter, die rimpel nog dieper, je buik nog dikker en je benen nog korter. Omdat je die details zo groot maakt zie je niet meer wat ze verbergen, en dat ben jij die erachter zit. Wanneer je weer leert om door die obstakels heen te kijken dan kun je elke rimpel, elke vetrol, onderkin en welke imperfectie dan ook, met gratie dragen. En wanneer jij jouw lijf en jouw uiterlijk met gratie draagt, dan is er niemand zo aantrekkelijk als jij en zullen de mensen alleen maar dat zien.

En dat…. is wat AI niet voor jou kan doen.

Of je nu wel of niet AI voor jouw foto’s gaat inzetten. Zorg dat jouw online versie jouw echte versie nooit klein gaat krijgen.

Wil jij ook ervaren wat een geheel nieuwe en positieve fotorgafie ervaring met jou kan doen? Check dan deze link.

P.S. Voor mij geen George Clooney. Ik heb mezelf voor de gelegenheid even in de sterke armen van mijn favoriete Schotse Hooglander James Fraser geworpen.